Terug naar Travel pagina

Nepal-Tibet dagboek.

Jan Flokstra.

20 oktober 1996 - 4 december 1996.

Foto Archief


Introduktie.

Dit dagboek bevat het verslag van mijn vakantie in Nepal en Tibet in het najaar van 1996. Deze vakantie was de vervulling van een hartewens. Al meer dan 10 jaar vertelde ik iedereen die het weten wil dat ik ooit nog eens een keer naar Nepal zou gaan om naar de voet van de Mount Everest te lopen. Na een aantal jaren tevergeefs geprobeerd te hebben mensen mee te krijgen heb ik besloten dat de tijd rijp was om dan maar alleen te gaan. Tibet was ook altijd een droombestemming voor mij dus om twee vliegen in een klap te slaan, had ik besloten om na de Everest trek Tibet met een bezoek te vereren. Eind oktober 1996 was het zo ver en stapte ik in Brussel, uitgezwaaid door vrouw en hond, op het vliegtuig richting de Himalaya.

Nepal.

Nepal ligt op 29 graden noorderbreedte ingeklemd tussen noordoost India en zuidwest Tibet. Naar aziatische maatstaven is het een klein land, ongeveer net zo groot als Engeland en Wales samen, of 3 1/2 keer Nederland. Van oost naar west is het ongeveer 800 km lang en van noord naar zuid ongeveer 200 km. Het ligt ongeveer op dezelfde hoogte as Cairo, Mexico en Hong Kong. Grofweg kan worden gezegd dat het noorden van het land in beslag wordt genomen door de hoge Himalayas, 8 van de hoogste 14 bergen boven de 8000m liggen hier. In het zuiden ligt van oost naar west langs de grens met India de Terai, dit is de tropische jungle. Daartussen, en dat is het grootste gedeelte van Nepal, ligt de Nepalese 'hill country'. De grootste vallei hierin is Kathmandu valley waar ook de hoofdstad in ligt.
Nepal telt ongeveer 21 miljoen inwoners waarvan de meesten hindoe of boeddhist zijn. De standaard Nepalees bestaat niet, er zijn erg veel verschillende bevolkingsgroepen in Nepal te onderscheiden zoals de newars, ghurkas, sherpas, maar ook Tibetanen en Indiers. Wat allen bindt is dat ze behalve hun eigen taal ook allemaal Nepali spreken.
Nepal is een koninkrijk waarbij de koning onder druk van het volk de laatste jaren een deel van zijn vroegere absolute macht is kwijtgeraakt. Er zijn tegenwoordig veel politieke partijen in Nepal, waarvan de communistische erg populair is in de heuvels.

Kathmandu.

Kathmandu is de hoofdstad van Nepal en ligt in Kathmandu valley. Het vormt samen met de oude koningssteden Bhaktapur en Patan, die inmiddels opgeslokt zijn door Kathmandu, de grootste bevolkingsconcentratie in het land. De stad bestaat bijna geheel uit duistere nauwe onverharde straatjes met overal ongelooflijk veel mensen, auto's en motoren. Er zijn maar een paar brede boulevards en het geheel heeft een nogal middeleeuwse uitstraling.
Het centrum van de stad is het gebied rond Durbar(Konings) Square. Rond dit plein liggen allerlei pagodes, tempels en het meest belangrijk, het koninklijk paleis. Het plein is een smeltkroes van toeristen, straatverkopers, bedelaars, pelgrims, sardu's, etc. Een zijstraat van Durbar Square is de beroemde "Freak Streat". Dit was vroeger het einde van de hippy trail. Hippies bleven ook vaak in het Shangri-La van Nepal hangen. Ik denk dat dat ook de reden is dat de visum regels hier nu zo streng zijn. Een andere zijstraat van het Durbar Square is New Road waar veel belangrijke kantoren en westerse electronica/foto winkels gevestigd zijn.
Ongeveer een kilometer noordelijk vanaf het centrum ligt de toeristenwijk Thamel. Thamel is een gebied van ongeveer 1 vierkante kilometer helemaal volgestouwd met hotels, winkels en restaurants. Bijna alles is hier te krijgen en reizigers die uit India of China komen zijn ook vaak vreselijk opgetogen over de 'luxe' die ze hier treffen.

Zondag 20 oktober.

12:00, tax-free zone vliegveld Zaventhem Brussel.

De reis is begonnen. Ik heb net de boel ingecheckt. Zoals verwacht is vliegen met BIMAN anders dan het vliegen met bv. KLM. Maar ik zal beginnen bij het begin. Marieke, mijn vrouw, Wammes, onze hond, en ik zijn gisteravond na een wilde speurtocht door Belgie, omleiding op omleiding volgend, in Brussel-Diechem aangekomen. Daar hebben we eerst allerlei hotels gevraagd wat het kostte en of Wammes ook mee mocht. Na veel zoeken kwamen we bij het Campanile hotel aan. Mooie kamer op de begane grond. Daarna om 22:30 nog een fles 'mendoza valley' wijn opgemaakt. Toch wel iets onrustig geslapen. Wammes was ziek, overgeven en diarree, dus dat was een heel spectakel. Om 8:30 opgestaan, de hond uitgelaten en veel ontbijt genomen. Wie weet wanneer ik weer wat krijg. Daarna door Marieke naar de luchthaven gebracht. Bij het afscheid voor 6 1/2 week kreeg ik toch een beetje een brok in m'n keel. Het deed me toch meer dan ik had verwacht. Nadat Marieke was weggereden ben ik de vertrekhal ingelopen.
Mijn vlucht vertrekt om 13:00 naar Dhaka. Het vliegtuig maakt een tussenlanding in New Delhi. In Dhaka moet ik 6 uur in transit wachten op de vlucht naar Nepal waar ik morgen om 13:30 Nepalese tijd hoop aan te komen. Al met al een reis van zo'n 20 uur. Exact weet ik het nog niet want de tijdsverschillen zijn me nog niet helemaal duidelijk.
Volgens de borden kon er voor vlucht BG010 naar Dhaka nog niet ingecheckt worden. Ben gaan zitten en gaan praten met wat vakantiegangers die op weg waren naar Las Palmas. Om 11:00 met twee Nederlandse meisjes met rugzakken, Willie en Laura, gepraat. Zoals ik al verwachte gingen die ook naar Kathmandu. Toen hoorden we van een stel aziaten dat we gewoon bij Sabena moesten gaan inchecken. Dat bleek te kloppen maar toen we met z'n drieen probeerden een stoel te krijgen bleek dat we op een wachtlijst stonden, maar dat het vliegtuig niet vol was. Ik kreeg het al weer erg warm. Maar na wat heen en weer gebel bleek dat we gewoon een stoel konden krijgen. De rugzak is ingecheckt en die ligt hopelijk gewoon in Kathmandu bij de uitgang voor me klaar. Ben even door de tax-free zone gelopen, maar die is erg duur.(Dhalwinnie fl.75,-, Gran Sangre de Toro '92 fl.22,-). Zit nu in de tax-free zone te schrijven. Heb net een Rolex van een Amerikaanse gerepareerd. Het knopje van de Rolex om de tijd te veranderen kon niet meer uitgetrokken worden. Die vond mijn zwitsers mes echt te gek, maar nadat ik gevraagd had of de Rolex wel echt was werd ze toch minder aardig(ze had hem toch echt in Luzern gekocht).
Het is nu bijna 12:30 en de vlucht heeft nu al vertraging (boarding 13:40). Dan begint de reis echt. Ik heb nog geen idee waar ik aan begonnen ben. Maar gelukkig zijn de eerste kriebels weg nu ik eenmaal gestart ben. Ik begon me gisteren nog zorgen te maken of ik wel genoeg geld bij me had. Dat soort kriebels is altijd fout. Maar ik ben dus gestart en vanaf nu is het motto op z'n Twents "Kiek'n wat't wordt".

22:45(NL) New Delhi airport, in vliegtuig.

We zijn net geland in New Delhi, India, voor een tussenstop van een uur. Van India kan ik dus nu ook al zeggen "been there, done that":) Er is nu een peleton Indiers de buis ingekomen om de boel eens grondig schoon te maken. Ik zit bijna voorin de economy class naast Willie en Laura. De beenruimte en de stoelhoogte is het minste wat ik ooit in een vliegtuig ben tegengekomen. Ik ben dus nu na zo'n 9 uur vliegen ook een gebroken mens. We zijn 2:15 te laat vertrokken, dus we hebben nog plm. 4 uur speling in Dhaka. De vlucht liep voor de rest voorspoedig. We hebben 2 keer warm gegeten. De gerechten waren fish-curry en mixed-chix(kip?). De fish-curry voel ik nog steeds zitten. Hoe het tijdsverschil met Nederland is weet ik niet. Volgens mij is het 3.5 uur. Ik houd de tijd voorlopig nog maar bij het oude. In Nepal zal ik het wel goed zetten. Heb nog niet geslapen en dat zal vandaag ook wel niet meer veel worden. Als ik in Kathmandu ben zal ik maar vroeg gaan slapen. Het lokale ritme schijnt hier van 6:00 tot 20:00 te zijn. D'r staat er nu een met de meest aftandse stofzuiger die ik ooit heb gezien het gangpad te zuigen. Pikorde is blauw-donkerrood-roze. Links van mij zit een oude man. Moslim type, grijze baard, 70 jaar. Blijkt in Brooklyn te wonen, 3 jaar geleden naar zijn zoon verhuisd. Hij gaat nu terug op vakantie naar Dhaka voor 3 maanden. De vlucht van New Delhi naar Dhaka zal ongeveer 1.5 uur in beslag nemen.

Maandag 21 oktober.

12:30(local), Vliegtuig Dhaka - Kathmandu.

De vlucht van Dhaka naar Kathmandu is net (12:15) opgestegen. Ik vlieg in een stukje Nederlands trots, een Fokker F28. Het ziet er naar uit dat we geen vertraging hebben. Heb in Dhaka op het vliegveld voor het eerst geslapen. Heb 4 uur lang voor pampus in de transit hal gelegen. Ben ook erg moe. De vlucht duurt ongeveer 1:10. Dat is maar goed ook want de ruimte tussen de stoelen is zo klein dat ik mijn knieen bijna bij mijn oren heb. Er was eerst sprake van dat we om 15:30 zouden vliegen, maar dat was gelukkig een misverstand. Het is allemaal even hectisch hier, iedereen schreeuwt en lijkt in paniek als er wat gedaan moet worden. Niets lijkt effectief te gebeuren. Heb nu een kip-curry voor me. Ik denk: als ik nog een hap neem, dan ga ik spugen. We zien in de verte de hoge toppen van de Himalaya. Het laatste stuk gaat over de Nepalese hill country, prachtige terrassen in de heuvels.

15:00(lokal), Kathmandu airport, bagage claim zone.

Het is begonnen. Er is goed nieuws en slecht nieuws. Het goede nieuws is dat ik net een Nepalees multiple entry visum voor 60 dagen heb. Dit kostte me $60. Ik had me thuis nogal zorgen gemaakt of dit bij aankomst wel te regelen viel, maar het was gelukkig erg eenvoudig. De rij voor de immigratie balie was ongeveer 3 kwartier, dus dat viel 100% mee. Het slechte nieuws is dat mijn rugzak nog in Dhaka staat. Omdat het vliegtuig van Dhaka naar Kathmandu overbooked was is de groep gesplitst. Het vliegtuig vliegt nu terug en haalt de rest van de mensen en de bagage op. Als dat alles is wat er mis gaat wat de reis betreft mogen we nog niet klagen (6 uur vertraging). Poosje met Robrecht uit Belgie gepraat die dezelfde bagageproblemen heeft als ik. Hij is al vaak in Tibet is geweest. Van hem gehoord dat de grens wat dichter zit dan in het verleden. Mijn visum voor China schijnt niet genoeg te zijn. De man is leraar en heeft educatief verlof voor een jaar. Hij heeft als hobby het verzamelen van Tibetaanse meubelen. Hij gaat volgens mij voor 3 maanden hier naar toe.

17:00, Kathmandu airport, bagage claim zone.

De bagage laat nog een uurtje op zich wachten. De gedachte 'kill BIMAN' begint nu toch duidelijk wortel te schieten. Ik ben aardig 'op'. Volgens iemand die net is wezen klagen wil de BIMAN-vertegenwoordiger op het vliegveld zelfs z'n excuses voor het gebeurde niet aanbieden. Volgens hem was zelfs de Royal Nepal Airlines service beter dan die van BIMAN. De bagage claim is ook helemaal verlaten, iedereen kan zo in- en uitlopen. Ik hoor nu net dat het vliegtuig uit Dhaka met onze bagage om 17:45 zal aankomen.

20:00, Kathmandu, Trans Himalayan guesthouse.

Bij het hotel aangekomen. Ben met Robrecht in een taxi naar een hotel gereden dat volgens hem erg goed is. Dat was voor mij erg gemakkelijk. Robrecht heeft ook meteen over de prijs onderhandeld, $6 voor een kamer is niet veel. Het belangrijkste Nepalese festival is nu bezig, Daisen of zo. Het schijnt 15 dagen te duren en vandaag is het hoogtepunt. Vanuit de hotelkamer hoor je overal fluitmuziek.
Het gebeuren op het vliegveld was nog een heel spectakel. Het vliegtuig landde uiteindelijk om 18:15 en het uitladen van de bagage liet nog lang op zich wachten. Toen het eenmaal buiten op karren lag gingen de arbeiders volgens mij schaften en gebeurde er helemaal niks meer. De PIA karren stonden leeg voor de uitpakruimte en de BIMAN karren stonden daarachter en er werd niks mee gedaan. Er waren mensen die de wachtruimte uitliepen naar de karren om dan maar zelf de boel uit te pakken. Pas toen kwam er iets van beweging, de wagens werden uitgepakt en ja hoor, mij rugzak was erbij. Willie en Laura waren nog steeds aan het wachten op een stuk dat ze apart hadden moeten inchecken. Heb ze maar gedag gezegd, ik denk dat ik ze morgen wel weer zal zien bij de immigratie voor het verkrijgen van de trekking permits.
Zoals gezegd wist Robrecht een goed hotel in Thamel, het toeristenkwartier in Kathmandu. Daar zijn we dus met de taxi naar toe gegaan. De jongen die ons aanklampte voor de taxi was toevallig van dat hotel. Na een hair-raising rit ernaartoe, dwars door de achterbuurten van Kathmandu, kwamen we bij het hotel aan. Het verkeer rijdt hier net als in Engeland links, dus dat vergt even een mentale aanpassing. Bij het hotel werd eerst even zeer scherp over de prijs onderhandeld en het vele gejammer van het hotel over hoogseizoen hielp niet. Het hotel ligt aan een achterafstraatje aan de rand van Thamel zodat het er een beetje rustig is. Het is een redelijk groot gebouw van 5 verdiepingen. Beneden als je binnenkomt is er een receptie met rechts een zithoek waar de hele dag Nepali naar een satellietontvanger zitten te kijken. Links is er een trap omhoog naar de verdiepingen waar de kamers liggen. Elke verdieping heeft aan de zuidkant 5 of 6 kamers waarvan de buitenste een balkon hebben. Wat er aan de noordkant is weet ik niet, wat mij betreft is dat gewoon een blinde muur. De verdiepingen zijn allemaal roze geschilderd en het gebruikte marmer heeft ook een rozige tint wat het allemaal een luxe uitstraling geeft. Mijn kamer ligt op de eerste verdieping en is mooi groot. De kamer heeft een westers toilet en een douche. Het heeft alleen geen balkon, maar je kunt ook niet alles hebben.
Na een opfrisbeurt ben ik nog even met Robrecht door Thamel gelopen. Thamel is de toeristenwijk in Kathmandu. Het is een rechthoekig stukje stad van ongeveer 1 vierkante kilometer. De straten aan de rand zijn redelijk breed, maar de straatjes en stegen binnenin zijn erg smal. Nergens is de weg geplaveid, dus het is erg stoffig. Overal waar je loopt word je aangeklampt voor zaken als geld wisselen (Psssst. change?), tijgerbalsem (Tigerbalm sir?) of grote Ghurka messen (Knife?). Robrecht heeft me meteen naar de goede boekenzaken in Kathmandu gebracht. Ik vond vooral Pilgrims Bookstore indrukwekkend. Alles wat je maar kunt wensen op het gebied van reisliteratuur of religieuze literatuur is hier te krijgen. Het is ook een erg grote boekenzaak van ik schat wel zo'n 200 vierkante meter verspreid over 2 verdiepingen. Achterin kun je zelfs eten. Je hoeft dus de hele dag de zaak niet meer uit.
Heb maar besloten hier 2 dagen te blijven om alles te regelen. Ben nu erg moe en ga slapen (22:00). Dit was een van de vermoeiendste dagen uit mijn leven.

Dinsdag 22 oktober.

10:20, Kathmandu, Potala guesthouse.

Werd vanmorgen met een gierende hoofdpijn wakker. Gisteren waarschijnlijk toch te weinig gedronken. Of toch te veel reis-stress. Eerste twee uur vandaag 1.5 liter water gedronken en het is bijna weg. Met Robrecht heerlijk ontbeten op een dakterras in Thamel, het "In Himalaya" restaurant. Prachtig gelegen, maar alleen het uitzicht is niet meer zoals in het verleden op de bergen, maar op allerlei half afgebouwde flatjes. Heb thee, chapati's en aardappels gegeten. Een chapati is een pannekoekachtig soort rond brood van alleen meel en snel gebakken. Het is Nepalees volksvoedsel. Met Robrecht over de situatie in Belgie (Dutroux,politiek,justitie) gepraat. Hij vond het allemaal heel erg en was erg links geworden. Zit nu in het Potala guesthouse te wachten op een zwartwisselaar die Rp58 voor een traveller-cheque dollar geeft. Die zou hier 10 minuten geleden al zijn dus ik ga maar eens weer.

14:00, Kathmandu, Immigration Office.

Heb vanaf 10:30 (3.5 uur) in de rij gestaan voor mijn trekking permit. Mijn rug is gebroken, maar ik heb het recuutje en een genummerd muntje waar ik vanmiddag na 4 uur mijn permit en paspoort weer mee kan halen. Dit was haast nog erger dan gisteren. Maar als je in Nepal wilt gaan wandelen heb je een trekking permit nodig. Zo'n permit beschrijft alle plaatsen die je wilt gaan bezoeken. Bij alle politieposten waar je langs komt moet je je aan de hand van zo'n permit laten registreren zodat ze in geval van nood kunnen traceren waar je bent. In principe kan het permit tijdens de trek dienen als vervanging van je paspoort want er zit zelfs een pasfoto op. Omdat dit weer zo'n ellende was heb ik maar besloten dat ik mijn vliegticket vanaf Lukla laat halen via het trekkingbureautje bij het hotel. Het halen van mijn permit had ik voor $10 ook kunnen laten doen, maar daar was ik weer veel te zuinig voor. Weer erg veel nieuwe mensen ontmoet tijdens het in de rij staan. Wat me opvalt is dat erg veel vrouwen hier alleen of met z'n tweeen naar toe gaan. Heb de hele tijd opgetrokken met een Californisch meisje, Emily, en een Deense. De Deense kwam net uit India en vond het in Nepal duur! Ga zometeen terug naar het hotel om te rusten en om m'n rug wat op te krikken. De temperatuur in Kathmandu schat ik momenteel op zo'n 25 graden Celcius. De zon staat hoog aan de hemel dus uit de schaduw is het erg heet.

16:15, Kathmandu, Immigration Office.

Ik dacht alles al te hebben meegemaakt, maar nu is er weer iets nieuws. De nummers op de uitgedeelde muntjes worden random opgenoemd en als jouw nummer wordt genoemd ren je naar de balie om je permit en je paspoort op te halen. Er zitten nu zo'n 100 trekkers in dit donkere hol gespannen te wachten wanneer hun nummer genoemd zal worden. Achter de balie zit een grote groep Nepalezen aan een lange tafel op dit moment de permits klaar te maken. Als er weer een stapeltje klaar is worden die naar de balie gebracht en begint het nummer-roepen. Zoals ik het nu zie kan ik nog wel even wachten. Ik heb in twee dagen hier nog nooit zoveel inefficiente bureaucratie bij elkaar gezien.

18:30, Kathmandu, Hotel.

Ben weer terug op de hotelkamer.M'n permit kwam al om 16:45 dus ik had vreselijk geluk. Daarna heb ik Emily en de Deense gedag gezegd en ben naar Durbar Square gelopen. Dat ligt ongeveer 20 minuten lopen naar het zuiden vanaf Thamel. Nu pas zie je het echte Kathmandu, ongelooflijk stoffig en smerig overal. Verder ruikt het overal naar uitlaatgassen, verrotting etc. Het was wel heel fascinerend om door te lopen. Durbar Square is het koningsplein van Kathmandu. Er staan overal tempels door elkaar. Er ziten sardu's op allerlei plaatsen. Overal zie je verkopers, bedelaars en kinderen. Ben er kris-kras over gelopen naar Freak Street, het eindpunt van de 'hippie trail' van vroeger. Van Freak Street is niet veel over, het is een gewone straat. Er hangt niet eens een naambordje aan het begin van de straat. Bijna geen enkele straat in Kathmandu heeft volgens mij een naambordje. Dus ook al heb je een kaart, als je niet uitkijkt ben je zo verdwaald. Alle straten zijn nauw en als je niet oppast wordt je omvergereden door motoren, taxi's, riksjas etc. Dit is wel de drukst aanvoelende stad waar ik ooit ben geweest. Thamel, waar het hotel is, is echt nog heilig vergeleken bij wat ik op weg naar Durbar Square heb gezien. Ik ga zo om 19:00 met Robrecht uit eten. Hij is hier trouwens voor het opzoeken van oude Tibetaanse meubelstukken en tapijten. Dat is zijn hobby en hij probeert ook naar Tibet te komen om daar spullen te verzamelen. Daarna gaat hij door naar Birma, Laos, Vietnam etc. Hij denkt dat hij al met al 3 maanden op pad zal zijn. Hij woont in Antwerpen en heeft daar een soort museumpje aan zijn huis gebouwd. Ik heb zijn adres gekregen, dus ik ben benieuwd.

22:15, Kathmandu, hotel.

Zijn wezen eten in "le Bistro". Heb lasagne gehad. Daarna terug gegaan naar "In Himlaya" dakterras. Yoghurt met bananen gehad + soda/lemontea. Erg lekker. Heb wat kaarten geschreven naar Marieke en de ouders. Ben nu ook doodop, ga slapen.

Woensdag 23 oktober.

15:00, Kathmandu, hotel.

Vandaag een veel rustiger dag dan gisteren. Om 8 uur opgestaan en met Robrecht weer op het dakterras van "In Himalaya" ontbeten. Vanochtend een frans ontbijt gehad. Alles is hier vreselijk goedkoop. Je moet de Roepie(Rp) prijs delen door 33 om de prijs in guldens te krijgen. Ik betaal voor een compleet ontbijt met thee, gebakken aardappelen en toast Rp60. Het wat simpelere Nepalees ontbijt kost Rp40. Dit is nog allemaal heel duur voor Nepalese begrippen. Een liter mineraalwater kost Rp18. Heb na het ontbijt een deal gemaakt met de jongen bij de receptie. Hij haalt voor mij 2 tickets Kathmandu-Jiri met de local bus. Een voor mijn rugzak en een voor mijzelf. Zitplaatsen in Nepalese bussen zijn nl. erg klein. Verder haalt hij een vliegticket Lukla - Kathmandu en wisselt $250 tegen een koers van 56.5. Vanavond om 18:30 weet ik of alles is gelukt.
Daarna ben ik met Emily, de Amerikaanse die ik gisteren bij immigratie heb ontmoet, in een taxi naar Bhaktapur gegaan (Rp500). De taxi zette ons in Bhaktapur bij het Durbar Square af en na enig pushen was de chauffeur bereid 2.5 uur op ons te wachten. Het Durbar Square van Bhaktapur is weer een hele verzameling tempels, stupa's etc. Het was er mooier en rustiger dan het Durbar Square in Kathmandu. De taxichauffeur zei later dat dit te vergelijken was met Kathmandu 10 jaar geleden. Ik weet de namen van de pleinen en de tempels niet meer allemaal maar dat zal ik thuis wel eens nakijken.
Daarna weer terug met de taxi naar het hotel. Duurt plm. 15 minuten en je rijdt door fascinerende taferelen van koeien die midden op straat lopen. Rotzooi overal, stof, lawaai, vuil en ontzettend veel mensen. Kortom memorabel. Om 14:30 waren we weer terug bij het hotel. Heb Emily een prettige reis gewenst want die vertrekt morgenochtend voor de Annapurna trek. Zij was moe en wilde gaan pakken en slapen. Ik ga me zo even opfrissen en ga daarna naar de Swayambunath stupa, ofwel de "Monkey Temple". Schijnt hier zo'n 20 minuten wandelen vandaan te liggen.

16:30, Kathmandu, Swayambunath.

Zit in de avondzon te genieten op de Monkey Temple. Het was een stevige klim en ik ben er achter dat ik absoluut nul komma nul conditie heb. Het is dus maar goed dat ik langzaam ga beginnen. De tempel is prachtig. Het is de mooiste die ik tot nu toe gezien heb. Er lopen hier ook erg veel boeddhistische monniken rond. Overal lopen aapjes en er hangt een heel aparte gewijde sfeer. Het is ook niet alleen een toeristenattraktie. Er komen ook een heleboel mensen om te bidden en mediteren (raar dat ik dit opschrijf!). De apen en de honden kunnen hier ook goed met elkaar overweg. Je moet ook vreselijk oppassen dat ze niks van je stelen. Toen ik hier net boven was was er totaal geen zon, maar die komt nu langzaam tevoorschijn. Je raadt het al, dit worden weer veel te veel foto's.

17:45, Kathmandu, Hotel.

Ben snel teruggelopen naar het hotel. Heb gewoon last van m'n ademhalingsorganen door de uitlaatgassen van de taxi's en gemotoriseerde riksjas. Heb het nog nooit zo erg gezien als hier. Bij de tempel waren erg veel bedelaars. Ik werd hier in Kathmandu wel eens aangeklampt, maar bij de tempel was het heel erg. Elke 5 meter was er wel een. Alleen van het tempelcomplex werden ze afgeslagen door een man met een stok. Iedereen wil je ook 'gidsen'. Het begint steeds met een vriendelijk "where are you from" en het eindigt er steeds mee dat ze je een rondleiding willen geven. Kinderen doen het charmanter. Die mogen van hun ouders eigenlijk niet bedelen, dus die zeggen tegen je dat ze buitenlandse munten sparen en dat ze graag een munt uit jouw land willen. Daarna doen ze hun knuistje open en dan zitten er inderdaad wat dollars, marken en franken in. Heb nog even met een van de receptionisten van het hotel gesproken. Ik heb niks dubbel gekocht en de jongen zou alle ticket- en geldzaken geregeld hebben.

19:30, Kathmandu, In Himalaya restaurant.

Ik eet vanavond voor het eerst alleen, Robrecht is vanmiddag al wezen eten. Misschien komt hij nog even wat drinken. Ik heb net een waar feestmaal besteld want alles is gelukt. Het menu is: tomatencremesoep, tagliatella met ham en peas, banana yoghurt. Dit alles met een pot mint-thee voor Rp150 op een fantastisch dakterras in Thamel. De bus naar Jiri vertrekt morgen om 05:00. Om 04:50 "inchecken", ik heb de wekker dus al op 03:45 staan.

23:00, Kathmandu, Hotel.

Robrecht kwam toch nog een hapje mee-eten. Ik heb net de boel gepakt voor morgen. Heb plm. 3 kilo weten te besparen op het gewicht van de rugzak door wat spul in het hotel achter te laten, door wat op te eten en door wat overbodige rommel weg te gooien. Denk dat ik nu op zo'n 15 kg zit, zonder water. Het ticket dat ik heb geboekt voor de reis naar Jiri is een dubbele plaats. Eentje voor mij en eentje voor mijn rugzak en benen. Kosten: twee keer Rp300, dat is toch niet veel voor een busreis van 12 uur. Het ticket Lukla - Kathmandu kon niet met Royal Air Nepal (RNAC) gekocht worden. Het is er een geworden met Nepal Air, en nog wel met een helikopter. Dat wordt dus spannend. Zonet nog even met Nederland gebeld (Rp170/min.) Er was niemand thuis dus heb ik maar in het antwoordapparaat geluld. Ik hoorde mijn eigen stem zeer hard terug met ongeveer 1 seconde vertraging. Daar werd ik helemaal gek van dus mijn boodschap zal wel gek geklonken hebben. Maar het thuisfront weet in ieder geval waar ik zit. Het is nu 23:08, ik ben moe en ga nog 4.5 uurtjes slapen.

Everest trek.

De Mount Everest is met 8848 de hoogste berg op aarde. Ze is gelegen in het Khumbu dal ongeveer 150 km ten noordoosten van Kathmandu op de grens tussen Nepal en Tibet. In het gebied van de Mt. Everest liggen nog 4 bergen uit de top 10 van de hoogste bergen ter wereld. Dit maakt het Khumbu gebied tot een van de machtigste berggebieden op aarde. De Mt. Everest werd in 1953 voor het eerst door Edmund Hillary en sherpa Tenzeng Norgay beklommen. Dit was met een Engelse expeditie onder leiding van John Hunt. De Everest Trek is de wandeling die de route van deze, en andere, expedities volgt. De originele route startte in Kathmandu. Tegenwoordig kun je met openbaar vervoer tot Jiri komen. Dat haalt toch zo'n 100 km van de route af.

De route van de trek gaat over de lokale voetpaden. Het is, vooral in het begin van de trek, een wandeling door een redelijk dichtbevolkt gebied. Aangezien in het gebied de wegen niet geschikt voor auto's zijn, zijn de voetpaden de belangrijkste verkeersaders in het gebied. Alle niet lokale produkten moeten door dragers het gebied in- of uitgedragen worden. Er is een eeuwenoude traditie van dragers die zeer grote lasten op hun rug door het gebied dragen. De meeste mensen die je op de paden ziet zijn dan ook dragers. Deze dragen in en op hun gevlochten bamboe manden lasten tot 90kg.
De Everest trek bevat, vooral in het begin, een groot aantal passen waarbij flink geklommen moet worden. Tot aan Everest Base Camp bevat de route ongeveer 9000 meter stijging. De route begint op 1860 meter in het dorpje Jiri. Vooral in de eerste week gaat de route dwars tegen de loop van de valleien in het land in. In deze eerste week gaat de route hoofdzakelijk west - oost en steekt de route 3 grote bergruggen over. Na de laatste bergrug wordt ze het dal van de Dudh Khosi op 1500m hoogte bereikt. Hierna buigt de route naar het noorden en volgt het het dal van de Dudh Kosi naar Namche Bazaar. Namche Bazaar, op 3500m, is de hoofdstad van de sherpas. Na Namche Bazaar gaat de route het echte hooggebergte in. De dorpjes worden minder talrijk en het landschap wordt ook kaal door de afwezigheid van begroeiing. Door de grote hoogte zijn de afstanden die je aflegt ook niet meer zo groot omdat je vanwege het gevaar van hoogteziekte niet te snel mag stijgen. Het eindpunt van de trek is in dit tempo ongeveer 1 week lopen vanaf Namche. Voor de meeste mensen is Kala Patar het eindpunt van de trek. Kala Patar is een heuvel van 5600m onder de Pumori vanwaar je een schitterend uitzicht op de Mt.Everest en de bergen eromheen hebt. Je kunt hier ook het Everest Base Camp bezoeken. Er is geen echte vast locatie van dit Base Camp, maar er is een gebied bij het begin van de Khumbu gletscher waar de expedities meestal hun basiskamp maken. Nadeel is echter dat je vanuit het basiskamp geen uitzicht op de Everest hebt. Vanaf Namche Bazaar loopt er nog een dal naar het noorden, parallel aan het dal waarin de Everest ligt. Dit is het Gokyo dal. Vanuit dit dal heb je ook prachtige uitzichten op de Everest. Sommige mensen prefereren dit dal boven het vorige omdat het er vaak wat minder druk met trekkers is. Voor trekkers die beide dalen willen bezoeken bestaat er bij goed weer de mogelijkheid om via de Cho La pas van het ene dal naar het andere over te steken.
Doordat het gebied vanaf Jiri redelijk dicht bevolkt is en doordat het gebied al heel lang druk door toeristen bezocht wordt is er een heel netwerk van lodges ontstaan. Elk klein dorp heeft wel een paar lodges waar je kunt eten en slapen. Het enige wat je zelf moet meenemen is een slaapzak. De rest is allemaal aanwezig. Dit type trek wordt ook wel een 'teahouse trek' genoemd. De enige mensen die op de normale route kamperen zijn de mensen die een georganiseerde trek via een organisatie geboekt hebben.

Donderdag 24 oktober.

17:00, Jiri, "Gandrung Lodge".

Wat een dag!. Vanochtend om 03:45 opgestaan voor de trip naar Jiri. Alles was al gepakt, dus dat was easy. Robrecht nog even wakker geklopt, want die wilde de zonsopgang in Bhaktapur zien. De receptie had voor 100 Rs een taxi voor me geregeld naar het busstation. Had een of andere leipe Tibetaanse taxichauffeur met een cape over z'n hoofd geregeld. De taxi was er binnen 5 minuten. Dus om 5 voor half 5 stond ik al op een aardedonker busstation. Het was echt een zootje van bussen waar je geen wijs uit kon worden. Ik had een busnummer gekregen waar ik moest zijn. Maar alle busnummers waren in Nepalees schrift, wat voor mij onleesbaar is. Gelukkig werd ik door een stel immer behulpzame Nepalezen geholpen om m'n bus te vinden. Daarna ben ik in een stalletje nog een kop thee gaan drinken. Het stalletje was net een F1 pits, maar dan rommeliger, maar het geronk van de kerosinebrander kon aardig tegen een F1 wagen op. Er stond zich aan het trottoir een keurig geklede Nepalees te scheren. Toen hij klaar was kwam hij bij me zitten. Gezellig geprobeerd een gesprek te beginnen, maar mijn Nepalees was net zo goed als zijn Engels dus het bleef bij wat zeer vage algemeenheden. Toen hij wegging bleek dat hij ons toeristen zo goed vond dat hij voor mij wilde betalen. Protesteren hielp niet, dus toen ik wegging heb ik ook maar betaald en gezegd dat als ze die man weer zagen dat hij maar een gratis kop thee moest krijgen. Na de thee in de bus gestapt. Het was maar goed dat ik twee plaatsen gekocht had, want ik had de rugzak naast me en de beenruimte was zo klein dat ik helemaal dwars moest zitten zodat ik met m'n benen ook nog een keer de hele breedte van de bank in beslag nam. De bus zat bijna vol. Om 5 uur toen we vertrokken was het nog pikdonker. Het verkeer was erg rustig in Kathmandu. Toen we de stad 1 uur later uit reden begon het wat licht te worden. Het was nog wat mistig dus je zag nog niet zoveel. Toen de bus Kathmandu Valley uitklom en we boven de mist uitkwamen kwamen we door een fantastisch terrassenlandschap. Dat bleef de hele dag zo. De Nepalese hill country is echt fabuleus mooi. Ik had er al foto's van gezien, maar als je het in het echt ziet is het altijd nog veel mooier. Allemaal heuvels met terrassen in allerlei schakeringen groen. Ze lijken wel uitgezaagd. Ben benieuwd hoe het op de foto's is geworden. Foto's vanuit de bus heb ik bijna niet genomen omdat de ramen erg vies waren, de bus nogal schudde etc. De bus stopte in het begin om het uur. Eerste keer was een plaspauze, tweede keer een eetpauze etc. We stopten in allerlei van de meest rommelige plaatsen die ik ooit had gezien. Ook stapten er steeds meer mensen in. De bus hotste en klotste en de mensen op het gangpad stonden alle kanten op te zwaaien. Kinderen begonnen over te geven, al met al feest!! Ik kon niet met mijn benen bewegen en de stoel veerde niet, dus mijn rug was al snel zo stijf als een plank. Tot overmaat van ramp konden de staande Nepalezen, vrouwen en kinderen en oude mannen, het maar matig waarderen dat ik twee plekken in beslag nam. Een oudere vrouw begon tegen me te zeuren over dit geval. Dat was in het Nepalees, ik kon dus zeggen dat ik het niet begreep:) Een andere kwam bij mij op de stoelleuning zitten en perste me in mijn rugzak. God wat had ik het heet. Toen die weg was bond een andere een knapzak achter me in het rek die steeds in m'n nek slingerde als de bus remde of vaart minderde. Op dat moment hoorde ik steeds meer mensen achter me grinniken. Wat een dilemma, sta je op (bus is plm. 1.70 hoog) of blijf je zitten. Ik bleef dus zitten en moet nog maar eens nadenken of ik weer 2 tickets zal bestellen op m'n volgende busreis. Ondertussen was men tot de conclusie gekomen dat de bus (en het dak) vol waren. Mensen die met de bus meewilden liet men dus langs de kant van de weg staan. Er zouden die dag nog 2 (waarschijnlijk net zo volle) bussen langskomen. Ondertussen ook 2 politie checkposten gepasseerd waar we ons met onze trekking permits moesten laten registreren. Het invullen van formulieren is een constante bron van ellende in dit deel van de wereld. Om 15:00 uur waren we twee uur eerder dan verwacht op onze bestemming gearriveerd. Jiri is prachtig gelegen in een dal met aan een kant bos en aan de andere kant terrasheuvels. We werden meteen aangeklampt voor een kamer in een lodge. De "Gandrung Lodge" of zo. De prijs is Rp20!! per nacht. Er zijn een paar kleine slaapzalen en een warme douche. Ik slaap op 1 kamer met een Israelier die ik al in de bus had leren kennen, Ron. Een andere Israelier, Josh, had liever een kamer voor zichzelf. Beide jongens komen net uit het leger en maken een soort wereldreis. Ron gaat na deze trip een studie doen die een mix is van Harvard en MIT, geen domme jongens dus. Vandaag voor de rest nog veel mensen ontmoet, Daniel uit Zweden, een globetrotter uit Nieuw Zeeland die net door heel Azie is geweest. En een Canadees echtpaar, Matt en Kim, dat net door heel Afrika heeft getrokken. Je bent hier eigenlijk nooit alleen (alleen om het dagboek te schrijven). Ron gaat hierna nog 4 maanden door Azie trekken. Heb voor het avondeten knoflooksoep (goed voor hoogteziekte en allerlei andere kwalen) en kip chow-mein besteld. Toch maar weer wat vlees dus .

Vrijdag 25 oktober.

[*** Voor alle trekdagen heb ik bij het begin van de dag een zeer korte beschrijving van het traject geplaatst. Het getal voor een locatie is de hoogte van die locatie. De tekens /\ en \/ aan het eind geven de totale stijging en daling op die dag weer.]
[1980-Jiri,2400-pas,1750-Shivala,2700-Deurali-pas,2200-Bhandar(/\1400,\/1150)]

06:45, Jiri, hotel.

Net ontbijt gehad, klaar om weg te gaan voor de eerste trekdag. Gisteravond na het eten om 21:00 gaan slapen. Door alle lawaai pas om 24:00 ingeslapen. Had waarschijnlijk niet meer nodig.
09:10, pass 2400.
11:00, Shivala 1750m, dal bhat gegeten.
14:00, 2500m, Kosaribas.
14:45, Deurali pass, 2705m.
16:30, Bhandar, 2200m.

17:00 Bhandar, lodge.

Net in Bhandar aangekomen. Ben echt totaal kapot. Ik heb gezweet als een otter. Ben nog even bang geweest dat m'n hart het zou begeven, maar dat viel mee. Heb tot Shivala samen met Ron gelopen. Daarna ben ik Ron kwijtgeraakt. Ik kon zijn tempo echt niet meer volgen. Heb echt ongelooflijk gezweet en gepuft. Hele mooie landschappen en tafereeltjes gezien. De Nepalese porters bestaan dus echt. Prachtige staaltjes van het leven in de heuvels gezien. Alleen was ik vaak te beschroomd om foto's te maken. Toen ik van de Deurali pass afkwam, hoorde ik dat Ron boven op de pas zou zitten, waarschijnlijk op mij te wachten. Later bleek dat dat om 13:00 uur het geval was, maar dat hij daarna zelfs Bhandar was gepasseerd op weg naar een plaats in de vallei op een uur lopen na Bhandar. Zometeen lekker knoflooksoep met dal bhat eten. Dal bhat is HET Nepalese volksvoedsel. Het bestaat uit rijst met apart geserveerd een soort linzen(dal)soep. Verder worden er, afhankelijk van de tijd van het jaar en de beschikbaarheid van groentes, gekookte groentes en aardappels bij geserveerd. Het is de bedoeling dat je steeds wat van de linzensoep door de rijst schept en deze paar happen rijst dan met wat groente erbij eet. Traditie bepaalt dat als de rijst of de linzen op zijn die gratis weer worden aangevuld. Dit is dus DE manier om je honger na een lange ochtend of dag te stillen. De knoflooksoep bestaat meestal gewoon uit wat kapot gekookte knoflook met ook wat op het laatst toegevoegde verse knoflook voor de smaak.

19:10, Bhandar, slaapkamer lodge.

Deel vannacht de slaapkamer met Daniel uit Zweden. Hij maakt een rondreis door Azie. Hij begon in Zweden, daarna Finland, Trans-Mongolie expres, China, Tibet, nu Nepal en daarna India. Wat een trip. Hij heeft het 1 persoonsbed, ik het 2 persoonsbed. Deze lodge is weer wat primitiever dan de vorige, hoewel er wel elektriciteit en warm water is. De slaapkamers zijn gewoon zolders gescheiden door door planken. De gaten zijn aan de rand soms wel 20 cm, dus we kunnen gewoon bij Matt en Kim de kamer in kijken.
Bedden in de lodges zijn erg primitief. Het zijn vaak gewoon een paar planken met een omkleed stukje schuimrubber van plm. 5 cm erop. Er is ook wel een deken beschikbaar, maar iedereen gebruikt zijn eigen slaapzak hier. De eerste dagen doen vooral de botten van je heupen en bekken erg zeer. Maar na een paar dagen ontwikkel je wel een techniek waardoor je niet meer op je botten ligt. Als je in de lodge eten of drinken bestelt, moet je het in een schrift opschrijven. Hierin heeft iedereen zijn eigen stukje. Als je vertrekt moet je zelf overal bedragen bijschrijven en het totaalbedrag uitrekenen. Vervolgens betaal je dat aan de gastheer/vrouw.
De paden waar we vandaag op gelopen hebben zijn de gewone zand-rots paadjes die je overal in de bergen tegenkomt. Dus gewoon een pad van ongeveer een halve meter breed waar op veel plekken rotspunten omhoogsteken waar je vreselijk over kunt struikelen als je niet uit je doppen kijkt. Er loopt bijna geen stukje horizontaal, je bent continu aan het stijgen of dalen. Het land is hier overal bewoond. Je komt overal huisjes en dorpjes tegen en het meeste land is, als het niet te steil is, gecultiveerd. Als je Nepali tegenkomt groet je die met 'Namaste', de standaard Nepalese groet , waarbij je als je het echt goed wilt doen beide handen voor het gezicht bij elkaar moet doen. Een ding waar we ook aan moeten wennen is het passeren van stupas en mani-walls. Mani-walls zijn lage muurtjes die helemaal bedekt zijn met rotstabletten met Tibetaanse gebedsteksten. De lengte van deze muurtjes varieert tussen de 2 en de 20 meter. Deze religueuze bouwsels moet je volgens de boeddhistische gebruiken altijd aan de linkerkant passeren. Dit komt voort uit het feit dat als je om religieuze symbolen heen loopt, je dat altijd met de wijzers van de klok mee moet doen. Het is dus niet bij wet verplicht, maar waarom zou je niet een beetje aan je karma werken:)
De dag overziende heb ik toch een prachtige dag gehad. De trip was alleen wel erg vermoeiend. Het is echt alsof je 100 jaar terug gaat in de tijd hier. Ron is dus doorgelopen. Ik ga morgen proberen of ik met Josh kan meekomen. Het schijnt dat de route morgen een stuk minder zwaar is. Ipv. 1500 meter klimmen(volgens een sherpa gids) vandaag is het morgen 800m klimmen naar Sete. Top van de pass daar is 3500, too much for one day.

Zaterdag 26 oktober.

[2200-Bhandar,1500-rivierdal,1550-Sete(/\1050,\/700)]

16:00, Sete, "Sunrise" lodge.

Vandaag van Bhandar naar Sete gelopen. Weer veel gezweet vandaag, maar de 1050m klim in een stuk heb ik goed doorstaan. Ben op dit moment alleen kletsnat van het zweet. Morgen gaan we naar een pas van 3500m, maar dat zal ook wel lukken. Ben gestart met Josh vandaag en heb verder ook de hele dag met hem opgelopen. Josh reist ook al een poosje in Azie rond. Voor de rest liepen we tijdens de klim in een groep van ongeveer 8 mensen. Met oa. Richard, een chirurg uit Polen, en Vered, een meisje dat net uit het Israelische leger komt en net als zoveel van die jonge Israeliers aan een wereldreis bezig is. Heb in Sete samen met Josh een kamer in de "Sunrise" lodge. De kamer is ligt aan de achterkant en heeft uitzicht op een stupa en een mani-wall, ik ben dus weer gezegend. Vannacht van 20:00 tot 07:00 in bed gelegen. Denk wel dat ik 8 uur slaap gehad heb, maar ik ben hier wel een erg lichte slaper. Zoals het er nu naar uitziet hebben we wel de rustigste kamer tot nu toe, dus vannacht zal het met het slapen wel lukken. Ga me zo eens scheren in de buitenlucht. Het uitzicht is hier heel mooi dus ik zal proberen of iemand een foto van me wil maken als ik me zit te scheren.

Zondag 27 oktober.

[2250-Sete,3500-Lamajura pas,2650-Junbesi(/\950,\/850)]

11:00, Lamajura pas, of 10 min. ervoor.

M'n Sheaffer pen is stuk. Ben vanochtend plm.1000m geklommen. Dus volgens mij is door het drukverschil de roller-bal op de punt eruit gesprongen. Daar mogen ze bij Sheaffer toch wel eens goed naar kijken. Het gaat vandaag met lopen erg goed. Ben met een groepje om 07:45 vertrokken na om 6 uur te zijn opgestaan. Heb lang op m'n double vegetable omelette met Tibetan bread moeten wachten. Het was de mooiste ochtend in Nepal tot nog toe. We zagen de maan gewoon zilverkleurig ondergaan terwijl de wolken rood waren. Je kon ook tientallen kilometers ver zien. Het was ook heerlijk koud vannacht, heb dan ook lekker geslapen van 21:30 tot 06:00 (wauw). De trip naar deze pas was als zwaar aangeduid. We hebben volgens mij nu plm.900 meter geklommen in 3 uur. We konden onderweg ook de eerste 7000'ers zien, oa. de Gauri Shankar(7010). Het begint hier nu langzaam dicht te trekken, dat schijnt hier altijd te gebeuren tegen de middag. Loop de hele tijd op met Moritz uit Canada. Hij is microbioloog en wil specialist in een ziekenhuis worden. Hij heeft volgens mij ook al heel wat van Azie gezien. Hij is 1.65 lang, weegt 60kg en heeft een rugzak van tegen de 25kg en loopt ons er allemaal uit. Volgens mij is Josh in het leger piloot op gevechtsvliegtuigen geweest. Hij wil er alleen niet al te veel over kwijt. Heb net voor de lunch weer knoflooksoep met dal bhat besteld, dus dat wordt weer smullen. Het einddoel voor vandaag is Junbesi. Dat is nu plm. nog 3 uur lopen. Dan hebben we er voor vandaag weer 6 uur opzitten.

19:15, Junbesi, "Sherpa Guide" lodge.

Het was een prachtige dag vandaag, lekker rustig gelopen. Prachtige uitzichten weer. Met een heel grote groep gelopen. Tip gekregen over lodge in Junbesi met groen dak. Meteen gevonden en kamer genomen met Josh en Moritz. Daarna de was gedaan (jawel een shirt en 2 paar sokken) en de camera gerepareerd. Had de camera aan de rugzak gebonden. Maar op de Lamajura pas wilde ik even rusten en gooide m'n rugzak op de grond, vergetende dat de camara daaraanvast hing. Resultaat was dat het (high eyepoint) oculair glas weg was en dat stof en rotzooi gewoon via de achterkant de camera in kon komen. Heb het gerepareerd door met duct tape en fysio tape een stuk plastic van een leitz dossiermap op de plaats van het oculair te plakken. Tijdens het plakken kennis gemaakt met Kevin, een Amerikaan uit het oosten van de US. Hij loopt de trek met een porter die hij gearrangeerd heeft via een trekking bureautje in Kathmandu.
Een pot lemontea gedronken en eten voor de avond besteld. Weer knoflooksoep genomen, nu met mixed rice. Heb sinds het begin van de trek al geen vlees meer gegeten. Ik voel me er echt prima bij. Let alleen wel op dat ik de noodzakelijke koolhydraten, eiwitten, vezels etc. binnen krijg. Het enige wat ik dus extra neem zijn vitaminetabletten. Het gaatje van mijn riem zit nu al op het eennalaatste gaatje , dus ik ben ook flink slanker aan het worden (of de riem rekt hier). Ben nu 3 dagen aan het trekken waarbij ik echt flink geklommen en gedaald heb met een rugzak van 17kg. Ik heb me in geen jaren zo fit gevoeld, ook niet tijdens het Pieterpad. Dat was echt een picknick vergeleken bij dit. Mijn hartslag wordt per dag rustiger. Ik begon met een rustslag na inspanning van 140 en vandaag was dat al gereduceerd tot 90 in rust na een zeer stevige klim. Het wandelen met een grote groep mensen die allemaal alleen aan de trek zijn begonnen is ook erg gezellig. Ben benieuwd hoe het straks na Lukla zal worden. Het schijnt dat we daar echt in een soort Disneyland terecht komen. Alles zou hartstikke duur zijn en alleen al in Tengboche zouden honderden trekkers zitten. Zo mooi en sereen als het hier is zal het daar dus wel niet zijn. Ik ben ook echt blij dat ik voor deze route gekozen heb en niet naar Lukla ben gevlogen. Josh heeft een boek over de "Hillary expeditie" van 1953 bij zich en die hebben ook exact deze route gelopen. We zitten vanavond in de huiskamer bij een Nepalese familie. Die zitten nu volgens mij gehakt te maken van onze poolse vriend Richard. Het is al 8 uur geweest dus het wordt tijd om naar bed te gaan. Zoals je zult merken begin ik het steeds leuker te vinden. Morgen is de vierde trekdag. Daarna nog 3 en dan zitten we in "Disney Bazaar".

Maandag 28 oktober.

[2650-Junbesi,3050-Klooster,2650-Junbesi,3080-pas,2640-rivierbrug,3071-pas, 2190-Nuntala(/\1360,\/1810)]

14:30 Ringmo, restaurant.

Zoals je ziet schrijf ik al weer met een nieuwe pen. Dit is mijn laatste reserve. Heb vandaag al weer enorm veel gedaan. Om 06:00 opgestaan, dat begint al de vaste regelmaat te worden. Daarna ontbeten met porridge, Tibetan bread en gebakken eieren. De eierdooier was nog zacht van binnen, maar ik heb het risico op een salmonella besmetting toch maar genomen en de boel opgegeten. Om 07:30 naar een Tibetaans klooster in de heuvels achter Junbesei vertrokken. Dit is een zijtrip uit de Lonely Planet gids (LP). We (Josh,Moritz en ik) hebben de bagage in de lodge achtergelaten. De trip is plm. 1.5 uur heen met 400m stijging. Het klooster is gesticht door Tibetaanse monniken en telt ongeveer 150 zielen. Het heet "Thubten Choling". Zijn in de gebedszaal en wat omliggende gebouwen geweest. Allemaal tafereeltjes gezien waarvan ik nooit had gedacht dat ik ze ooit nog eens in het echt zou zien. Monikken die in een hoekje van het klooster tsampa zitten te drinken. Monikken die het graan dorsen, met daarnaast monniken die in een soort grote houten vijzel van datzelfde graan meel aan het maken zijn. Heb uit fatsoen maar een paar foto's genomen. Om 10 uur waren we weer terug bij de lodge en een half uurtje later waren we alweer op pad met rugzak. De tocht viel me wat zwaarder dan gisteren. De beloofde "first view" van de Everest bleef in de wolken. Wel de eerste kleine regenbui gehad. Zit nu knoflooksoep met gebakken rijst als lunch te eten. Het is nu 15:00. We zijn van plan naar Nuntala te lopen. Het zal dus wel zaklantaarn werk worden. Heb trouwens vandaag voor het eerst iets last van mijn buik, wat lichte krampen. Hoop dat ik een 'brave man' zal blijven.

18:45, Nuntala, "Shangri-La" lodge.

Na een ongelooflijke trip door de wolken en terug zijn we in de "Shangri-La" lodge in Nuntala aangekomen. Het was erg slecht weer en we wilden liever niet in het donker lopen. Na wat slippartijen is dat dus gelukt. Heb zelfs een poos de regenjas aangehad. Na de pas prachtige spookachtige uitzichten gehad. Van het tropische oerwoud naar Bhutan, naar IJsland etc. Qua landschap zat alles in dit laatste stuk. De laatste afdaling was alleen zo steil dat mijn knieen een beetje zeer begonnen te doen. Het 'funky' gevoel in mijn maag is weer wat minder nu. Het zal dus wel geen salmonella zijn. Het was wederom een prachtige dag, weer heel anders dan de vorige dagen. De lodge waar we nu zitten is een erg luxe. Even verderop zitten wat mannen op het grasveldje in de regen en het donker satelliet-televiesie af te stellen. We hebben met z'n drieen een kamertje in een appartementenblok dat aan de lodge vast zit. Ben benieuwd hoe de vergezichten morgen zullen zijn. We hebben in het laatste stuk alleen maar wolken gezien. Zometeen eet ik weer knoflooksoep met gebakken aardappelen en groenten. Hoe lang zou ik het zonder vlees uithouden? Na het eten zal het wel weer vroeg slapen zijn en om 6 uur s'ochtends weer op.

Dinsdag 29 oktober.

[2650-Nuntala,1500-Dudh-Kosi-rivier,2050-Khari-Kola, 2350-Bupsa(/\950,\/1250)]

12:30, Khari Kola, restaurant.

Vandaag is de vijfde trekdag. Volgens de planning is het 7 trekdagen naar Namche Bazaar. Zijn vanochtend weer om 6 uur opgestaan. Heb als ontbijt porridge met black tea gehad. Het was een prachtige ochtend en we zagen langzaam de nevel optrekken en overal kwamen besneeuwde toppen tevoorschijn. Om 8 uur vertrokken naar Khari Kola. Het was een mooie uitzichtrijke wandeling. Eerst naar de vallei van de Dudh Kosi. Dit is het laagste punt op de trek (1500m) en tevens keerpunt want we hebben nu west - oost 3 bergruggen overgestoken en we gaan nu naar het noorden, bovenlangs de vallei van de Dudh Kosi, naar Namche Bazaar en de Everest. De tocht naar Khari Kola was voor ons alle 3 erg zwaar. Omdat het zulk mooi weer is vandaag is het erg heet en dat put je vreselijk uit. Desondanks hebben we het hele trajekt in 4 uur gelopen. Dit was vroeger, en in de Lonely Planet, een dagetappe, maar er zijn wat slingers uit de route gehaald. Langzaam zien we ook in het noorden allerlei besneeuwde toppen tevoorschijn komen. We kunnen ze alleen (nog) niet benoemen. Het weer wordt inmiddels wat slechter en er komen overal wolken tevoorschijn. Qua wandelweer wordt het vanmiddag dus miscchien wat beter. Zit nu op de vertrouwde knoflooksoep met dal bhat te wachten, dan kunnen we er vanmiddag weer tegen

17:00, Bupsa, "Kwangde view" lodge.

We hebben onze intrek genomen in de "Kwangde view" lodge in Bupsa op 2350m. We waren hier om 15:30. Op de een of andere manier ging het allemaal wat minder vandaag. Het zal wel de hitte aan het begin van de dag zijn geweest. Dit dorpje ligt hoog boven de Dudh Kosi vallei met uitzicht naar alle kanten. De lodge is erg simpel, hoop dat het eten wat goed is. Heb mezelf geschoren en gedoucht. Heb voor de rest hier m'n eerste aanval van diarree gehad. Voor de rest gaat het wel goed. Niet te veel buikkrampen, geen koorts, dus dat loopt hopelijk wel los. Verder had ik de pech dat alles wat ik in het borstzakje van mijn overhemd had zitten het toiletgat in viel toen ik opstond. De rest laat zich raden. Moritz heeft dit ding uitgekozen. Bleek dat er 1 tweepersoonsbed en 1 eenpersoons bed op de kamer staan. Moritz voelde zich een beetje lullig. Josh en ik hebben ontdekt dat het 2 pers. bed is op te splitsen in 2 bedden. Moritz weet dit nog niet, dus we kunnen hem aardig opnaaien. We gaan zo weer lekker eten, vroeg slapen en om 6 uur weer op. In dit tempo is het nog 2 dagen lopen naar Namche Bazaar. Ik verheug me al vreselijk op de eerste (verplichte acclimatisatie) rustdag. (Naschrift: later op de avond kwam er een nogal vreemde gozer in korte broek binnen. Hij was met een vriend op vakantie en hun porter was er met 2 rugzakken, in totaal 45kg ervandoor. Zijn vriend waren we al eerder die dag in Nuntala tegen gekomen en die had de achtervolging op de porter ingezet, waarvan ze vermoedden dat ie hem gesmeerd was richting Jiri. Voor de rest had de man de meest nare verhalen over het slechte weer bij de Everest, ellende, alles was vreselijk. En voor de rest dronk hij bier en rookte, erg vreemd allemaal)

Woensdag 30 oktober.

[2350-Bupsa,3080-pas,2780-Puyan,2300-Surkey,2850-Lukla, 2600-Ghat(/\1750,\/1500)]

17:45, Ghat, "Ghat" guesthouse.

Dit was de zesde trekdag in de richting van Namche. Uit het tijdstip waarop ik dit schrijf kun je wel opmaken dat het een laaaaaaange dag is geweest. We zijn vandaag van Bupsa naar Ghat, via Lukla gelopen. Ik zal de totale hoogteverschillen nog maar niet uitrekenen, maar je moet maar van me aannemen dat ik steenkapot ben. Morgen is de laatste dag naar Namche, daarna is er een rustdag. Vandaag mijn eerste 8000'er vol gezien.Dat was volgens mij de Cho Oyo. Dat was na de eerste pas vanaf Bupsa. Het was een prachtig gezicht. We hebben vandaag ook de detour via Lukla genomen. Dat was omdat Josh en Moritz hun return ticket naar Kathmandu met een week wilden verlengen. Lukla was vreselijk. Kathmandu in 1 straat, zeer vervelende kinderen, stank, vliegen, Duitse toeristen in trainingspak. We zijn dus maar zo snel mogelijk weer afgedaald. Zit nu in het "Ghat" guesthouse in Ghat. Het ziet er wel aardig uit. De knoflooksoep was lekker. Zit nu op de gebakken aardappels met groente te wachten. Ik ben te moe om langer te schrijven. Misschien zal ik op de rustdag in Namche wat meer over deze dag vertellen.

Donderdag 31 oktober.

[2600-Ghat,3400-Namche,(/\900,\/100)]

17:30, Namche Bazaar, Sunsite lodge.

We did it! We zijn omstreeks 13:00 vandaag in Namche Bazaar aangekomen. We hebben dus de afgelopen 7 dagen plm. 120 km afgelegd en ongeveer 7000 meter hoogteverschil overbrugd. Voel me dan ook totaal afgedraaid maar wel zeer tevreden, want dit was het zwaarste stuk van de trek. We zijn vanochtend zoals gewoonlijk weer om 6 uur opgestaan. Ontbeten met muesli, Tibetan bread en een omelet. Daarna om 7:30 vertrokken. Het weer was prachtig en we konden weer de besneeuwde toppen zien. Vergeleken met de vorige dagen kwamen we al vroeg veel mensen tegen. Vooral de yak-trains waren vreselijk hinderlijk. Die zie je na Lukla erg veel. Yaks kunnen volgens mij beneden de 2500m niet leven, vandaar. In de heuvels is het soms ook wel hoger dan 2500, maar het probleem daar is dan dat de paden te smal en te steil zijn om daar met een yak-train eenvoudig doorheen te gaan. Voor de rest zagen we erg veel andere toeristen die net in Lukla geland waren en in het wat lager gelegen plaatsje Phakding overnacht hadden. Het was een genot om daar met onze geacclimatiseerde benen door heen te steppen. Je zag erg veel mensen met ademtekort. Het is ook wat om in een keer op bijna 3000m geparachuteerd te worden. Bij de entree van het nationale park "Sagarmata" zoals het hier officieel heet moesten we Rp650 entree betalen. De rijen waren gelukkig minder lang dan ik verwacht had. In de rij had ik een gesprek met een toerleider van een SNP groep uit Nederland. Hij vond het niet leuk dat mensen zo'n tocht als die van ons maar in hun eentje deden. Dat kostte hem zijn brood. Toen ik zei dat we waarschijnlijk de Cho La pas wilden proberen kreeg ik een soort chagrijnige opmerking dat daar vorig jaar een paar andere trekkers waren overleden. Na de entree van het park zijn we eerst een heel stuk langs de Dudh Kosi rivier gelopen. Overal zag je porters van groepen langs de rivier. Na een aantal toch wel erg spannende bruggen begon de trail steil omhoog te klimmen naar Namche. Langzaam kwamen ook overal 6/7/8000'ers tevoorschijn. Josh en Moritz liepen zoals gewoonlijk weer veel te hard. Ik liep er volgens mij ongeveer 10 minuten achteraan en Vered nog veel langer. Zelfs de Everest schijnt tijdens deze klim te zien geweest te zijn. Dat zal ik door alle inspanning wel gemist hebben. Toen opeens kwam om de hoek Namche Bazaar tevoorschijn. Het zag er wel ongeveer zo uit als op de plaatjes, maar het was toch weer heel anders dan ik me had voorgesteld. We kwamen Daniel meteen tegen en die loodste ons naar een door LP aanbevolen lodge die zo vol was dat we het niet helemaal zagen zitten. Daarna zelf een lodge gezocht. Kwamen bij de "Sunsite" lodge uit. De prijs was Rp80 voor een kamer met twee bedden. Twee kamers genomen voor ons drieen. Later kwam Vered er ook nog bij. Gegeten en uitgezocht wat bellen naar Nederland hier kost, ongeveer Rp600 per minuut. Dat wordt echt te veel. Wat kaarten (12) gekocht om naar vrienden en kennissen te sturen. Naar de Duitse bakker geweest en daar allemaal lekkere koekjes en koffie gehad. Ik ben koffie duidelijk niet meer gewend want ongeveer een kwartier na de koffie kreeg ik last van hartritme-stoornissen. Ben daarna naar de WC gegaan en even op bed gaan liggen. Toen was het ook weer over. Hete douche genomen en gaan dineren. Heb noodle soep met groente en fried rice met groente en eieren gehad. Het ei was weer niet doorbakken. Wegens het risico van salmonella heb ik het deze keer maar niet opgegeten. De vorige keer heb ik me toch te veel zorgen gemaakt. De lodge zit aardig vol met Zwitsers, Japanners, Russen etc. Vanavond vroeg naar bed. Ben benieuwd hoe laat we morgen op de rustdag wakker zullen worden.

Vrijdag 1 november.

09:30, Namche Bazaar, hotel.

Vandaag de eerste rustdag. Ondanks dat toch nog om 6:30 opgestaan. Ontbeten met pannekoeken en daarna voor de tweede keer mijn kleren gaan wassen in de rivier in het centrum van het dorp. De zon was net op en het rivierwater is smeltwater van een gletscher. Dus het was werkelijk vreselijk koud. Het is weer onbewolkt vandaag dus ik denk dat de kleren voor de middag wel droog zullen zijn. De watervoorziening hier in Namche is dezelfde rivier waar ik zonet mijn kleren in gewassen heb. De rivier komt midden in het dorp ergens via 3 pijpjes uit een muur en daar haalt iedereen zijn water vandaan. Vijf meter verderop staat iedereen zijn was in diezelfde rivier te doen en weer een paar honderd meter verderop wordt er weer drinkwater uit dezelfde rivier gehaald. Het is ook geen wonder dat bijna iedereen hier wel een keertje ziek wordt. Het dorp zelf is in een soort kom gebouwd rond een stupa. Op het middenterrein onderin de kom van het dorp staan allemaal tentjes van groepsreizen. Als een soort slang met tentakels loopt een winkelstraat door het dorp waar je de meest uiteenlopende artikelen kunt kopen en huren. Josh heeft net een Leki wandelstok voor Rp20 per dag gehuurd en misschien ga ik wel een donsjas voor Rp50 per dag huren. Over de Duitse bakker had ik gisteren al verteld. Ik drink dus maar geen koffie meer hier. Ik schrok me werkelijk een hoedje. Daarna heb ik er gelukkig geen last meer van gehad. Heb vannacht als een os aan een stuk doorgeslapen, geen hoofdpijn, niks. Ik ben alleen wat kortademig. Dat is ook logisch want we zitten hier op bijna 3500m. De tocht van de afgelopen 7 dagen heeft verrassend weinig sporen nagelaten. Ik heb alleen wat last van mijn achillespees(de geopereerde). Hij voelt iets dikker aan en is een beetje pijnlijk, maar dat is ook logisch. Het is me conditioneel toch wel meegevallen. Ik kon aardig meekomen, alhoewel ik bergop toch wel altijd een van de laatsten van de groep was. Ik heb vreselijk van de tocht genoten. In deze 7 dagen zag je toch nog veel van het Nepalese landleven. Van het landschap vond ik vooral het terrassenlandschap erg indrukwekkend. Op sommige stukken kon je tientallen kilometers ver zien en zag je alleen maar terrassen. Ik dacht dat dat alleen in Zuidoost Azie bestond. Qua mensen waren het vooral de porters die respect afdwongen. Velen liepen op blote voeten of slippers en droegen tot wel 90kg. Het Ushaia programma over de Nepalese dragers was wat dat betreft heel levensecht. De komende 2 weken gaat het heel anders worden. We gaan nu vanaf 3500m het hooggebergte in. Dat betekent dat we maar 300m per dag mogen stijgen omdat het gevaar voor hoogteziekte anders te groot is. Verder is het hier ongelooflijk druk. De dorpjes die we nu gaan passeren zijn maar klein en de lodges zullen dat ook zijn. Het zal dus een soort race worden om elke dag een redelijk bed te bemachtigen. Misschien moeten we Moritz daar maar elke dag voor op pad sturen. De temperatuur is hier inmiddels zo laag dat de groepsreizen met de tenten ook vaak in de lodges slapen waarbij de porters overdag vooruit worden gestuurd om de slaapplaatsen in de lodges te bemachtigen. Dat maakt het voor ons, individuele trekkers nog veel moeilijker. Maar vandaag hebben we lekker rust, ik denk dat ik maar eens wat in de zon ga hangen.

18:30, Namche, hotel.

Vandaag inderdaad weinig gedaan. s'Morgens naar het postkantoor gelopen om de kaarten die ik heb geschreven te posten. Het was het vreemdste postkantoor dat ik ooit heb gezien. Een Nepalees huis tegen een heuvel met boven 2 kamers genaamd "Room" en "Office". Ik heb de kaarten maar aan iemand gegeven die daar misschien wel toevallig rondliep. Toen ik het gebouw verliet hoorde ik iemand driftig stempels zetten. Laten we maar hopen dat dat mijn postzegels waren die daar gestempeld werden. Het gebeurt in Azie ook vaak dat de postzegels van de kaarten worden afgehaald omdat die relatief veel waarde vertegenwoordigen voor de (arme) mensen hier. Dit schijnt vooral op postkantoren te gebeuren. Na het postkantoor ben ik via de rand van de kom waarin Namche ligt naar het politiebureau gelopen om me als trekker te laten registreren. Dat moet je in bijna elke wat grotere plaats hier. Terug in het hotel de was gecheckt, wat gegeten en daarna wat geslapen.
Om 15:00 ben ik met Josh naar de airstrip in Shyangboche boven Namche gelopen. Deze ligt op ongeveer 3900m. Dat was dus een ideaal acclimatiseringsloopje. Het viel me conditioneel erg mee. We klommen de 500m binnen 3 kwartier. Dit alles zonder bagage natuurlijk. Terug in de lodge bleek dat die helemaal tjokvol zat. Er was een "Hauser Expeditions" groep Duitsers binnengekomen. Die hadden er een gekombineerde Mera peak, Island peak expeditie opzitten. Het waren een ongelooflijk stelletje sjagerijnen die meteen afgezonderd van de rest aan het bier gingen zonder zich met de groep te bemoeien. Het is dus erg druk in de lodge, hoop dat ik vannacht wat slaap. Morgen gaan we echt omhoog naar Tengboche. Vanavond alvast goed gegeten met noodle-groentesoep, gebakken aardappels en gebakken rijst met groente.

Zaterdag 2 november.

[3450-Namche Bazaar,3650-pas,3250-rivier,3850-Tengboche, 3750-Deboche,(/\800,\/500)]

14:30, Deboche, "Everest Rhododendron Lodge".

Vandaag zijn we begonnen aan het hoogst gelegen deel van de trek. Vanochtend om 6 uur opgestaan, ontbeten met muesli en pannekoeken. Spulletjes gepakt en om 8 uur waren we met z'n vieren op pad. Eerst naar de wereldberoemde zaterdagmarkt van Namche Bazaar geweest. Die was kleiner dan ik me voorgesteld had, maar je kon er wel heel veel dingen kopen. Het was er zoals verwacht ook erg druk. Ik heb er wat repen chocolade en mandarijntjes gekocht. Daarna via een eenvoudige weg naar de rivieroversteek(3200m) voor Tengboche gelopen. Tijdens dit stuk vertelde Moritz me dat de chlorine oplossing die ik gebruik om het water te zuiveren niet helpt tegen giardia. Het enige middel dat alle bakterien en cysten opruimt is iodine. Dat zal ik Jansen bsp. nog wel eens even inwrijven. giardia heeft een incubatietijd van ongeveer 2 weken en het is bijna zeker dat ik het heb. Ik heb ongeveer 15 liter water dat uit de rivieren hier afkomstig was gezuiverd met het chloor en vervolgens gedronken. Volgens Moritz moet ik om er vanaf te komen geen Flagyl gebruiken want dat is kankerverwekkend. Het beste medicijn is Tinidazole (2dgn, 2gram), maar dat is een verboden medicijn in Europa en de Verenigde Staten. Waarom heb ik nog niet goed begrepen. Voor de rest houd ik nog steeds een beetje last van hartritme-stoornissen. Het zijn er steeds een paar, en daarna is het over. En dat een paar keer per dag. Ach, je went er aan, het hoort er allemaal bij.
Na de oversteek van de rivier volgde een stevige klim van 650m naar Tengboche. Tengboche is een klooster waaromheen wat kampeerplaatsen en lodges zijn gebouwd. Wij vonden het hier te druk en zijn doorgelopen naar Deboche waar we nu in de "Everest Rhododendron Lodge" op onze lunch zitten te wachten. Vandaag de een na de andere beroemde berg gezien. Eerst de Lhotse, de Everest die erachter ligt was in het begin in wolken gehuld. Daarna kwam boven Tengboche langzaam de Ama Dablam tevoorschijn. Toen we boven bij Tengboche aankwamen hadden we in de verte zicht op de onbewolkte Everest. Vanuit mijn kamer heb ik zelfs zicht op de Everest, erg luxe. De Everest Lhotse zuidwand lijkt als een enorme muur van rots en ijs aan het einde van het dal te liggen. De komende 5 a 6 dagen zullen we deze wand stapje voor stapje naderen. Vandaag zitten we op 3750m. Morgen gaan we waarschijnlijk naar Periche dat op 4200m ligt. Daar moeten we dan een dag blijven om aan de hoogte te wennen. Dat is ook wel nodig want het is vannacht een paar keer gebeurd dat ik wakker werd en heel hard moest ademen om voldoende lucht te krijgen. Je moet als het ware werken om voldoende zuurstof binnen te krijgen. Voor de rest is het op deze hoogte noodzakelijk dat je bij alles wat je doet correct en ritmisch ademt. Gisteren had ik bijvoorbeeld wat koekjes gehaald bij de Duitse bakker. Teruglopend naar de lodge at ik deze op. Ik dacht echt dat ik doodging van het ademtekort. Het voordeel van deze hoogte is wel dat het veel kouder is, waardoor ik veel minder zweet. Verder slaap ik nu veel beter in mijn warme donsslaapzak.

Zondag 3 november.

07:00, Deboche, lodge.

Vanochtend om 6 uur opgestaan. De Everest was prachtig door de zon beschenen op de top. Helaas heeft de Nikon het definitief begeven. Er is geen leven meer in te krijgen. Batterijen vervangen, verwarmd, alles geprobeerd. Ik loop dus goed te balen. Met de kleine Nikon wat foto's gemaakt, maar die zijn waarschijnlijk minder goed. Misschien moet ik in Kathmandu maar een nieuwe gaan kopen. Het was vannacht erg koud. De lucht was helder en de yaks hadden de bevroren damp op hun rug. Door de kou was het gisteravond bijzonder druk in de lodge. Een groep "Hauser" Duitsers staat op een veldje naast de lodge. Het was gisteren zo koud dat ze maar in onze lodge binnen gegeten hebben. Er is ook een Japans echtpaar met sherpa gevolg. En het was grappig te zien hoe formeel die met elkaar omgingen en hoe kruiperig de hoofdsherpa was tegenover hen. Ik heb de Nikon als laatste redmiddel boven de brandende kachel gehangen. Hoop dat het nog wat wordt.

15:30, Dingboche, "Himalaya" hotel.

Het werd toch nog een prachtige dag vandaag. Toen ik de inmiddels erg warme camera boven de kachel vandaan haalde bleek hij het weer te doen!! Ik denk dus dat de problemen misschien een gevolg zijn van condensvorming in de camera. Daarna gingen we om 8 uur op pad. Het was een prachtige onbewolkte dag. Het was alleen nog vreselijk koud. Het eerste stuk ging door het rhododendronbos dat we al eerder passeerden. Daarna ging het via een vreselijke hangbrug de rivier over. De trip aan de overkant van de rivier was een aaneenschakeling van mooie landschappen. Eerst was daar de Ana Dablam met de chortens in de voorgrond. Hoop dat de foto's die ik hier gemaakt heb net zo goed zijn als die van het Nepalees verkeersbureau. Daarna, na Pangboche, kwamen we boven de boomgrens uit en veranderde het landschap in een prachtig woest hooggebergtelandschap met overal om ons heen bergen boven de 7000 meter. We besloten om naar Dingboche te lopen omdat we gehoord hadden dat het er warmer was dan in Periche. Dit omdat het er veel minder waaide. Het landschap rond Dingboche was een soort maanlandschap met op de achtergrond de vallei met zeer hoge besneeuwde bergen. Daar zullen we morgen op onze acclimatiseringsdag eens een kijkje gaan nemen. We zitten hier in Dingboche in het Himalayan hotel. Toen wij aan het lunchen waren kwam er een Amerikaanse bij ons zitten.Dat was Dana, een arts uit Albequerqe. Zij had het medicijn tegen giardia, Tinidazole, over en dat mocht ik wel gebruiken. Vier joekels van tabletten (2gr) in een keer ingenomen. Dat zou me met 90 procent zekerheid van mijn giardia moeten afhelpen. De winderigheid begint nu echt de spuigaten uit te lopen. Ik begin ook echt raar te boeren. Mijn ritmestoornissen zouden hier ook wel eens mee te maken kunnen hebben. Er is namelijk een constante druk vanuit het middenrif naar mijn borst, alsof er een ballon in je buik wordt opgeblazen. Voor de rest heb ik van Dana ook een setje iodine tabletten gekregen. Nu kan ik tenminste weer zelf mijn water zuiveren. De chloor zal ik maar weggooien.
Het landschap waar we nu in zitten is echt wondermooi. Dit zijn de plaatjes waarboven ik altijd in de reisgidsen zit te kwijlen. We zitten hier op 4320m en we zijn omringd door reuzen als de Ana Dablam, Lhotse, Everest, Nuptse, etc. Het dal waar we nu in zitten is een oostelijk zijdal van het hoofddal. Morgen gaan we proberen naar het einde van dit dal te lopen. Daar moet oa. het Island Peak basiskamp en het Lhotse basiskamp liggen. Er gebeuren hier weer erg veel dingen tegelijk. Ik denk dat de beslissing om deze trip te nemen een van de beste van mijn leven is geweest. Ik loop hier ondanks alle ontberingen ongelooflijk te genieten. De landschappen zijn de indrukwekkendste die ik ooit heb gezien. De mensen zijn erg aardig en het is allemaal zeer relaxed hier.

Maandag 4 november.

[4300-Dingboche,4730-Chukhung,4900-gletscher,4300-Dingboche,(/\600,\/600)]

08:30, Dingboche, lodge.

Het is alweer een prachtige dag vandaag. Waar je ook heen kijkt, je ziet geen wolkje aan de lucht en overal zijn besneeuwde toppen te zien. Vanochtend om 6:30 zijn we met z'n drieen (Josh en Moritz) de heuvel aan de noordkant van Dingboche gaan beklimmen. Het was prachtig om de zon overal tegen de bergwanden te zien opkomen. Vooral de opkomst op de bergrug die het Gokyo en Everest dal scheidt vond ik erg spectaculair. Daarna rustig ontbeten met porridge, Tibetan bread en een omelet. De porridge was zonder melk omdat Dana vertelde dat als je giardia hebt je melkproducten moet vermijden. De komende 3 dagen moet ik alle melkproducten vermijden, dus zelfs geen Yak cheese meer door de rijst. Moritz heeft van een vroegere, verwaarloosde, giardia aanval zelfs een lacto-allergie overgehouden. Hij kan geen melkproducten meer verdragen, dan wordt hij doodziek. Ik zit hier nu heerlijk in de ochtendzon te schrijven. Het was vanochtend -5 C, nu is het in de zon ongeveer 15 C. Het mooie hier is dat om 16:00 de wolken binnen beginnen te drijven wat alles een beetje een spooky mystieke sfeer geeft. Als de zon helemaal weg is trekkken de wolken weer weg en blijft er een ongelooflijk heldere sterrenhemel over. De band van de melkweg kun je dus ook prachtig zien. Josh zag ook sterren vallen, maar toen lag ik al te slapen(21:00). Vandaag maken we een dagtrip naar Chukhung. dat ligt oostelijk van hier aan de einde van het dal. Daarachter ligt Island Peak met het basiskamp.

18:00, Dingboche, lodge.

Vandaag een prachtige wandeling naar Chukhung gemaakt. Fantastische maanlandschappen gezien. De lage struiken had allemaal rood-bruine herfstkleuren. Het weer was prachtig helder zonder een wolkje aan de lucht. Alle besneeuwde bergen rondom het dal waren prachtig zichtbaar. Omdat Dana ook meeging begonnen we de trip met z'n vijven. Moritz voelde zich wat ziek en had last van hoofdpijn. Josh had chronisch luchtgebrek vandaag en Vered was al lang blij dat ze een beetje op een afstandje kon meehuppelen. Dana en ik waren nog redelijk fit. Dana was ook al op Kala Patar geweest en was dus al redelijk aan de hoogte gewend. Na Kala Patar had ze ruzie gekregen met haar vriend David die volgens haar veel te egoistisch was in de bergen en haar maar wat liet aanrommelen terwijl hij zelf met vrienden de berg op rende. Toen hij na Kala Patar ook nog over de Cho La naar Gokyo wilde had Dana gezegd dat hij dat maar alleen moest doen en dat ze elkaar over 9 dagen wel weer in Namche zouden zien. Dat was gisteren voordat ze bij ons het hotel in Dingboche binnen kwam. Door alle kwalen hadden alleen Dana en ik zin om na Chukhung wat verder de gletscher morenes te verkennen. We zijn nog een poosje naar het oosten over de morene van de gletschers van de Ana Dablam gelopen. Het bleek echter bijna onmogelijk om de rivier te over te steken in de richting die wij wilden. We zijn daarna vanaf de rivier maar omhooggekropen en hebben een beschut plekje op de morene opgezocht om naar de bergen om ons heen te kijken. Vooral de Lhotse-Nuptse zuidwand torende prachtig boven ons uit. Zijn daarna terug gelopen naar Chukhung en hebben in een heerlijk warme lodge nog een ra-ra noodle soep met snickers gehad. Buiten (4900m) was het zo koud dat randen van de rivieren bevroren waren en als er water over rotsen in de schaduw sloeg bevroor dat meteen als een plaat ijs. Josh bleek toch nog wat adem te hebben gevonden en was wat zuidelijker ook nog bij de gletscher omhoog gegaan. We kwamen elkaar toevallig weer tegen toen we uit de lodge kwamen. Zijn met z'n drieen weer terug naar Dingboche gelopen(1.5u). Ben bij het oversteken van een rivier op een beijsde rots nog op m'n snufferd gegaan. Mijn broek was nat en op het zitvlak uitgescheurd, dus die kan ik na deze trip wel definitief opgeven. Ben verder vreselijk verbrand in mijn gezicht, heb daar volgens mij ook een beetje hoofdpijn van (zonnesteek?). Ik smeer mijn gezicht regelmatig in met factor 17, en draag de hele dag een pet. Maar de zon is hier zo sterk op bijna 5 km hoogte dat zelfs de reflectie van het zonlicht op de bergen om ons heen genoeg is om problemen te veroorzaken. Met mijn 'ballon in de buik' gaat het wat beter. De medicijnen zouden pas over 2 a 3 dagen merkbaar resultaat moeten hebben, maar ik voel me nu al beter. Misschien komt het wel omdat ik nu ook geen melkprodukten meer eet. We lopen er hard over te denken om morgen nog een extra acclimatiseringsdag in Dingboche in te lassen. Moritz had echt last van hoogteziekte en voor de rest hebben we allemaal wat hoofdpijn of andere klachten. We zijn ook in 2 dagen van 3400m naar 4350 gegaan. Misschien was dat toch een beetje te veel van het goede. Zo te zien ben ik er nog het beste aan toe, maar je weet hoe snel dat hier om kan slaan. Zonet diner gehad met knoflooksoep, patatjes met ketchup en gebakken aardappels met groente. Vanavond nog even naar de sterren kijken en weer vroeg slapen.

Dinsdag 5 november.

09:00, Dingboche, lodge.

Voor 20:00 lag ik gisteren al te slapen. Ben om 1 uur nog wel even wakker geweest omdat Josh en Moritz de boel liepen af te breken omdat ze moesten plassen. Josh was helemaal ingepakt in dons (<-10C) en Moritz stond alleen in een Long John en een t-shirt over een muurtje te plassen. Dana is net naar Namche Bazaar vertrokken om te kijken of David daar al is aangekomen na zijn trips in de 'high Khumbu'. Zoals gisteren al verwacht was wordt het vandaag weer een rustdag omdat we toch alle 4 wat last van de hoogte hebben. Heb nog geen Diamox genomen, maar ik ben er niet ver meer vanaf. Diamox is het medicijn dat je lichaam beter laat reageren op de effecten van grote hoogte door oa. de zuurgraad van je bloed te regelen en de waterhuishouding van je lichaam te verbeteren. Het laatste verklaart een van de naarste bijeffecten van Diamox. Je plast heel erg veel, ook 's nachts. De boeken zeggen dat als je 's nachts niet 2 keer moet plassen nadat je Diamox hebt genomen je lichaam nog niet goed aan de hoogte is gewend.

15:00, Dingboche, lodge.

Vanochtend even met Josh naar Periche geweest. Ik geloof dat ik me gisteren toch wat overmatig heb ingespannen. Na de eerste heuvel was ik al hondsmoe. Bij het beroerde af. Misschien de eerste tekenen van hoogteziekte. De boeken, ja alweer, zeggen dat op grote hoogte alle ziektes hoogteziekte zijn, tenzij anders bewezen. Periche is echt een godvergeten windgat. Het was er ongelooflijk koud en winderig. Er is een klein hospital gespecialiseerd in hoogteziekte in Periche. Heb geprobeerd daar nog wat meer iodine tabletten te krijgen, maar die waren daar ook niet meer in voldoende mate. Ik zal het met de voorraad van Dana moeten doen. Bij het hospital stond buiten een stalen drukkamer voor noodgevallen van hoogteziekte. Daar had iemand "hot shower" op geschilderd, erg hilarisch. In een lodge naast het hospital thee en ra-ra soep gehad en daarna weer heel erg rustig de berg op terug gelopen. Door het lage tempo ging dit veel beter en we hadden zelfs nog energie om wat verder door te klimmen naar een heuvel op 4700m boven Dingboche. Daar hadden we een prachtig uitzicht op de Makalu en de Cho La pas. Toen we daar een poosje hadden genoten van het uitzicht kwam opeens gekke Moritz voorbijflitsen. Hij wilde naar een heuvel klimmen op 5100m achter deze heuvel. Daar werden we wel een beetje chagrijnig van omdat Moritz de hoofdreden was dat we een extra rustdag hadden ingebouwd en nu stond hij alweer op hoogte te stunten. Als hij morgen hierdoor ziek is blijven we niet op hem wachten maar gaan we gewoon door, mits we zelf natuurlijk niet ziek zijn. Want ondertussen heb ik nog steeds een zere harses.

Woensdag 6 november.

07:15, Dingboche, lodge.

Gisteren niet veel meer gebeurd. Gegeten wat we de laatste weken steeds al eten en wat me zo langzamerhand al de neus uitkomt. Vannacht lag er in de kamer naast ons een Duitser die vreselijk ziek was. Hij was met een vriend en 2 porters Island Peak opgeweest. Was daar ziek geworden en goed ziek ook. Volgens mij had hij het potentieel dodelijke HAPE. De hele nacht lag hij vreselijk te hoesten te kreunen en over te geven. Vanmorgen toen ik bij het riviertje mijn tanden stond te poetsen kwam hij ineens om de hoek gestommeld en stond 5 meter verderop over te geven. Ik heb vannacht echt gedacht dat hij het niet zou halen. Als hij vandaag op deze hoogte blijft (4350m) verdient hij niet beter. Ik heb ook geprobeerd de porters duidelijk te maken dat ze naar beneden moesten met hem, maar die stonden alleen een beetje schaapachtig ja te knikken.
Wij gaan vandaag naar Lobuche wat op 4930 meter hoogte ligt. Ik ben op eigen kracht nog nooit zo hoog geweest, laat staan dat ik op die hoogte geslapen heb. Omdat ik steeds aan het einde van de dag een redelijke hoofdpijn heb heb ik net mijn eerste halve Diamox genomen. Waarschijnlijk plas ik me vandaag dus het ongeluk. Gistermorgen moest ik zonder Diamox al 7 keer plassen. Dit is aan de andere kant erg goed want het betekent dat je lichaam aardig aan de hoogte aan het wennen is. De giardia en de ritmestoornissen heb ik helemaal geen last meer van. Misschien was er toch een verband?
Heb het gevoel helemaal van de wereld te zijn afgesloten. Gisteren zijn de Amerikaanse presidentsverkiezingen geweest, maar ik denk dat het nog wel 2 weken kan duren voor ik daar de uitslag van weet.

13:15, Lobuche, lodge.

Zijn vanochtend door een fantastisch 'Moonscape' naar Lobuche(4930) gelopen. Het is het hoogste punt waar we deze trek zullen slapen. Het is hier dus een paar honderd meter hoger dan de Mont Blanc. Zo hoog ben ik dus nog nooit op eigen kracht geweest. De lucht begint hier akelig dun te worden. Als ik met mijn sherpa steps het ritme wat verhoog of mijn voeten bij het klimmen 5 cm hoger neerzet ben ik binnen een halve minuut totaal uitgeput. We hebben nog steeds mazzel met het weer. Het was een onbewolkte dag vandaag. We zijn onderweg ook veel bekenden tegengekomen. Zelfs Ron hebben we weer eens gezien. Dat was onderaan de gletscher bij een lodge. Hij was op stap met 2 dames van het Peace Corps. Ron was eerst naar Gokyo geweest en over de Cho La naar dit dal gekomen. Hij was nu op weg naar Chukhung, Kala Patar zei hem niet veel. Daarna wilde hij doorlopen naar Tumlingtar om de hassle bij Lukla te ontlopen. Ook de rest de Engelsman, die in de bus naar Jiri ziek was, met porter gezien. Toen ik Josh en Moritz weer eens niet kon bijbenen kwam ik Kevin met porter tegen en heb een poosje met hen opgelopen. Nog wat andere mensen die ik niet meer van naam ken ontmoet en vreselijk geroddeld. Daniel schijnt bv. nog steeds in Namche te zitten. Hij heeft iets met z'n longen en kan daardoor niet tegen de hoogte. Er hebben al 2 doktoren naar gekeken, maar ze weten nog steeds niet wat het is.
De tocht hiernaartoe was weer net zo spectakulair als de vorige dagen. Overal joekels van bergen in de meest fantastische landschappen. Het is zo hoog hier dat er bijna niks meer groeit. Alleen hier en daar nog wat dor gras. De riviertjes en stroompjes lijken allemaal wel permanent bevroren. Alleen het snelstromende water in het midden is niet bevroren. Ben na de lunch (dal soep en noodles) in slaap gevallen, ben echt vreselijk moe. Het zal de hoogte wel zijn. Mijn ogen vallen gewoon automatisch dicht. De zon is ook hier vreselijk fel. Ondanks insmeren zijn aan het einde van de dag mijn handen steeds knalrood van de zon. Verder heb je hier heel sterk het gevoel dat je helemaal aan het einde van de wereld bent.

17:30, Lobuche, lodge.

Ben om 15:30 nog even met Josh voorbij het einde van de wereld wezen kijken. We zijn in de richting van de Nuptse maar de morene van de Khumbu gletscher gelopen. De conditie was erg slecht, elke 3 stappen was ik buiten adem. Maar elke stap was ook weer hoger dan ik ooit had gedaan (dit gezeur zal na Kala Patar ophouden). Het uitzicht op de morene was werkelijk verbluffend. Je zag de Khumbu gletscher in een soort kom de bocht omgaan, en rond die kom lagen allemaal 7 en 8000'ers. Daar gaan we dus morgen naartoe want daar ligt Kala Patar. Het hele idee op die morene was gek omdat je 200m boven de hoogste berg van Europa zat. Dit is toch echt het dak van de wereld. Toen we terugliepen naar Lobuche waren er net wat wolken het dal in gekomen en daalde de gevoelstemperatuur zo'n 25 graden. Ik heb meteen mijn muts, wanten en de regenjas aangedaan. Volgens mij was het wel -10 C. We zitten hier ook al een stukje boven de sneeuwgrens en de gletschers lopen al ver beneden ons door het dal. Terug in de lodge was de kachel aangedaan en voelde het vreselijk heet binnen. Er werd net om diner gevraagd en terwijl ik dit zit te schrijven heb ik het al op (knoflooksoep en dal bat). Vanavond slapen we voor het eerst echt op een slaapzaal met veel mensen. Het is een slaapzaal van 3.5m bij nog geen 10m waar ze over de hele lengte een stapelbed gemonteerd hebben waar zo'n 20 mensen in kunnen slapen. De slaapzaal ligt helemaal vol, dus je begrijpt dat we de statistiek vreselijk tegen ons hebben. We zitten nu met al die 20 mensen plus nog wat mensen van buiten die hier kamperen in een kamer van 4 bij 4 rond een stove. Het is vreselijk heet hier. Verder zitten er wat mensen in deze bekrompen ruimte vreselijk te paffen. Voor de rest begin ik goed verkouden te worden. Het wordt hier echt hangen en wurgen om de 2 uur tot bedtijd door te komen. Maar het Boeddhisme zegt dat het leven lijden is en dat begin ik nu ook wel in te zien :)

Donderdag 7 november.

[4930-Lobuche,5625-Kala Patar,4930-Lobuche(/\800,\/800)]

11:00, Kala Patar, 5623m.

JOEPIE!!! Did It. Vanochtend om 6 uur vertrokken en zit nu op Kala Patar op 5623m aan de voet van de Everest. Zie op dit moment het meest spectaculaire bergpanorama wat ik ooit heb gezien. Heb onderweg vaak gedacht dat ik dood zou gaan van het ademtekort, maar ik zit nu dan toch voor mijn gevoel 'On top of the world'.

16:30, Lobuche, lodge.

Wauw, vandaag een hele trip gemaakt. Zowel lichamelijk als geestelijk. Om 5:45 opgestaan. Ik was al lang wakker want ik moest enorm nodig plassen. Dit is een van de neveneffecten van Diamox. Moest vannacht eerder, om 1 uur ook al plassen. Dat is dus een van de feesten in zo'n dormitory, want ik ben niet de enige die er last van heeft. Dit was oa. wat ik bedoelde met dat de statistiek tegen ons was. Om 6 uur ontbeten met porridge en een half uur later waren we op stap naar Kala Patar. Kala Patar is een heuvel in de kom waaromheen oa. de Nuptse, Lhotse, Everest en de Pumori liggen. Doordat het het hoogste punt in de kom is heb je rondom een spectaculair uitzicht op alle bergen. Het originele doel van de trek was voor mij eerst het Everest Base Camp (EBC), maar daar zaten nogal wat haken, ogen en rafelige randjes aan. Voor EBC moest je eigenlijk in Gorak Shep op 5150m overnachten. Dat is volgens de experts net te hoog om goed te kunnen slapen. Omdat ik vannacht al lichte hoogtehoofdpijn had, een soort bonzen in je hoofd door zwellingen, leek het me verstandig toch maar niet te hoog te slapen. De tocht naar het EBC gaat vanaf Gorak Shep langs de morene en seracs van de Khumbu glacier en dat wordt na 5 uur toch wel een beetje saai volgens mij. Het pad is ook moeilijk te vinden en bovenal zie je de Everest de hele tocht niet. Op dit moment zijn er geen expedities aan de gang, er is dus ook geen ingericht kamp. Dit alles was voor mij genoeg om maar te besluiten niet naar het basiskamp te gaan en de beklimming van Kala Patar was dus het hoogtepunt in dit dal. Dat geldt voor de meeste mensen die hier komen.
Vanochtend dus om 06:30 vertrokken. De ademnood sloeg al bij het eerste bultje toe. Ik moet echt heel erg langzaam lopen om geen acute ademnood te krijgen. Dit was wel een teken dat we nog niet helemaal geacclimatiseerd waren voor deze tocht. Het eerste doel van de dag was Gorak Shep. Dit is een verzameling van 3 of 4 hutten aan de voet van Kala Patar. Het is ook de laatste nederzetting voor de Everest. Het ligt op 5150 meter. Het laatste uur voor Gorak Shep gaat het op en neer door de gletschermorene van de Khumbu gletscher. Daar lijkt wel nooit een einde aan te komen, en het enige uitzicht dat je IN de morene hebt is een ongelooflijke hoeveelheid stenen. In Gorek Shep aangekomen heb ik eerst nog even wat foto's gemaakt van de Tibetaanse Snowcocks die daar nogal tam rondlopen. In een lodge hebben we nog wat thee gedronken.
Daarna zijn we aan de klim van de Kala Patar (Zwarte Heuvel) begonnen. Hier begonnen de ademhalingsproblemen pas echt. Ik kwam echt maar voetje voor voetje vooruit, 1 stap per 3 seconden. En nog moest ik elke minuut een minuut rusten om mijn adem en hartslag weer een beetje onder controle te krijgen. Ik heb halverwege de klim er ook aan gedacht om te stoppen omdat ik echt beroerd was van de vermoeidheid. Ik ben daarna op advies van een Duitse jongen uit de lodge nog langzamer gaan lopen. Ongeveer 1 pas per 5 seconden en wel doorgaan, niet stoppen. Dat hielp en na ongeveer 2 uur bereikte ik de laatste rotstop. De beloning was fantastisch. Overal om ons heen hoge bergen gletschers en prachtige groene bergmeren. Verder een prachtig uitzicht op de zuidcol van de Everest met de Zuid-top en de Hillary-step. Een mooi uitzicht op de beroemde Khumbu ijsval waarvan ik niet had verwacht dat die zo steil omhoog zou lopen. Kala Patar ligt naast de Pumori wand dus daar kon je gewoon 'in' kijken. Moritz die als eerste op de top was had daar een plekje helemaal bovenop gereserveerd naast de prayer flags. We hadden dus een A1 locatie, want het was aardig druk op de top, ik schat toch wel zo'n 20 a 30 mensen. Eerst wat stoere foto's van mezelf laten maken met de Nikon die het gelukkig deed. Ik heb wat foto's van Moritz gemaakt waarvan hij denkt dat ze eens op de voorkant van de "Mountain Hardwear" catalogus zullen komen. Dit omdat alles wat hij draagt van dit merk is. Daarna wat groepsfoto's van ons drieen laten maken door een Engelsman die in korte broek (!) was. Een foto van ons vieren op de top zat er niet in omdat Vered halverwege de berg had opgegeven en het toch te zwaar vond. Daarna heb ik een mooie serie rondfoto's gemaakt. We hebben ongeveer een uur boven gezeten. Dit was voor mij tot nog toe echt het hoogtepunt van de trip. De tocht weer naar beneden ging een stuk vlotter en we hadden binnen een uur lunch in Gorak Shep met noodles en thee. Daar was ook allemaal oud expeditie materiaal te koop. Zoals sardientjes, power-bars, spam, pudding etc. Ik heb het niet aangedurft hier wat van te kopen want de meeste blikken waren gedeukt en zonder uiterste houdbaarheidsdatum. Ik heb alleen een reep chocolade als extra energie voor de terugreis door de Khumbu morene meegenomen. Die terugweg viel dus ook niet mee. Ik had in de klim naar Kala Patar zoveel energie verbruikt dat de terugweg nog veel zwaarder leek dan de heenweg.
Teruggekomen in de lodge bleek dat die nog voller zat dan gisteren. Ik zit dit nu in de slaapzaal te schrijven want in de kleine eetzaal zitten volgens mij meer dan 30 mensen. Ik denk (hoop) dat dit wel de volste lodge is die we zullen tegenkomen. Heb als diner weer dal soep, fried noodles met groente en potato chips gehad. Zit nu ook lekker vol. Heb net wat extra vitamientjes geslikt en hoop dat ik morgen weer een beetje over de inspanning heen ben. Morgen hebben we een rustige dag. We hebben besloten naar het Gokyo dal te gaan via de Cho La pas. We gaan morgen naar Dzongla wat aan de oostkant aan de voet van de Cho La ligt.De dag daarop gaan we als het weer zo blijft de pas over. We hebben er even over gedacht om een gids te huren, maar de mensen die er overheen zijn geweest zeggen dat als het weer goed blijft de route erg simpel is. De fysieke moeilijkheden zijn wel behoorlijk groot. Maar we hebben dan al 3 dagen op bijna 5 km hoogte doorgebracht, dus ik hoop dat het wel meevalt.

Vrijdag 8 november.

09:00, Lobuche, lodge.

Rustige dag vandaag. Heb in een overvolle lodge toch nog van 20:00 tot 4:00 geslapen. Van 4 tot 7 heerlijk liggen doezelen. Doordat ik nu thermisch ondergoed en sokken in de slaapzak draag heb ik het heerlijk warm. Het is hier s'nachts buiten tussen de -10 en -15. Ik heb gisteren mijn sokken (en voeten) in de (ijswater) rivier gewassen (brr) en daarna mijn sokken aan de lijn gehangen. Volgens mij waren die vannacht gevriesdroogd. Vered had last van giardia symptomen en die is net naar Periche vertrokken om medicijnen te halen. Ze had de beroemde egg burps en farts en was erg aan de diarree. Daarna zal ze via Phortse naar Gokyo proberen te komen. Via de Cho La gaan zag ze gezien haar toestand niet zo zitten. We horen echter van steeds meer mensen die de Cho La gedaan hebben dat hij niet zo moeilijk is, dus wij zien het allemaal nog wel zitten. De internationale Everest expeditie bestaat dus nu (tijdelijk?) uit 3 man en zal worden omgedoopt in Internationale expeditie Gokyo en omstreken. Iedereen heeft inmiddels z'n stuff gepakt en we gaan op weg voor een 'easy walk' naar Dzongla.

16:00, Dzongla(4843m), "Himalayan View" lodge.

Degene die zei dat het stuk naar Dzongla een "easy 2 hour walk downhill" was moesten ze onmiddellijk aan z'n ...... ophangen. Het eerste stuk viel wel mee, maar er zaten in het laatste stuk nogal wat stukken die je op 5000m hoogte bijna aan het huilen kunnen brengen. Gelukkig was ik niet de enige die daar last van had dus dat vergoedde veel. De uitzichten tijdens de trip waren wederom spectaculair. De route traverseerde hoog boven het dal dat we een paar dagen geleden hadden gelopen naar Lobuche. Het uitzicht op de Ana Dablam was werkelijk schitterend. Je kon de hele berg van top tot teen zien. Het uitzicht vanaf de lodge op de Ana Dablam is net zo mooi. Vanaf de lodge is het uitzicht de andere kant op ook erg boeiend. Dat is in de richting van de Cho La pas die we morgen over zullen oversteken. Het toilet van de lodge heeft het beste uitzicht van alle die ik tot nu toe ben tegengekomen. Het is gewoon een gat in de grond met een soort rieten windscherm eromheen. Richting Ana Dablam is het scherm open en je ziet de berg dus van top tot teen. Moritz heeft een foto van zichzelf op dit toilet genomen. Dat komt vast niet op de voorplaat van de "Mountain Hardwear" catalogus. De lodge is tot nu toe erg rustig. We zijn hier alleen met 2 Amerikanen, Tim en Chelly. Tim heeft volgens mij de mooiste baan die er bestaat. Hij is namelijk gids in Alaska, en wel in het Glacier Bay National park. Hij begeleidt groepen mensen die in het park gaan kanoen. Hij was verbaasd dat ik zoveel over het park wist want het is niet zo'n bekend park. Maar ik had op onze laatste vakantie in Alaska de backcountry gids van het park gekocht ondanks dat we er zelfs niet op 100 km afstand geweest zijn. Tim heeft ook uit de doeken gedaan hoe je als je het een beetje slim aanpakt altijd in de nieuwste en beste buitensport spullen kunt lopen. Kern van het verhaal was dat je gewoon geen scrupules moet hebben. De lodge heeft yoghurt dus dat wordt vanavond weer smullen. Ik heb ook weer lichte darmproblemen gekregen. Hoop dat de flora van de yoghurt dat weer een beetje kan oplossen.

Zaterdag 9 november.

[4840-Dzongla,5420-Cho La,4690-Dragnet,4750-Gokyo,(/\950,\/1000)]

18:00, Gokyo(4750m), "Gokyo guesthouse".

Whoppaaa!! We hebben het hem weer geflikt. We zijn vandaag de Cho La (5420m) overgestoken en het was weer een memorabele ervaring.
Gisteravond laat naar bed gegaan (21:00) en ik vond het een van de koudste nachten van de trip. Ik heb op een gegeven moment mijn hoofd maar in de slaapzak gedaan, maar ook toen had ik het nog koud en mijn adem bevroor aan de binnenkant van de slaapzak. Tot overmaat van ramp moest ik ook nog plassen. Ik heb dat maar niet gedaan op het eerder genoemde toilet maar heb net als de experts het eerste de beste muurtje opgezocht. Het zou mij niets verbazen als de temperatuur minder dan -15C was. s'Morgens stevig ontbeten en na afscheid genomen te hebben van Tim en Chelly met een groepsfoto zijn we om 7:30 vertrokken voor een dag waar we alle 3 toch wel een beetje tegen op zagen. Het eerste stuk naar de pas ging door het dal door een soort toendra landschap wat wel een beetje op Alaska leek. Vanaf de morene van een gletscher waarvan we eerst dachten dat het de pas was konden we eindelijk zien hoe de route liep. We hadden ons voor de tweede keer vergist en de pas was nog een berg verder als we altijd gedacht hadden. De zig-zag gletcher die we al vaak vanuit het dal gezien hadden bleek de pas te zijn. Er waren hoog op de pas sherpas luidkeels aan het zingen en trommelen. Dat gaf het geheel wel een beetje een mystieke sfeer. Vanaf de gletschermorene ging de route steil omhoog langs een rotswand. Het pad was soms niet meer dan een paar grote brokken rots waar je recht tegenop moest klauteren. Josh tipte mij op een gegeven moment dat ik een ander meer naar rechts gelegen route moest nemen. Daarmee kwam ik op een steil stuk slickrock terecht en pas met de grootste moeite kon ik weer terugkomen op de 'normaalroute'. Om 10 uur hadden we het begin van de Cho La gletscher bereikt en was het spannende springen over de rotsblokken over. Vanaf dit punt konden we de route over de sneeuwvelden zien waar we straks over zouden moeten naar de top van de pas. Het was aardig druk op dit stuk omdat er een enorme tour groep, met sherpas, de andere kant opging en die waren aan het rusten voor de afdaling. Wij hebben lekker cynische grapjes lopen maken tegen de toeristen uit de groep dat ze toch wel moe moesten zijn van dat meezeulen van die zware dagrugzakjes met een waterfles erin. Op de pas zoals gewoonlijk teveel foto's gemaakt omdat het zo mooi was. Ben benieuwd hoeveel daar thuis na selectie nog van overblijven. Daarna richting sneeuwveld gelopen. We moesten het sneeuwveld aan de zuidkant opgaan. Daar was een soort rotscouloir van 5m hoog dat grotendeels bedekt was met ijs. Dat was zo link dat ik me echt op m'n knieen en ellebogen omhoog heb gewerkt waarbij ik als de dood was dat ik weer terug zou glijden. Er waren echt mensen die een kwartier naar deze passage keken voordat ze erdoor durfden. De andere kant op was ook niet eenvoudig Moritz hield vanaf boven een sherpa vast die bijna niet meer verder naar beneden durfde. Volgens Moritz was dit de eerste sherpa die hij ooit bang had gezien. Na deze passage werd het een stuk simpeler en kwamen we op het enorme sneeuwveld terecht. Het was echt wondermooi om daar overheen te lopen. Het was zo groot dat het wel 20 minuten duurde voor we er overheen waren. We waren in een groep met David, een Australier, en de 2 Canadese jongens die we al vanaf Sete ontmoetten. We zijn de hele dag bij elkaar gebleven en de Canadezen slapen nu ook hier in de dormitory. Aan het einde van het sneeuwveld was de echte pashoogte met fantastische uitzichten op het dal en de bergen aan de andere kant van de pas. Weer veel te veel foto's geschoten. Daniel uit Zweden was ook op de pas, hij ging de andere kant op. Hij was weer beter en kon weer tegen de bergen oprennen. Wat is Nepal toch klein. Om 11 uur zijn we doorgegaan naar beneden. De afdaling was nogal tricky omdat het grotendeels door een 'boulder helling' ging waarbij de boulders of los lagen of beijsd waren. Ik heb verscheidene keren een schuiver gemaakt. Na deze helling moesten we over een paar oude morenes klauteren. Het laatste stuk richting Dragnet ging erg saai langs een rivier in een komdal. Om 13:00 kwamen we in Dragnet aan waar we gingen lunchen. De lunch was geen groot succes. Door slechte coordinatie duurde het bijna 2 uur voordat we onze Ra Ra soep en noodles met groente op hadden. De noodles waren ook nog vreselijk vies met klonten smerig smakend zout erin. Pas om 15 uur waren we weer op pad in de richting van Gokyo. We namen de korte weg 'door' de gletscher. Het was een bijzondere ervaring deze gletscher door te steken. Dwars door stukken ijs, riviertjes, meertjes en vooral enorme hoeveelheden puin. Op de gletscher werd ik een beetje beroerd van het vochtgebrek. Als ik diep ademhaalde deden mijn nieren vreselijk pijn. Ik kon dus niet echt meer meekomen met Josh en Moritz omdat ik gewoon niet meer diep kon ademhalen. Uiteindelijk na een lange trip toch de overkant bereikt. Het laatste stuk naar Gokyo was gelukkig een 'eitje'. We zitten hier in het Gokyo guesthouse en hebben met z'n vijven intrek genomen in een grote slaapzaal met weer allemaal stapelbedden. Nu zijn we bezig met de Nepalese eetceremonie. Knoflooksoep, gebakken rijst met uien en cheese rolls. Ik zit nu al een uur op mijn rijst te wachten omdat een ander waarschijnlijk mijn bestelde rijst heeft ingepikt. We gaan weer vroeg naar bed en we zullen morgen eens zien wat Gokyo ons te te bieden heeft.

Zondag 10 november.

10:00, Gokyo, lodge.

Gisteravond lang gepraat met 2 Zwitsers uit Rapperswil. Die hadden vorig jaar 7 maanden door oa. Peru, Bolivia, Chili en Argentinie gereisd. Het was erg leuk om uit eerste hand te horen hoe het daar voor toeristen was. Zij hadden ongeveer alles gedaan wat ik ook ooit nog van plan ben te gaan doen. Om 21:30 gaan slapen. Moest om 1 uur naar het toilet, wat zoals gewoonlijk buiten is. Heb dat alleen in mijn thermisch ondergoed gedaan, dat was toch wel erg koud(-10). Heb gehoord dat het hier in november -35C kan worden. Hoop toch dat we dat niet zullen meemaken. Laat opgestaan om 7:30. Porridge en pannekoeken met honing gegeten. Daarna voor het eerst sinds de giardia problemen naar het toilet voor de 'bowel movement test'. Ben geslaagd en ik ben dus weer 100% giardia free. Na het ontbijt wat foto's gemaakt van het schilderachtige Gokyo. Gokyo ligt prachtig beschut tussen de gletscher-morene en een rij bergen aan een hemelsblauw meertje, het Gokyo lake. Richting het noordwesten ligt de Gokyo Ri, een bekende wandelbestemming.
De kaart en het dagboek waren beide in ernstige staat van verval en die heb ik met fysio-tape geplakt. Om een uur of 11 kwam Vered bij de lodge aan. Zij had de omweg via Phortse gelopen. Ze bleek niet ziek te zijn geweest. Het was alleen een geval van HAFE (High Altitude Flatulency Emission) gecombineerd met wat kleine darmproblemen. Van de HAFE hebben we allemaal wel last, helaas. Even daarna kwam David ook aan bij de lodge. Hij was gisteren bij een paar bekenden in Dragnet blijven hangen. We zijn dus nu met een flinke groep in deze lodge. Er schijnen een paar grote groepen Engelsen en Fransen aan te komen. Ik hoop dat dezelfde drukte als in Lobuche ons hier bespaard zal blijven.

18:15, Gokyo lodge.

Wauw, wat een zonsondergang heb ik net gezien. We zijn om 14:00 met een grote groep de Gokyo Ri (5548m) opgelopen. We zijn zo laat begonnen omdat we de zonsondergang vanaf de Gokyo Ri wilden zien. Binnen 2 uur waren we boven, Moritz zelfs binnen 50 minuten. Mijn nier was nog een beetje onwillig, maar het ging toch een stuk beter. Boven op de Gokyo Ri was een enorm brede top bestaand uit een rij rotspartijen met overal gebedsvlaggen. Hiervandaan had je een fantastisch uitzicht op de Everest, de Cho Oyo, Makalu en nog veel meer bergen. Eerst weer veel foto's genomen en toen gaan picknicken met pringles, chocolade-koekjes en iodized water. Deze lekkernijen hadden we in Gokyo in de snack shop gekocht. De snack shop is een winkeltje bij het Gokyo resort, de meest luxe lodge in Gokyo. Daarna zagen we de zon langzaam ondergaan tussen de bergen. De kleur van het licht werd eerst geel en de bergen verdwenen een beetje in elkaars schaduwen. Daarna werd het licht oranje en waren alleen de echt grote jongens nog in de zon. Toen het licht rood werd waren alleen de uiterste toppen van de 8000'ers nog maar te zien. Toen wilde ik mijn fototoestel al opbergen om snel naar beneden te gaan omdat ik geen zaklantaarn bij me had en me gewoon in het laatste schemer van de berg naar beneden wilde storten (700m). Op dat moment werd de hemel echter van purple tot blauw gekleurd vloeiend in elkaar overgaand als een regenboog. De sneeuw op de bergen werd fosforescerend wit. Dit was de meest bijzondere zonsondergang die ik ooit heb gezien. Het was net een heel surrealistisch schilderij met LSD kleuren. Iedereen was zeer onder de indruk en er waren mensen die van opwinding begonnen te gillen. Hoop dat de foto's een beetje gelukt zijn, maar dat blijft natruurlijk altijd een eendimensionaal slap aftreksel van de werkelijkheid. Zoiets moois kun je nooit op een foto vastleggen.
De trip naar beneden heb ik echt in een recordtempo afgelegd. Volgens mij ben ik 700 meter afgedaald in 15 minuten. Ik ben gewoon als het ware naar beneden gestuiterd. Omdat het boven zo koud was had ik al mijn warme kleding aan, dus toen ik beneden was stond ik helemaal blank van het zweet. Het was ondertussen ook erg donker geworden, dus ik was net op tijd. De rest kwam daarna ook snel naar beneden en we zitten nu helemaal uitgelaten aan het diner. De rest van de gasten begrijpt niet helemaal waarom wij zo uitgelaten zijn. Je ziet je denken 'hoe kan dat nu zo bijzonder zijn?'. Vooral Moritz is helemaal aan het doordraaien. Heb net ra-ra soup en gebakken aardappels gehad. Denk dat ik er zometeen nog maar eens een cheese-roll tegenaan gooi. Het was een fantastische dag vandaag, een van de alweer vele. Ga waarschijnlijk morgen tonijn uit blik en crackers in de Candy shop halen. Lekker weer eens vlees. Begin wat keelpijn te krijgen, loop nu dag en nacht met mijn motorcolletje. Heb besloten me niet meer te scheren tot de eerste de beste goede scheermogelijkheid. Zie er momenteel echt uit als een crimineel. Vered zei dat ik er nu uit zag als in "The hound of the Baskervilles". Mijn broek is nu echt stuk. De linkerknie is nu ook doorgescheurd. Naaien helpt niet meer. Heb wat duct-tape van de Canadezen gekregen en heb daar de scheur mee geplakt. Het lijkt het aardig te houden.

Maandag 11 november.

17:00, Gokyo, lodge.

HABO, High Altitude Burn-Out of Trekker Burnout, dat is waar ik op dit moment last van heb. Ben vandaag met Josh naar de gletscher onder de zuidwand van de Cho Oyo voorbij het vijfde Gokyo meer geweest. Moritz en Vered liepen mee tot Scoundrel's View, een van de beste uitzichtspunten op de Mount Everest. Na dit punt hield Moritz het voor gezien en wilde hij zo snel mogelijk terug naar Kathmandu. Hij was met wat andere mensen aan de trek begonnen die onderweg ziek waren geworden. Die zouden nu ook ongeveer aan de terugreis beginnen en zo hoopte hij hen nog te zien. Josh en ik stonden ook wel op het punt weer eens terug te gaan naar beneden maar zo snel toch nog niet. We spraken af dat we elkaar wel weer in Kathmandu zouden zien via boodschappen in de Pumpernickel. Vered was pas 1 dag in Gokyo, dus die zou nog wel even blijven. Toen Josh en ik vanaf Scoundrel's View richting Cho Oyo gingen haakte Vered al op de eerste heuvel af.
De uitzichten die we vandaag hadden waren, het wordt erg eentonig, weer erg spectaculair. Vanaf Scoundrel's View hadden we het beste uitzicht op Everest tot nu toe. Doordat we er wat verder vanaf stonden was er weer meer van de berg zichtbaar. Door de verrekijker kon je de Khumbu ijsval ook mooi zien. De meren onderweg waren ook prachtig en de zuidwand van de Cho Oyo was een zeer imponerende wand van rots en ijs. Het leek alsof we er op het eindpunt van de wandeling heel dichtbij waren, maar als je op de kaart keek bleek dat we er nog minstens 7 km vanaf waren. De dimensies zijn hier dus heel anders (groter) dan in de Alpen. We hebben vandaag van 9:00 tot 16:30 gelopen, niet extreem lang dus. Maar ik heb het gevoel dat alle energie uit mijn lichaam is gezogen. Ben nog niet eerder zo moe en uitgeput geweest deze trek. Misschien komt het doordat deze wandeling echt het laatste was wat ik deze keer in de Khumbu vallei wilde zien. Ik heb nu echt alles gezien wat ik van tevoren had willen zien. En dat alles zonder een wolkje aan de lucht. Ik heb dus vreselijk mazzel gehad. Het nadeel is nu dat ik nog een week op mijn terugvlucht vanuit Lukla moet wachten. Ik ga denk ik morgen terug naar Namche en de dag daarna (of daarna) weer terug naar Lukla waar ik zal proberen een eerder ticket naar Kathmandu te krijgen. Ik zal in Namche ook een broek moeten kopen want er is nu ook al een kniestuk gescheurd. Qua lichaamsverzorging kan ik ook wel een bezoekje aan Namche gebruiken. Ik heb me al een week niet meer goed gewassen of geschoren. Het is gewoon veel te koud, ik moet niet aan water op m'n lichaam denken, het zou meteen bevriezen. Ik voel me nu dus ook een echte landloper. Als ik mezelf in de spiegel zie herken ik mezelf ook niet meer, zo woest zie ik eruit. Ik heb nu ook al een week op meer dan 4700m doorgebracht en volgens de deskundigen takel je dan fysiek en emotioneel langzaam af. Je lichaam kan hier gewoon niet meer bijtanken. Voeg daarbij nog eens een keer de enorme krachtsinspanningen, de matige voeding en de zeer slechte (rokerige) lucht in de lodges en het is ook logisch dat je een keer een dreun krijgt. Maar ik ben aan de andere kant nu natuurlijk wel erg voldaan dat alles op deze trek gelukt is en met de Cho La zelfs meer dan waar ik op gerekend had. Het is misschien allemaal een beetje te snel gegaan. Wat nu aan wandelen op deze trek zijn 2 erg lange dagen grotendeels bergafwaarts naar Namche Bazaar en daarna Lukla. Ik verlang toch wel een beetje naar een paar dagen in Kathmandu om een wat op adem te komen en om weer eens naar huis te bellen. Er schijnen in de week dat wij van Jiri naar Namche liepen nogal wat dooien te zijn gevallen op de Ana Dablam, ook Nederlanders. Dus ik moet gewoon even bellen om te zeggen dat ik nog leef:)

Dinsdag 12 november.

[4750-Gokyo,3450-Namche Bazaar, 3750-Deboche,(/\600,\/1900)]

18:00, Namche Bazaar, "Sunsite lodge".

Vandaag een huzarenstukje geleverd. Josh en ik zijn terug gelopen vanaf Gokyo naar Namche in 1 dag. Op de kaart is dat plm. 25km hemelsbreed maar met alle switchbacks erbij is het eerder het dubbele, om over de hoogteverschillen nog maar niet te praten. Gisteravond om 20:00 naar bed gegaan. Het diner was weer de gebruikelijke smoky bizniz van de lodge. Die yak-pancake lucht zal me voor eeuwig bijblijven. Na 20:00 bleef het rumoerig rond de dormitories. Tot overmaat van ramp liet onze afro-californische zaalgenoot de deur ook nog open zodat er nog meer rook vanuit de keuken en eetzal door de slaapzaal trok. Ik lag boven achterin en had daardoor ook de meeste last van de rook. Moest toen ik uiteindelijk in slaap was gevallen ook nog een keer plassen, het zat dus niet mee.
Vanochtend om 6:30 opgestaan. Het was zoals gewoonlijk weer eens stervenskoud. Ontbeten met porridge, omelet en chapati met honing. De boel gepakt en om 8 uur was ik samen met Josh op pad. Ik was gisteren nog bang dat mijn HABO dipje voort zou duren, maar dat viel 100% mee. Ik voelde me ondanks de geringe nachtrust erg goed. We waren zo een heel eind weg. Eerste pauze gehouden op de plek waar vorig jaar een groep Japanners door lawines om het leven waren gekomen. Daar lekkere lemontea gedronken. Geluncht in Dole met knoflooksoep en gebakken rijst met groente. Vanaf Dole steil naar beneden naar de rivier. Onderweg prachtige uitzichten op Phortse. De wolken hingen laag in het dal maar lieten hier en daar een raampje open waardoor je zicht had op de bergen. Dat gaf fantastische perspectieven. Heb geprobeerd iets van de grootsheid op de foto te krijgen, maar dat is bij dit soort ruimtelijke indrukken vaak onmogelijk. Vanaf de rivier (3640m) klom het pad steil omhoog naar Kumjung. Daarbij moest een pas van 3940m worden overgestoken. Op weg naar deze pas voor het eerst de nationale vogel van Nepal gezien. Het mannetje is prachtig (azuur)blauw met felle oranje en rode accenten. Het vrouwtje is gewoon bruin zoals een patrijs. De beesten waren tamelijk schuw en het is niet echt gelukt er dichtbij te komen om een mooie foto te maken. Later op de dag bij Kunjung en Shyangboche hebben we nog veel meer (~15) van de prachtige vogels gezien. Onderweg ook nog het beroemde muskushert gezien. Volgens mij heb ik die aardig op de foto gekregen. Het dier stond aan het pad stil en vluchtte pas na een paar minuten toen wij wat bewogen. s'Ochtends hadden we onder een rots nog een tijdje naar een steenbok zitten kijken die op zijn beurt ons weer in de gaten hield. Hij zat als een koning de vallei te inspecteren. Het leek vanaf een afstand wel een adelaar, maar dichterbij met de kijker was de steenbok prachtig te zien. Om 17:00 bereikten we Namche. Dat was zoals gewoonlijk op dat tijdstip in nevels gehuld. De lodge waar we de vorige keer gelogeerd hadden (Sunsite) was helemaal leeg. We werden als verloren zonen onthaald en we konden de kamer mooi uitzoeken. Na een kop lemontea heb ik meteen een hete douche genomen. Ik voelde me meteen een ander mens. Wat was ik enorm vies. Het enige wat ik de laatste dagen de hele tijd rook was de stank van mezelf en mijn kleren. Het nare van thermisch ondergoed is dat de lichaamssappen op de een of andere manier een reaktie met de stof aan gaan en het resultaat is een een of andere wezensvreemde zeer onprettige geur. Ondergoed van Patagonia draag ik om deze reden niet meer. Tim, de gids uit Alaska, had precies hetzelfde probleem met Patagonia ondergoed. Bij North Face ondergoed heb ik er wat minder last van. Morgen ga ik al m'n kleren wassen en ik hoop er daarna weer een poosje tegen te kunnen. Verder ga ik me ook weer eens scheren. De baard begint me vreselijk tegen te staan. Vooral de jeuk is het ergste. We eten vandaag noodle soep met groente en gebakken rijst met ei en groente. Twee bewezen specialiteiten van het huis. Om te vieren dat we weer een beetje in de bewoonde wereld zijn hebben we een grote pot lemontea besteld. Het is gek, maar het voelt net of je weer een beetje thuis bent gekomen. Ik weet ook bijna zeker dat ik vannacht ongelooflijk goed ga slapen.

Woensdag 13 november.

16:15, Namche Bazaar, lodge.

Vandaag is een echte rustdag. Vanochtend om 5 uur wakker geworden, maar toch nog tot 7 uur liggen doezelen. Opgestaan en me geschoren. De baard was meer dan een week oud en het mes ging nogal stroef. Hierdoor heb ik me nog vreselijk gesneden in mijn linkerwang. Een jaap van meer dan 2 centimeter, en vreselijk diep, en dat nog wel met een veilgheidsmesje! Maar ik zie er weer fris en verzorgd uit. Ontbeten en daarna mijn vieze kleren (behalve mijn broek) in de rivier gewassen. Wezen shoppen voor een broek en een shirt met Namche tekst. Broek heb ik niet kunnen vinden, daar moet ik in Kathmandu maar eens voor kijken. Voor een shirt heb een dondergroen Namche/Everest trek shirt met ook nog de karakteristieke Nepalese ogen gevonden. Geluncht met fried noodles met groentes. Daarna als middagwandeling met Josh richting Thame gelopen. Na 1.5 uur lopen besloten we dat Thame toch te ver was voor de middag en dat we eigenlijk helemaal geen zin hadden om te lopen. Dus maar weer terug gelopen naar Namche en lekkere koekjes gaan kopen in Herman's Bakery. Daarna terug naar de lodge waar ik nu zit te schrijven. Vandaag zijn er erg veel Tibetanen in Namche. Waarschijnlijk op weg of naar komende van de Nangpa-La. Veel hebben er volgens mij ook teveel aan de Chang gezeten want je ruikt veel alkohol. De meesten hebben ook van die rare rode strikken in het haar, waarschijnlijk de traditionele dracht. Morgen wordt waarschijnlijk de laatste trekdag naar Lukla. Dat wordt dan dag 21. Ben dus nu 3 weken aan het wandelen.

Donderdag 14 november.

16:15, Lukla, "Sherpa guesthouse".

Vandaag is de terugkeer naar de wrede harde wereld. Vannacht matig geslapen. Moest een paar keer naar het toilet en ik begin ook goed verkouden te worden. Toen ik mijn neus vannacht voor de eerste keer snoot leek het wel of er een emmer leegliep. Ik heb nog nooit zoveel vocht in mijn neus gehad. Heb ook een lichte verkoudheidshoofdpijn de hele dag en de keel kriebelt ook de hele dag. Het begint hier op lagere hoogte ook goed koud te worden. Op de heenweg vanaf Lukla kon ik nog in mijn bloes lopen, maar vandaag moest ik de hele dag mijn fleece aanhouden. Vanochtend om 6:15 opgestaan. Porridge met chapati's gegeten. Om 7:30 waren we (Josh en ik) op pad. Het eerste stuk was een steile afdaling naar de rivier van zo'n 600 meter. Deze afdaling was een aanslag op de knieen, omhoog was erg, maar naar beneden was ook geen pretje. Daarna ging het geleidelijk op en neer langs de river naar Ghat, waar we op de heenweg hadden overnacht. Het leek minder druk dan op de heenweg, maar het was nog steeds een heuse highway. Allemaal toeristen al of niet vergezeld van porters en yak-trains. Je kunt de mensen die net aankomen er heel gemakkelijk uithalen aan de hand van hun bleke koppies en nette kleren. De yak-trains zijn erg hinderlijk op dit stuk. Vooral op de lange hangbruggen moet je soms een hele poos wachten voordat een yak-train gepasseerd is. Het laatste wat je namelijk wilt is door zo'n yak van de brug afgeduwd te worden. Het passeren van yaks is trouwens op zich altijd een hairy gebeurtenis. Je moet yaks altijd aan de bergkant passeren omdat je anders de kans loopt het ravijn ingeduwd te worden door de yak, of door de bagage op de rug van de yak. Als een yak stopt en je wilt dat hij doorloopt moet je fluiten of "yallah, yalla" roepen. Onderweg naar Lukla is vandaag de andere knie van mijn broek ook gescheurd, daar is niks meer aan te redden. Ik heb nu 4 scheuren van meer dan 5 cm in mijn broek. Ik heb de laatste scheur gerepareerd met fysio-therapie tape, maar dat houdt de boel toch niet zo goed bij elkaar als duct-tape.
Om 14:00 kwamen we, toch wel wat vermoeid, Lukla binnen. Dit betekende het einde van de trek. Dat was toch wel een moment om even bij stil te staan. Niet lang want het probleem van de tickets moest nog worden opgelost. Ik zou origineel op 19 november vertrekken met Nepal Airways. Josh zou 18 november vliegen met Ghorka Airlines. Beide zijn kleine helikoptermaatschappijtjes die de laatste jaren na het opheffen van het monopolie van de RNAC zijn ontstaan. De kantoortjes van de maatschappijen zijn van 3 tot 4 open om de vluchten te confirmeren en om evt. tickets te wijzigen. Ik stond vooraan in de rij bij het Nepal Air kantoor om 15:00. Ik ving echter meteen bot. Voor morgen en overmorgen was alles vol. Het jonge broekie achter de balie wilde mij niet eens op een wachtlijst zetten voor de komende 3 dagen. Er waren ook wat Duitsers met geconfirmeerde wijzigingen in het kantoortje en die vingen zelfs bot. Dit was een typisch geval van Nepalese bureaucratie en pesterige machtswellust van officials want later bleek dat ze gewoon op de lijst voor morgen stonden en dat alles in orde was. De man had de procedures niet begrepen of hengelde misschien wel naar baksjiesh. Overal om ons heen was hectiek. Alle vluchten voor morgen leken vol te zitten. Alleen Ghorka waar Josh mee zou vliegen leek voor morgen nog plek te hebben. Josh stond nu op de wachtlijst voor morgen. Daar kon ik niet op omdat ik geen Ghorka ticket had en die nu ook niet kon kopen. Na wat gezeur stond ik ook op een soort optie-wachtlijst. Als er morgen toch plek zou zijn kon ik nog een ticket kopen. Ondertussen had ik ook in de smiezen dat in het Nepal Air kantoortje een hogere pief met meer bevoegdheden (en capaciteiten) was gaan zitten. Door hem heb ik me op de Nepal Air wachtlijst voor de komende dagen (15/16/17/18) laten zetten. Ik wedde dus nu op 2 paarden. De andere maatschappijen, RNAC en Everest Air, waren beide ook vol, daar had ik dus absoluut geen kans. Als ik het ticket bij Ghorka koop ($83) krijg ik 90% van mijn Nepal Air ticket terug in Kathmandu. Dat loont dus de moeite.
Ik moet er niet aan denken om de volgende 5 dagen in Lukla te moeten doorbrengen, wachtende op mijn vlucht. Ook bij mijn tweede bezoek hier blijf ik erbij dat dit toch wel de ergste plaats in de Everest regio is die ik ken. We blijven ook maar roepen dat we het een 'godforsaken shithole' vinden om de moed er een beetje in te houden. Vanmiddag na 17:00 uur horen we meer over de opties op Ghorka voor morgen. Vol verwachting klopt ons hart. Ik ga maar weer eens over Boeddhisme, lijden en onnodig hechten aan dingen lezen om de tijd wat te doden. De lodge waar we zitten heet het "Sherpa guesthouse". Die hebben een prima kamer voor Rp20. Het wordt dus allemaal weer veel goedkoper hier. Net als het eten. Alles is hier weer 20% goedkoper dan in Namche.

17:45, Lukla, lodge.

Shit! De vlucht van morgen gaat niet door. Josh is ook van de lijst geschrapt omdat hij niet op de originele list voor morgen stond. Morgen om 15:00 begint het hele circus weer van voren af aan. Zometeen tomatensoep en curry rijst eten en weer vroeg onder de wol.

Vrijdag 15 november.

10:20, Lukla, luchthaven.

Whoppaaaa!! Zit in Lukla voor het luchtvaartgebouw in de zon te schrijven. Heb een half uur geleden bij Asian Airlines een ticket naar Kathmandu geregeld.
Vanochtend tot 7 uur geslapen. De lodge was vannacht erg lawaaiig. Er woont een nogal lawaaiige familie van nachtbrakers in de lodge. Nu begrijp ik waarom wij de enige gasten in de lodge zijn. De verkoudheid is ook wat erger geworden. Ik heb nu ook allemaal harde stukken in mijn keel. En ik was natuurlijk ook nog wat depri dat ik geen ticket had kunnen krijgen en dat het er naar uitzag dat ik hier nog 5 dagen moest doorbrengen. s'Ochtends ontbeten met muesli en warme melk. Heerlijk dit was weer de goede muesli. Na het ontbijt nog even gaan kijken of toch nog agencies open waren. Niet dus. Daarna naar het vliegveldje gelopen helemaal aan het zuideinde van het dorp. Daar was het echt een drukte van belang met aankomende en vertrekkende vliegtuigen en helikopters. Het was weer typisch een ongeorganiseerdde zooi waarbij westerse luchtvaartmensen de schrik echt om het hart zou slaan. Als je de start/landingsbaan op wou lopen, of onder een landende helikopter gaan staan kon je dat gewoon doen. Doordat de helikopters landden op de gravel baan vlogen overal stenen en stof door de lucht, ook in de gebieden waar je gewoon kon zitten. Het restaurant met terras het dichtst bij het vliegveld had zelfs speciale deuren die steeds open en dicht gingen bij helikopterbewegingen.
Kwam Kevin tegen bij de ingang naar het vliegveld. Hij was weer ziek geweest, voor de derde keer geloof ik. Hij vloog met Asian Airlines(AA). Daar had ik nog nooit van gehoord, maar het bleek dat hun kantoor vlak bij het vliegveld was en dus niet in het stukje straat waar ik gisteren tussen 3 en 4 zo genoeglijk verpoosd had. Weer even terguggegaan naar de lodge en daarna met Josh naar het vliegveldje gelopen. Wat rondgekeken bij de zooi bij de incheckafdeling van het vliegveld. Toen we bij het hokje van Asian Airlines kwamen vroeg ik zonder enige hoop op een positief antwoord of er nog plaats was op een van hun vluchten. Hij vroeg voor hoeveel man, ik zei 2. Toen zei hij tot mijn verbazing dat er op de vlucht van vanochtend zeker nog 1 plaats vrij was en misschien wel 2. Omdat ik degene was die gevraagd had besloten we dat ik de zekere plaats maar moest nemen. Dus meteen $100 betaald (Rp980 terug), naar lodge terug, afgerekend, boel ingepakt, en snel weer naar het vliegveld. Omdat ik vanwege mijn verkoudheid al mijn warme ondergoed en het colletje aanheb zweette ik daarna ook uit al mijn porien. Maar het is gelukt, ik heb net de rugzak ingecheckt en zit nu hier in de zon een beetje euforisch dit stukje te schrijven. Dat is het leuke van reizen, steeds maar weer verrassingen en de downs worden wel weer gecompenseerd door ups. Als dit dus allemaal lukt (de heli is er nog niet) heeft de trek Kathmandu - Kathmandu 23 dagen geduurd. En ik heb erg veel mazzel overal mee gehad, leuke tochtgenoten, prachtig weer, nooit echt ziek geweest of vreselijke darmproblemen gehad en nu weer deze vlucht. Ik hoopdat de Tibet expeditie net zo goed zal verlopen.

16:00, Lukla, restaurant.

FUCKED UP!! Heb de hele dag met Kevin, die dezelfde vlucht heeft, op de heli naar Kathmandu zitten wachten. Bij elk geruis werd de verwachting groter en we hebben werkelijk uren naar stipjes in de verte zitten kijken of daar nu de AA heli aankwam. Laatste nieuws is dat de helikopter stuk is. Morgen om 7:30 moeten we het maar weer eens proberen. De ingecheckte bagage mogen we zelf van de stapel halen en we mogen weer terug naar het hotel. Shit!

17:15, Lukla, lodge.

Zoals ik vandaag al eerder schreef is reizen een aaneenschakeling van ups en downs. Ben al weer aardig over laatste 'down' heen. Hoop alleen dat het morgen wel doorgaat. Zo'n hele dag wachten op een helikopter is toch een aanslag op je zenuwen. Vooral als je ziet hoe de Nepali's hier de dingen regelen. Heb mijn boarding pass mogen houden. Morgen moet alleen mijn bagage weer opnieuw gewogen (max 20kg) en ingecheckt worden, en daarna begint het wachten gewoon weer opnieuw. Kevin was er mentaal veel slechter aan toe. Hij was echt ziek en had zich al op een 'luxe' hotelkamer met warme douche in Kathmandu verheugd. Josh heeft intussen ook een tweede ticket gekocht. Hij vliegt morgen met de RNAC in een vliegtuig naar Kathmandu. Hij is er zelf nog niet zo zeker van dat het allemaal gaat lukken, maar dat ben ik over mijn trip ook nog niet.

Zaterdag 16 november.

17:00, Kathmandu, ergens in Thamel.

Vandaag een knettergekke dag gehad. De meeste enerverende tot nu toe. Ik zit nu ergens in Kathmandu achter een huis te wachten op de reparatie van mijn nieuwe broek.

17:45, Kathmandu, "Trans Himalayan guesthouse".

Omdat m'n oude broek totaal versleten was en aan elkaar hing van duct-tape en fysio-tape, heb ik vandaag een typisch Nepalese trekking broek gekocht (Rp225). De kleur is het rood van de Tibetaanse monniken. Verder zitten er wat gestreepte gekleurde lapjes bij alle zakken. Dit is DE broekenmode in Kathmandu. Verder heb ik ook nog nep Teva's gekocht voor Rp200, dit om wat minder last van zweetvoeten te hebben.
Maar om bij het begin te beginnen. Vanochtend om 6 uur opgestaan. Voelde me door de verkoudheid een beetje slapjes. Ontbeten met muesli en daarna naar het vliegveld gegaan. Mijn bagage zonder inchecken op dezelfde hoop als gisteren gegooid en wat praatjes wezen maken met mijn medelotgenoten. Niemand wist iets en de manager van Asian Airlines bleeft zeggen dat het vandaag wel zou doorgaan. De roddelmachine draaide ondertussen op volle toeren. Het gerucht ging dat er vandaag geen helikopters zouden mogen vliegen. De redenen varieerden wild, bv. er was een Nepalese helikopter in Tibet neergestort en de Chinezen verboden Nepal om vandaag met helikopters bij de Tibetaanse grens (hier dus) te vliegen. Een andere was dat Nepal in een grensconflict met India was gewikkeld en dat alle beschikbare helikopters nodig waren om bij de grens te patrouilleren. De echte reden zal wel erg plausibel geweest zijn, maar ik heb hem dan niet gehoord. Omdat onze vlucht per helikopter zou gaan werd ik weer een beetje depri. Vooral toen ik om 9 uur hoorde dat een groep van Nouvelles Frontieres uit Frankrijk gerelocateerd was naar Everest Air. Ben op hoge poten naar de AA manager gegaan en kreeg de belofte dat ik met dezelfde vlucht als de NF groep Lukla zou verlaten. Ondertussen ook Kevin weer gezien en heb die ook op de AA manager afgestuurd om de druk een beetje op de ketel te houden. Ondertussen waren er al 2 vliegtuigen van Nepal Airways vertrokken. De RNAC waar Josh mee zou vliegen vertrok om 9:25 zodat mijn voorspelling aan Josh dat hij eerder in Kathmandu zou zijn dan ik correct bleek te zijn. Om 9:45 kwam goed nieuws. De AA manager vertelde dat Everest Air vandaag ook niet vloog, dat was achteraf logisch want die hebben alleen helikopters, en dat we met een door AA gecharterd vliegtuig van Nepal Airways zouden vliegen. Om nu een lang verhaal kort te maken en een boel (geruchten)stress weg te laten: om 10:05 en 10:15 landden er 2 toestellen van Nepal Airways. De eerste was een charter voor de Nederlandse SNP groep en de tweede was voor de AA passagiers. Toen we in het vliegtuig stapten was ik helemaal beduusd dat het toch nog was gelukt. Toen het vliegtuig naar beneden suisde en opsteeg door zich in het dal te werpen kreeg ik gewoon kippevel. Ik had van euforie gewoon vochtige ogen, eindelijk weg uit dat shithole. De vlucht volgde ongeveer de route die de trek ook volgde, dat was dus het feest van de herkenning. Plaatsen als Bupsa, Nutala en Junbesi waren heel duidelijk te zien. Omdat we op 3500m vlogen was de Lamajura pas ook voor het vliegtuig een flinke hobbel. Het Nepalese terrassenlandschap was ook vanuit het vliegtuig een prachtig gezicht. Na ongeveer 40 minuten vliegen landden we op het vliegveld van Kathmandu. Bus in, bagage nog een poos kwijt geweest omdat de SNP groep dacht dat alle bagage die op hun karretje lag ook van hun groep was. Ben naar buiten de luchthaven achter ze aan gelopen om mijn rugzak op te halen. Dat was nog de enige mogelijkheid, anders was hij echt kwijt geweest. Met Kevin en een Nederlandse jongen in een taxi naar Thamel gereden (Rp200) en naar het "Trans Himalaya" hotel, waar ik ook al eerder had geslapen, gegaan. Heb nu voor $8 per nacht de mooiste kamer in het hotel, kamer 204. Het ligt op de 2de verdieping, heeft eigen westers toilet, warme douche, groot 2 persoons bed, groot balkon op het zuiden, wat wil je nog meer na meer 3 weken in de bush. Kevin heeft de kamer beneden me, 104, de favoriete kamer van Robrecht, die volgens de receptie naar Tibet was vertrokken. Daarna met Kevin geluncht bij "In Himalaya" op het dakterras. Daar heb ik oa. yoghurt en chocolade (Bismark) cake gehad, goddelijk. Daarna de al eerder genoemde broek en schoenen gekocht. Bij die winkel kwam ik Ron tegen, hij was via Tumlingtar de vallei uitgelopen en liep al een paar dagen in Kathmandu rond. Afgesproken om morgen samen in de Pumpernickel te ontbijten, zijn alleen vergeten een tijdstip daarbij af te spreken.
Nadat ik in het hotel mijn nieuwe aanwinsten had aangedaan ben ik naar de Pumpernickel gegaan om het prikbord te bestuderen om uit te vinden waar Josh en Moritz waren. Er hing al een boodschap van Moritz. Toen ik die las kwam Moritz er toevallig zelf net aan. Gezellig wat gekeuveld over onze wederwaardigheden sinds Gokyo en daarna met z'n tweeen naar New Road gegaan om camera's te gaan kijken. New Road ligt bij Durbar Square en is 'de' plaats in Kathmandu om elektronica en fotospullen te kopen. Ik was zo ongelooflijk zat van de kuren van mijn Nikon F801 dat toen ik een F90 in de etalage zag ik ben gaan informeren wat die moest kosten. Ik moest zeker een nieuw high eyepoint zoekerglas hebben. Dat zou $20 kosten, erg goedkoop, ik had op meer dan het dubbele gerekend, Nikon kennende. Als ik de F801 zou inruilen voor de F90 moest ik $465 bijbetalen voor de ook 2de handse F90. Na meer dan een half uur onderhandelen en 'becoming good friends' kwamen we uit op een bedrag van $350 waarbij hij de F801 zou repareren. Dus netto betekende dat $330 (fl 550,-) en dat voor een camera die in Nederland bijna fl.2000,- moet kosten. De $330 heb ik over omdat ik veel minder geld uitgeef dan ik verwacht had dus de operatie is geheel budget-neutraal. Ik heb alleen om zeker te zijn direct na de koop een rolletje volgeschoten om te kijken of het toestel niet verborgen defecten heeft. Dat rolletje kan ik vanavond na 21:00 ophalen. Na de aankoop van de F90 nog wat verder de stad in geweest om inkopen te doen. Heb nog een bandje met populaire Hindi muziek gekocht (Rp90). Omdat een van de zakken van mijn nieuwe broek was uitgescheurd ben ik nog even naar de zaak terug gegaan om hem te laten repareren. Daar zat ik dus achter het huis in mijn onderbroek in het dagboek te schrijven. Daarna terug gegaan naar het hotel waar ik nu dit proza zit te schrijven. Heb met Moritz afgesproken om 19:00 te gaan dineren. Hoop Josh vandaag ook nog te zien, die heeft nog niks van zich laten horen.

21:00, Kathmandu, hotel.

Gegeten in met Moritz in "Le Bistro". Minestronesoep met vegetarische pizza. Blijf nog steeds van het vlees af. Proefrolletje opgehaald, de F90 lijkt het prima te doen. Is dus een gouden deal. Nog steeds geen spoor van Josh. Ik ga zo maar eens slapen, anders raak ik nog uit mijn ritme.

Zondag 17 november.

08:15, Kathmandu, Pumpernickel restaurant.

Zit lekker in de Pumpernickel te ontbijten. Heb met Moritz afgesproken dat we hier tussen 8 en 8:30 zouden ontbijten. Ron zou hier ook ontbijten, geen van de 2 nog gezien. Het lijkt er op dat dit het eerste ontbijt is dat ik alleen moet eten. Het is toch ook al dag 29 van de vakantie. Voor het ontbijt heb ik banana porridge en een kleine pot Darjeeling thee gehad. De thee heeft een beetje een marijuana-achtige smaak. Misschien is dat wel een kernmerk van echt goede Darjeeling, of ik ben toch in een koffie shop beland. Heb vannacht fantastisch geslapen. Ben om 21:00 gaan slapen en werd om 6 uur wakker. Nog wat gedommeld, me geschoren en een douche genomen. Daarna voelde ik me een herboren mens. Vandaag ga ik lekker door Kathmandu lopen om het aanbod aan Tibet trips te inventariseren. Moet nog de handleiding van mijn F90 halen. Mijn ticket naar huis moet nog geherconfirmeerd worden. Verder wil ik nog wat souvenirs kopen. Het wordt een echte rust-zondag dus.

12:00, Kathmandu, hotel.

Ticket gereconfirmeerd. Zijden gebedssjaaltjes gekocht (8 voor Rp280), ze zijn als het goed is van echte zijde. Verder hebben ze "Oh mani pad me um" ingeweven. Ben allerlei travel-agents langs geweest voor de trip naar Tibet. Ze zijn allemaal veel te duur, $600 tot $700 voor 8 dagen is veel te veel. Ik heb nog maar $900 in kas. Als ik zo'n reis zou boeken heb ik helemaal geen geld meer in kas voor noodgevallen. Na Gokyo was ik erg moe en dacht ik dat het wel makkelijk zou zijn om een georganiseerde trip te nemen. Nu voel ik gelukkig langzamerhand de energie in me terugstromen voor een nieuw avontuur. Ik neig dus nu weer naar het originele plan om het allemaal zelf te gaan doen. Heb de jongen van het hotel gevraagd om ook wat spul uit te zoeken. Als hij met een Tibet trip komt onder de $375 ga ik die boeken, maar ik heb er een hard hoofd in. Als dat allemaal niks wordt ga ik dinsdag zelf op pad. Dan heb ik nu nog een dag om van die rottige verkoudheid af te komen.

16:30, Kathmandu, hotel.

Met jongen bij de receptie gepraat. Heb Rp3000 refund op mijn originele ticket vanuit Lukla gekregen. Wel een beetje weinig, maar ik heb geen energie om hier nu weer achteraan te gaan. Hij had voor mij een trip naar Lhasa uitgezocht waarbij ik zelf de terugreis nog moest regelen. De prijs was $380, dat zou dus in totaal $530 worden, veel te veel. Ik ga dus morgen tickets voor de local bus naar Kodari reserveren en dinsdagmorgen vertrek ik naar Tibet.
Verder ben ik nog even naar New Road geweest om de handleiding voor mijn F90 op te halen. Die was er nog steeds niet, beloofd werd dat ik hem morgen op zou kunnen halen. Dat kan ik dan mooi morgen tegelijk met de tickets doen. Weer wat nieuwe souvenirs gehaald, tigerbalm, 2 t-shirts, 3 Tibetaanse gebedsmolens dus ik denk dat ik nu wel genoeg souvenirs voor het thuisfront heb. Verder heb ik net het nieuwste boek van Tom Clancy gekocht. Die is meer dan 900 pagina's, dus om leesvoer zal ik voorlopig ook wel niet verlegen zitten.

Maandag 18 november.

08:30, Kathmandu, hotel.

Gisteravond is Josh weer opgedoken. Hij was bij 2 foute hotels naar Moritz en mij wezen zoeken. Gezellig met z'n vieren (Josh, Moritz, Ron) wezen eten in het New Orleans restaurant. Heb een echt vegetarisch tofu gerecht gegeten. Daarna zonder Ron naar Dolce Via geweest voor een lekker dessert. Heb daar yoghurt met vruchten gehad. Josh had al z'n foto's laten ontwikkelen, dus dat was erg leuk. Om 21:30 gaan slapen. Vandaag afgesproken om met z'n vieren op het dakterras van "In Himalaya" te gaan ontbijten.
Ik heb al twee dagen een puistje op mijn linkeronderarm uitgedrukt, maar dat heb ik waarschijnlijk niet hygienisch genoeg gedaan want het is vreselijk gaan onsteken. Een cirkel van 5 cm rond de puist is helemaal opgezwollen en mijn hele linkeronderarm voelt stijf aan. Ik heb wel eens gehoord dat Ciproxin tegen alle soorten ontsteking werkt. Als het lang aanhoudt moet ik dat misschien maar eens proberen.
Ik moet vandaag reservering maken voor de bus morgen naar Kodari en wat noodvoedsel inslaan voor de 3 daagse tocht van Zhangmu naar Lhasa. Je weet namelijk nooit hoe lang het echt gaat duren en wat voor voer je onderweg kunt krijgen. Er doen allerlei vreselijke verhalen de ronde over voedsel in Tibet. Verder moet ik vandaag nog 1 keertje naar New Road om de handleiding voor mijn F90 op te halen.

12:30, Kathmandu, hotel.

Ik moet ook niet meer naar New Road gaan. Daar wordt deze vakantie veel te duur van. Ik zit nu te luisteren naar Oxygen van Jean Michel Jarre op mijn nieuwe Sony Discman. De gebruiksaanwijzing voor van de F90 was er nog steeds niet. Dus toen heb ik een reclamefolder van de F90 gekregen met ook een hoop informatie erin. Ik heb gezegd dat hij maar moest ophouden te proberen nog een handleiding te regelen, maar dat ik hierdoor wel een 'good price' voor een Sony discman (8hr play,1bit) wilde. Heb na weer een half uur jammeren over en weer een prijs weten te bedingen van $80 + Rp400 (=fl150,-). Denk dat dit een goede prijs is, maar ik weet het niet zeker. Heb nu ook geen geld meer om georganiseerd naar Tibet te gaan.
Vanochtend eerst met z'n vieren ontbeten op het dakterras, heerlijk. Daarna naar het busstation gelopen. Het bleek niet mogelijk kaartjes te reserveren. Vanaf 4:30 vertrekt elk half uur een bus naar Barabisi. Daar moet ik overstappen in de bus naar Kodari. Zometeen gaan we met z'n vieren lunchen in "Fire and Ice", de duurste en beste pizzeria in Kathmandu. Deze wordt gerund door een echte Italiaanse. Daarna gaan we met een taxi 2 tempels bezoeken, de Boddnath en Pashupatinath.

19:00, Kathmandu, hotel.

Vanmiddag naar de Boddnath tempel geweest met de taxi. Daarna vanaf deze tempel naar de Pashupatinath tempel gelopen. Deze twee tempels zijn de balangrijkste Boeddhistische en Hindu tempel in Nepal. Ze waren interessant, maar toch niet van de orde van de Monkey temple. De hindu tempel was zelfs zeer discriminerend. Je mocht als je niet als hindu was geboren nergens in. Bij deze tempel was aan het water een lijkverbranding bezig. De Indiagangers vonden dat maar weinig. In Varenasi schijnen er altijd heel veel ceremonies tegelijk bezig te zijn. Daarna taxi genomen terug naar Thamel. In Thamel nog snel even 2 CD's gekocht voor de nieuwe discman, Brian Adams en Bon Jovi. De keuze in CD's is zeer beperkt, vandaar deze ietwat verrassende keuze. Terug in het hotel een scheiding gemaakt in spullen absoluut noodzakelijk voor Tibet en de rest. De spullen voor Tibet wegen volgens mij nu minder dan 15 kg en de rest laat ik in het hotel achter. De 15kg is inclusief emergency pack van crackers, tonijn, sardines in tomatensaus, glucose biscuits en cashew noten.
Zometeen gaan we met z'n vieren dineren in een bioscoop-restaurant waar de nieuwe film "Independence Day" draait. Dat wordt het laatste diner met Josh, Moritz en Ron. Morgenochtend sta ik om 4 uur op om de bus van 5 uur naar Barabise te nemen. Heb net bepaald dat ik nog $900 voor de trip heb. Dat zou toch ruim voldoende moeten zijn. Vandaag is dag 30 van deze enerverende trip. How time flies.

Tibet.

Tibet is een land dat altijd tot de verbeelding van mensen heeft gesproken. Het ligt heel erg afgelegen weggestopt achter gigantische woestijnen in het noorden en oosten en achter de hoge Hymalayas in het westen en zuiden. Het ligt op een hoogvlakte grotendeels tussen de 4000m en 5000m. Hierdoor wordt het ook wel het dak van de wereld genoemd Het land is ongeveer twee keer zo groot als Frankrijk en er wonen ongeveer 2 miljoen mensen. Deze mensen leiden een hard bestaan omdat het bijna overal te droog en te koud is om ook maar iets te verbouwen. Tibet is altijd een boeddhistische staat geweest. De religieuze leiders waren ook altijd tegelijkertijd de heersers in het land. Doordat het land zo afgelegen lag lukte het ook erg lang om buitenlanders buiten de deur te houden. Rond 1950 annexeerden de Chinezen het land en in een serie brute acties, die hun hoogtepunt bereikten tijden de Chinese Culturele Revolutie, vernietigden de Chinezen een groot deel van de oude Tibetaanse cultuur, waarbij meer dan een miljoen Tibetanen omkwamen. De geestelijk leider van de Tibetanen, de Dalai Lama, vluchtte naar India een leeft daar sindsdien in ballingschap. Later kwamen de Chinezen terug op deze acties en werd de originele Tibetaanse cultuur wat minder onderdrukt. Er werd zelfs weer begonnen met het restaureren van vernietigde kloosters. Tibet blijft echter een bezet gebied met alle excessen van onderdrukking en er is totaal geen vrijheid van meningsuiting. Vanaf het midden van de 80er jaren worden er ook weer mondjesmaat toeristen in Tibet toegelaten.
Tussen Lhasa en Zangmu aan de Nepalese grens loopt de "Friendship Highway". Deze 800 km lange weg is door de Chinezen aangelegd om Tibet wat te ontsluiten. De naam komt voort uit de 'vriendschap' met de Nepali. Het stuk weg in Nepal naar Kathmandu is zelfs door de Chinezen aangelegd.
Tibet is nogal een moeilijk land om te reizen. Dat is het in het verleden ook altijd al geweest. De boeken van Peter Hopkirk over dit onderwerp zijn prachtig om te lezen. Maar sinds de Chinezen het land in de 50'er jaren bij het Hemelse Rijk hebben gevoegd is het er niet beter op geworden. In principe is het voor mensen die alleen reizen niet toegestaan om naar Tibet te reizen. Als je ook een visum probeert aan te vragen waarbij je aangeeft dat je naar Tibet wilt zal dit subiet worden afgewezen. Dan wordt je verteld dat je een georganiseerde reis moet boeken en via deze een visum moet organiseren. Oplossing is een visum aan te vragen voor China en gewoon de normale Chinese bestemmingen als Peking, Shang-Hai en Xian te vermelden. Met dit visum kun je gewoon naar Tibet gaan. Iedereen in de reiswereld, en vooral in Kathmandu, zal je vertellen dat dit niet werkt en dat je zult worden teruggestuurd. Maar dit werkt al jaren en als er geen grote spanningen in Tibet zijn zal het ook blijven werken. Als er onlusten in Lhasa of elders in het land zijn is er een kans dat je wordt teruggestuurd maar dat overkomt zelfs georganiseerde groepen. Er is nog 1 'snake in the grass' bij dit alles. Dat is dat het onmogelijk is een Chinees visum in Kathmandu aan te vragen. Dit waarschijnlijk om de groeps-reisindustrie in Nepal, waar de Chinezen zo gek op zijn, te beschermen.

Dinsdag 19 november.

15:00(Nepal tijd), Tibet Zhangmu!!

Did it! Net in Tibet gearriveerd. De procedure bij de grens was een wat tijdrovende procedure waarbij ik een "Health certificate", een visum formulier, en nog meer shit moest invullen. Maar na een half uur kon ik zo Tibet inlopen. Dus al die shit van de Kathmandu travel agents was gewoon niet waar.
Maar om bij het begin te beginnen. Gisteravond dus met Josh, Moritz en Ron film-tv wezen kijken. Om 22:30 (zeer laat) afscheid genomen, naar het hotel en meteen gaan slapen. Om 04:00 wakker geworden, gedoucht, aangekleed en het (2 keer afgesloten) hotel verlaten. Bij de taxi standplaats een riksja naar het busstation genomen. Daar aangekomen een ticket naar Barabisi (Rp41) gekocht. In de bus weer de vreselijke Local Bus taferelen meegemaakt. Had deze keer een ontzettend zere kont van het zitten, de bank had volgens mij geen vering. Van 05:00 tot 09:30 in de bus naar Barabisi gezeten. Daar een wat kleinere bus naar Kodari genomen(Rp30). Bagage moest deze keer verplicht op het dak. Daar heb ik nogal over in de piepzak gezeten, want het dak zat weer vol met mensen. Ik vreesde vooral voor mijn F90. Ben dus nog lang geen echte boeddhist (craving). De trip van Barabisi naar Kodari was 23km en duurde van 10:30 tot 13:00(!) Jawel, 2.5 uur voor 23 km. De hele voorraad rijst, suiker en mais van Nepal zat volgens mij in dat kleine busje gecramd. In Kodari meteen een trip, door het no-mans land tussen Nepal en China, naar Zhangmu geregeld voor veel te veel geld (Rp240). Maar ik had vandaag haast dus ik heb het maar betaald. Over 8 kilometer zeer slecht wegdek vol gaten door Tibetaans niemandsland naar de Chinese customs gereden. Wel 3 geitenkuddes doorkruist. Om 14:00 bij de Chinese douane aangekomen. En het is nu 15:00 en hier ben ik, voor het eerst van m'n leven in China. Zhangmu zag er van onder gezien vanuit Kodari nog wel aardig uit. Als je er echter in loopt is het echt een van de meest smerige plekken waar ik ooit ben geweest. Het is hier een mix van Chinezen, Tibetanen (meestaal met een rode band in het haar) en Nepalezen. Het zal wel een typische grensstad zijn. Het hotel dat ik heb uitgekozen is de "Himalaya Lodge" aanbevolen door de Lonely Planet. Het is voor het eerst dat ik een aanbevolen hotel uit de LP heb genomen. Normaal mijd ik die dingen omdat het veel te druk is, maar nu moest ik medereizigers ontmoeten omdat ik totaal nog geen idee had hoe ik de reis naar Lhasa moest aanpakken. In de gids stond wel dat je in Zhangmu een trip naar Lhasa kon regelen, maar hoe, stond er niet bij. Ik was blij ook weer toeristen te zien, want de hele reis van Kathmandu naar Zhangmu was ik overal de enige westerling, pas in de lodge zag ik weer andere westerlingen. De kamer deel ik met een jongen uit Singapore die een trip naar Everest Base camp en Rongbuk aan het regelen is met 4 anderen. Zo, nu ik een globale schets van de dag heb geschreven moet ik aan het regelen. Ik bedenk dat ik vandaag nog niks heb gegeten, het is nu 15:20, wat een opwinding.

Woensdag 20 november.

08:30(Peking tijd), Zhangmu.

Zit dit in bed te schrijven. Het wordt net licht en vanuit mijn bed kan ik Kodari zien liggen. Ik was gisteren vergeten dat de klok verzet moest worden. De klok moest 2:15 vooruit gezet worden om hem op China standaard tijd, zijnde Peking tijd, te zetten. Gisteren met mijn kamergenoot uit Singapore, die Chinees spreekt, en 4 anderen waaronder een Nederlands stel aan het onderhandelen geweest met 2 landcruiser chauffeurs. De andere 5 gaan in de eerste landcruiser naar Everest, Rongbuk en Sakya. Ik heb de tweede landcruiser. Voor Y400 brengt hij mij naar Lhasa. De Yuan(Y) is de Chinese munteenheid en Y1 is ongeveer 20 cent. Ik mag voorin zitten en kan de hele dag foto's schieten. Het eerste deel tot Tingri gaan de 2 auto's samen want ze zijn van dezelfde firma. Na overnachting in Tingri gaat mijn auto verder naar Lhasa en gaan de anderen naar Rongbuk. De tocht zal 2 a 3 dagen duren. De chauffeurs spreken geen Engels, maar alleen Chinees, dat kan dus nog erg gezellig worden. Ik denk dat ik gezien de tijd voor $50 een erg goede deal gesloten heb. Men zegt dat het voor Y300($38) gekund had, maar dan had ik misschien wel veel langer moeten wachten. We zijn gisteravond met z'n zessen wezen eten in een Tibetaans restaurant. Heb thukpa(groentesoep) en chicken-rice gehad. Ik heb dus weer eens vlees gehad. De experts zeiden dat dat hier wel te vertrouwen was. Naar de lodge terug. Een hele Diamox genomen omdat we vandaag op 2300m slapen en morgen op 4400m. Die stijging is misschien net wat teveel van het goeie om zonder hulp van een pilletje te overbruggen. Volgens de boekjes zou je hier 5 dagen over moeten doen. Daarna wat gelezen en om 22:00 gaan slapen. Door de Diamox moest ik wel 2x s'nachts plassen. Verder kreeg ik ook ineens de kriebels of ik op tijd uit Lhasa terug zou kunnen komen voor mijn terugvlucht naar Brussel. Wel, we zullen wel zien, "shit happens" zei Confucius al. Ik zal dan wel een nieuw ticket Kathmandu - Brussel kopen. Moet dan alleen het thuisfront wel op tijd waarschuwen anders krijgen die een doodschrik. Ik ga nu uit bed om me te prepareren. De trip naar Lhasa begint om 10:00. Jipi!, hoe lang heb ik hier al wel niet van gedroomd.

13:45, Zhangmu, lodge.

We vertrekken! Na 100.000 Chinese trucs en smoesjes om de boel te traineren om later te vertrekken (bureau dit, permit zus, fax zo) zijn we nu op pad. Ze wilden later vertrekken om nog wat meer mensen te kunnen meenemen. Dat is ze ook een beetje gelukt. Ze zaten bij de grens gewoon op toeristen te wachten. Er kwam er helaas voor hen maar eentje en dat was Travis uit Los Angles. Hij is gisteren ook uit Kathmandu vertrokken maar was in Kodari blijven slapen. Vandaag om 13:00 ging hij over de grens, daar pikten ze hem op en hij gaat dus ook mee naar Lhasa. Zitten we dus met z'n tweeen in de auto. Hij betaalde ook Y400 voor de trip. Nu hebben we misschien wat bargaining power voor wat extra dingen zoals de zuidelijke route via Lake Yamdrok.

18:00, Lalung La pas (5230m).

Ben weer op hoogte. Zijn hier op de Lalung La pas op 5250m. Dit is de hoogste pas die we op weg naar Lhasa zullen tegenkomen. De pas is ook deel van het Chomolongma (Everest in Tibet) national park. Je hebt prachtige uitzichten richting Cho Oyo en de grote Himalaya reuzen. Een vreselijk bar landschap met in de verte besneeuwde toppen. Alles is rond van vorm, ook de hoogste toppen in de verte. Dit is een van de mooiste autoritten die ik ooit gemaakt heb. Vandaag is alleen al de $50 waard. Ik schiet me ook helemaal gek aan foto's. Je weet wel hoe dat gaat, als je voor het eerst iets bijzonders ziet. Tot nu toe nog weinig last van de hoogte, maar dat kan nog komen. Heb hierboven zonet zelfs nog een sprintje getrokken.

20:00, Tingri, "Everest View" hotel.

Zijn een half uurtje geleden in dit plaatsje aangekomen. Het ligt aan de voet van de Mount Everest en de Cho Oyo. Door het dal konden we de zon op de Everest zien ondergaan. Heb hiervan foto's uit de auto genomen, maar ik heb weinig hoop dat die nog een beetje gelukt zijn. Het is hier serieus koud. Als ik m'n thermische ondergoed niet aan heb dan zou ik hier echt bevriezen. Ik durf zelfs geen schatting te doen. Heb hier een 2 persoonskamer met Travis. De mensen van de andere groep hebben een 5 persoonskamer. Ik zit hier nu in het restaurant van de lodge te schrijven. Het is ook geen restaurant, het is meer een gewone woonkamer. Er zitten ongeveer 10 locals (Tibetanen) om me heen, de geiten liggen voor de kachel te slapen. Verder hangt er ook een erg vreemde geur. Misschien is dit wel de yak-boter lucht. Wacht maar even op het advies van de jongen uit Singapore over wat ik moet bestellen hier. Dit lijkt me wel een van de laatste plaatsen op aarde die een menukaart zou hebben.
De trip vandaag was in het begin erg ruig en ging door het 'beroemde' landslide gebied tussen Zhangmu en Nyalam. Landslides zijn een veel voorkomend probleem in dit deel van de Himalaya. Tijdens periodes van hevige regenval komen hele stukken berghelling naar beneden. Omdat de weg vaak in het dal of op een vlak stuk loopt blijft het puin daar liggen. Gevolg is dat de weg soms weken of maanden geblokkeerd is. Er onstaat dan een vervoerssysteem waarbij je bij de landslide moet uitstappen. Daarna zelf over de hoop puin moet klimmen en daarna aan de andere kant weer een ander vervoermiddel moet charteren. In de laatste moesson heeft een landslide in het Nepalese stuk voor Kodari aan 120 mensen het leven gekost. Het dorpje waarin ze woonden werd helemaal bedekt met modder en puin. In ons geval was de weg gewoon erg slecht, vreselijk veel kuilen, bulten en onverwachte bochten. Na Nyalam werd de weg veel beter. Het landschap ging ook over van een Nepalees aandoend berg-vallei landschap in een hoogvlakte landschap met vooral langgerekte heuvels zonder echt steile stukken. Na Nyalam wordt het echt een maanlandschap bijna zonder enige begroeing. Dit gebied ligt ook in de regenschaduw van de hoge Himalaya, dus het regent hier ook bijna nooit. Het was echt prachtig, ik heb 4 uur lang voor in de auto zitten genieten en heb ook bijna een fotorolletje volgeschoten.
We zitten met zijn vieren in de auto. Dat zijn buiten Travis en mij, de chauffeur en een gids. De chauffeur heet Dawa en spreekt geen woord Engels. De gids heet Migma en werkt voor het bureau waarvan de auto is. Hij heeft net een groepstour van Lhasa naar de grens begeleid. Hij woont echter in Lhasa, dus hij moet weer terug. Hij spreekt redelijk Engels en zo komen we een hoop over het land te weten. Het is echter al wel snel duidelijk dat je niet over politiek praat hier. Big brother is overal.

Donderdag 21 november.

09:30, Tingri, lodge.

Gisteravond geveld door mijn eerste echt zware diarree aanval. Ik zat gewoon in het restaurant te eten. Na het eten van een kop noodle soup ik voelde me opeens beroerd worden. Ik begon te zweten en verloor bijna onmiddellijk daarna mijn bewustzijn. Ongeveer 15 tellen later wisten de anderen mij weer bij te brengen en ik voelde me echt hondsberoerd.Ik kon niet rechtop zitten omdat ik dan gewoon weer van m'n stokje dreigde te gaan. Verder had ik mijn hele broek volgescheten en dat voelde ook niet echt prettig. Heb een hele poos op de plek gelegen, maar bleef zo slap als een vaatdoek. Ben onder begeleiding naar mijn kamer gebracht. Ik kon geen 4 passen lopen zonder te moeten zitten en rusten. Heb voor bij de kamer nog een enorme diarree aanval gehad. Daarna leek het een beetje beter te worden. Ik kon weer rechtop zitten zonder bijna flauw te vallen. Op de kamer heb ik eerst een overdosis (3 tabl) Immodium genomen om de diarree te stoppen. Een kwartier daarna heb ik een extra dosis (3 tabl. 750mg) Ciproxin genomen. Dit is de trekker 'wonderdrug' tegen alle soorten bacteriele infecties. Heb, omdat ik geen reserve broeken heb, geprobeerd mijn 3 vieze broeken, de trekking broek, thermische fleece broek en onderbroek, meteen te wassen. Met hulp van de anderen, die mij steeds heet water brachten en ook weer het vieze water weggooiden, is dat ook redelijk gelukt, de ongerechtigheden zijn er weer uit. De broeken stinken alleen nog steeds zo vreselijk. Met de medicijnen achter de kiezen geprobeerd te slapen. Ik bleef beroerd en hield ook nog iets van overgeefneigingen. Ik lag voor mijn gevoel echt voor dood in de slaapzak. Na een uur of drie voelde ik de misselijkheid langzaam wat wegtrekken. Het was net alsof de Ciproxin aansloeg. Daarna heb ik ook redelijk goed geslapen.
Vanochtend toen ik wakker werd voelde ik me ook al weer een beetje beter, zeg 75%. Ik was nog wel wat slapjes, maar ik voelde me niet meer zo doodziek. Gelukkig maar, anders had ik niet geweten wat te doen, want we moeten vandaag door. Heb nog een Immodium genomen en 500mg Ciproxin. Verder heb ik twee zakjes ORS genomen om het zout weer een beetje aan te vullen. Ik heb de natte fleece onder de regenbroek als broek aangedaan. Ik hoop dat dat een beetje werkt als Vapor Barrier Liner en dat de fleece onder de regenbroek heet wordt en zo snel droogstoomt. Dat lijkt aardig te werken, de fleece is al aardig heet en ik heb het zelf ook warm. Het is alleen zo vies nat. Moet Y31(fl 6,-) betalen voor het verblijf hier, dus voor slapen en eten. Dat viel dus wel mee.

20:30, Shigatse, restaurant.

Zit nu samen met Travis in een Tibetaans restaurant op het eten te wachten. Dat eten bestellen is een hele kunst in Tibet. Dat moet echt met handen en voeten en het liefst een gids. Niemand spreekt hier ook maar 1 woord Engels en de schriftsystemen zijn ook heel anders zodat zelfs het onderhandelen over de prijs een hele opgave wordt. Wij hebben op het laatst hier eten besteld door in de Lonely Planet Tibet gids Chinese tekens aan te wijzen en dan maar te hopen dat het goede komt. Ik heb de tekens voor rijst en groente aangewezen, en nu hoop ik maar dat ik gewone rijst met groente zonder vlees krijg. Maar de restauranteigenaar lachte mij net iets teveel na de bestelling. Hij zal het dus wel verkeerd begrepen hebben. Ons hotel is het "Fruit Orchard" hotel. Dit is een Chinees hotel recht tegenover het beroemde Tashilhunpo klooster, het zomerverblijf van de Panchen Lama. Het hoofd van de Gelugpa orde en de op een na hoogste geestlijke in Tibet. D'r staat nu een bedelaar bij de tafel. Het is echt vergeven van de bedelaars hier in Tibet, heel erg. Dat had ik niet van Tibet verwacht. Je kunt niet uit de auto stappen of ergens zitten of je hebt wel een stel bedelende kinderen, of zoals nu ouderen aan je broek. Soms zitten ze zelfs met een hele groep aan je kleren te trekken, vreselijk.
Ik heb net de helft van mijn eten opgegeten. Ik heb uiteindelijk fried noodles met vlees en een soort gebakken spicy kool gekregen. De man had er dus inderdaad niks van begrepen. Hoop dat mijn maag er een beetje tegen kan. Heb wel de hele dag nog een erg raar gevoel in de maag gehad. Heb ook alleen wat thee en droge crackers gehad. Heb net weer 1 Immodium en 500mg Ciproxin genomen. De bedelaar is terug gekomen, maar heeft nu een pannetje bij zich. Pas na een paar minuten had ik door dat hij het eten wat ik niet op kon wilde. Dat heb ik hem maar gegeven en hij is net zielsgelukkig het restaurant uitgelopen en wij hebben tenminste rust. Alhoewel die rust wel erg relatief is omdat aan de tafel naast ons nu een groep van zo'n 10 arbeiders ons wel heel onbeschaamd zit te observeren. Dit zijn de befaamde 'staring squads'.
We zijn vanochtend pas om 11:30 vanuit Tingri vertrokken. Dit omdat de chauffeur van de andere auto niet meer naar het Rongbuk klooster bij het Everest Base Camp durfde te rijden en de een na de andere smoes verzon om dit ook niet te hoeven doen. Everest Base Camp ligt aan een zijweg die zich 60 km van hier afsplitst van de Friendship Highway. Om bij het Base Camp te komen dat op 5400m ligt moet een hoge pas worden overgestoken. Door ijsvorming, kou en de hoogte kan deze trip in de winter een zeer hachelijke onderneming worden. Ze zijn uiteindelijk toch afgeslagen in de richting van Rongbuk, maar of ze er ook zijn gekomen ? Wij zijn bij de afslag naar Rongbuk doorgereden richting Shigatse. Dit omdat we door alle gezeik Lhasa vandaag niet meer konden halen. Het landschap vandaag werd nog steeds dorder en onherbergzamer. Op een gegeven moment leek het net of je in Death Valley in de US reed. De hoogvlakte lijkt hier in de winter gewoon op een woestijn. Bij Shegar was er een zeer strenge checkpost. We werden door de gids gewaarschuwd onze fototoestellen op te bergen, ons zo onopvallend mogelijk te gedragen en bij de auto te blijven. Je merkte dat hij echt respect voor deze checkpost had. Hij had ook gelijk want een ..... Chinese militair beval mij mijn rugzak uit de auto te halen. Die moest ik midden op de weg helemaal uitpakken. Alles wat op papier of boeken leek werd door hem onderzocht. Ik denk dat ze op zoek waren naar politieke pamfletten of Dalai Lama plaatjes. Na 5 minuten was hij tevreden en kon ik alles weer inpakken en konden we doorrijden.
We zijn in Lhatse gestopt om te tanken. Daar hoorden we dat bij deze procedure foreigners niet in de auto, of zelfs niet op het terrein mogen komen. Dus we zijn maar braaf uitgestapt en hebben wat door het dorpje gebanjerd. Later hebben we in een klein plaatsje voor het eerst kennis gemaakt met de befaamde Tibetaanse thee. De thee smaakte als getrokken van autobanden waaraan ze een heleboel zout hadden toegevoegd. De thee was echter wel nodig want alles verging van het stof, ook in de auto. Dus je hebt de hele dag een gortdroge keel.
Wel na drie dagen in Tibet is een eerste conclusie dat de natuur fantastisch is, maar dat er van de befaamde Tibetaanse cultuur, in ieder geval wat ik er van gezien heb, niet veel over is. De Chinezen maken echt overal de dienst uit en de Tibetanen zijn overwegend arme boeren, of zoals hier half seniele bedelaars. Ik heb nog geen glimp van het eens zo trotse Tibetaanse volk gezien. Het enige wat ze wel zijn is, net als de Chinezen, vreselijk nieuwsgierig. Van de groep arbeiders is er nu een aan ons tafeltje komen zitten en die kijkt wat ik hier allemaal opschrijf en doet hiervan ook verslag bij zijn kameraden.
Morgenochtend hebben we van de chauffeur tot 11:00 de tijd gekregen om het Tashilhunpo klooster van de Panchen Lama te gaan bekijken. Daarna hop-hop-hop in galop naar Lhasa. Heb vandaag nog steeds een beetje de kriebels gehad of ik wel weer op tijd terug ben in Nepal. We zijn vandaag maar 2 andere landcruisers met westerlingen tegengekomen die op weg waren naar Nepal. En dat waren ook nog package toeristen die alles in Kathmandu geboekt hadden. Je herkent deze package toeristen zo. Deze lijken wel niks met individuele reizigers te maken te willen hebben. Ze geven plichtmatig antwoord op de dingen die je ze vraagt, maar een echt gesprek kun je het niet noemen. Daarna zoeken ze snel de bescherming weer op van de veilige groep. Het lijkt wel of ze je een gevaarlijk beest vinden. Collega reizigers lullen je daarentegen meteen de oren van de kop en er onstaat meestal meteen een geanimeerd gesprek over wat ze allemaal hebben meegemaakt en waar je vooral voor op moet passen en wat je vooral moet doen. In dit soort landen heb je dit soort kontakten ook gewoon nodig anders kom je op je eentje niet ver. Om deze reden zal ik morgen in Lhasa ook meteen een bed zoeken in het Yak hotel, volgens de LP het beste backpacker hotel in Lhasa.

Vrijdag 22 november.

11:00, Shigatse, hotel.

Gisteravond in het restaurant door taalproblemen nog gigantisch last over een veel te hoge rekening [De pen was leeg en ik schrijf nu met een van Chinese makelij en dat valt absoluut niet mee]. Mijn gerecht zou origineel 4 Yuan kosten en bij het afrekenen vroegen ze er ineens Y20 voor omdat het uit 2 delen bestond en ze per ongeluk 1 portie extra voor Travis hadden klaargemaakt wat wij dus helemaal niet besteld hadden. Na ongeveer 20 minuten bekvechten, waarbij de vrouw des huizes ongeveer begon te huilen, hebben we een gemiddeld bedrag van ongeveer Y10 betaald. Maar ik voelde me toch wel vreselijk genaaid. Bij alles wat je hier doet proberen ze je een poot uit te trekken, het is zelfs landspolitiek. Terug in het hotel heb ik nog een half uurtje naar de Bon Jovi CD geluisterd en ben om 22:30 gaan slapen. Vanochtend om 9 uur opgestaan, dus een erg lange nacht gemaakt en bijna de hele tijd geslapen.Was ook erg moe en ben dat trouwens nog steeds. Vanochtend om 9:30 naar het klooster gegaan. Het is een gigantisch complex met ergens halverwege de heuvel de belangrijkste gebouwen. Het meest indrukwekkende vond ik de 26 meter hoge Boeddha. Deze is met 300 kg bladgoud bekleed en is helemaal versierd met edelstenen. Je mocht nergens in de gebouwen foto's nemen, en dat is wel jammer omdat de pracht en praal in de gebouwen is. Het klooster is dus de residentie van de Panchen Lama. Deze is de hoogste op dit moment in Tibet aanwezige geestelijke autoriteit omdat de Dalai Lama naar India is gevlucht. De Chinezen misbruiken dit feit voor allerlei politieke machtsspelletjes en benoemen , na de dood van de Panchen Lama per definitie een andere reincarnatie dan de Tibetaanse geestelijken. Het liefst eentje die op hun hand is natuurlijk, alhoewel je dat bij een kind niet van tevoren kunt voorspellen. Dit is dus ook fout gegaan bij de Chinese keuze voor de laatste Panchen Lama. Deze leek eerst heel erg op de hand van de Chinezen te zijn , maar tijdens zijn leven veranderde dat en hij werd zelfs een Tibetaanse volksheld. Deze is al weer overleden en voor zijn opvolging zijn alweer 2 of 3 reincarnaties benoemd. Het zal de Chinese wel weer worden, die is inmiddels 11 en krijgt alvast een Chinese opvoeding, om de kans op ongewenste gedragingen zoals bij de vorige, te minimaliseren.
Het klooster wordt bezocht door hordes Tibetanen, Chinezen en Mongolen. De laatste in lange zware leren jassen. Ze hebben allemaal een zakje vet of een brandende kandelaar met vet bij zich. Bij alle altaren doen ze wat van dat vet bij de daar brandende kaarsen. Je kunt de gele zakjes met vet ook overal rond het klooster kopen. Wat verder in dit klooster opvalt is dat iedereen aan het voordringen is. Van een ordelijke rij hebben de Tibetanen nog nooit gehoord. Nummer 1 wat voordringen betreft zijn de mongolen. Die lopen ook vaak met grote kandelaars en morsen tijdens het voordringen ook gewoon dat vet over de kleren van de mensen die ze aan het passeren zijn.

14:30, ergens tussen Shigatse en Lhasa.

We zitten nu ergens halfweg tussen Shigatse en Lhasa bij een klein restaurantje wat te eten. Heb net de lunch op. Yakboter thee drink ik nu ook al twee dagen en het begint te wennen. Alhoewel ik een moord zou doen voor een lekkere kop lemontea. Voor de rest had ik voor lunch grote hompen wit brood en een bak met witte rijst. De witte rijst moet ik met stokjes eten, maar dat doe ik inmiddels ook al 3 dagen dus daar begin ik al handigheid in te krijgen. Vooral als de rijst niet plakkerig gekookt is is het een hele kunst, maar de meeste rijst plakt gelukkig goed. Travis is vanochtend in Shigatse achter gebleven, hij wilde naar Ghyantse. Ik vond het maar een beetje een rare flippo. Vanochtend hadden we bijvoorbeeld afgesproken dat we samen het klooster zouden bezoeken, maar 5 minuten voor we weg zouden gaan zei hij dat hij alvast wat foto's ging maken en dat ik hem wel zou zien. Nou ik heb hem dus niet gezien, hij ging gewoon in z'n eentje de boel bekijken. Hij had allemaal van dit soort typische dingen. Het zal wel een echte loner geweest zijn. Ben dus nu op pad met de chauffeur, de gids en een Tibetaanse lifter. Een wat oudere man die naar Lhasa moet. We hebben vandaag bijna de hele tijd het dal van de Brahmaputra gevolgd. Soms is die heel breed en meandert de rivier door een bedding van 2 a 3 km breed. En soms is het in een nauw dal van maar een tiental meters breed. Het landschap houdt zijn woestijnkarakter hier. Op veel plekken zijn ferries over de rivier. Het landschap is niet zo boeiend als de vorige 2 dagen, maar het is al met al toch nog wel erg 'spannend'.

19:45, Lhasa, restaurant.

Ben om 5 uur vanmiddag hier in Lhasa aangekomen. De stad is gigantisch uitgebreid. De eerste indrukken die ik had waren ook die van een typische Chinese stad met brede boulevards en wanstaltige architectuur. Alleen het stuk waar ik nu zit rond het Bharkor Square is echt Tibetaans. Het hotel waar ik slaap heet het Yak hotel en was dus aanbevolen door LP. Er zitten inderdaad ook een boel individuele reizigers in het hotel. In de kamer waar ik slaap slapen nog 4 anderen. Allemaal mensen bezig met een wereldreis of een grote reis. Er zit ook 1 Nederlander bij, Arie. Het is de meest rommelige dorm die ik tot nu toe heb gezien, maar het lijkt me er wel gezellig. Na de kennismaking ben ik de stad in gegaan.
Eerst ben ik langs een gigantische boulevard richting Potala palace gelopen. Dit paleis van de Dalai Lama ligt in het Chinese gedeelte van de stad. Het is inderdaad een gigantisch indrukwekkend complex. Het ligt tegen een vrijstaande heuvel in de stad en torent werkelijk overal bovenuit. Het is echt een van de meest indrukwekkende gebouwen die ik ooit heb gezien. Morgen hoop ik het met een bezoek te kunnen vereren, vandaag heb ik er alleen wat foto's in de late namiddag voor het licht van gemaakt.
Na de Potala ben ik terug gelopen naar het hotel, heb wat fruit gegeten en ben daarna op zoek gegaan naar andere reizigers die naar Nepal terug willen. Dit alles met wisselend succes. Alle toeristenhotels in dit gebied hebben een soort prikbord bij de ingang hangen. Hierop hangen allemaal berichten van mensen die reisgenoten zoeken voor trips naar bezienswaardigheden, trips naar het vliegveld of het land uit naar China of Nepal. Ik noteer alle belangrijke berichten achter in mijn dagboek en probeer briefjes voor de mensen achter te laten. Er hing voor mij 1 veelbelovend bericht van 2 meisjes die terug naar Nepal wilden. Ik heb bij hun hotel een berichtje achtergelaten en hoop hierop wat te horen. Dat het nu laagseizoen is is aan de prikborden te zien. Ze zijn erg groot en schijnen ook vaak helemaal vol met briefjes te hangen. Nu hangen op alle borden maar een paar kleine briefjes.
Heb ondertussen de Tibetaanse wijk wat beter leren kennen en ook al een glimp opgevangen van de Jokhang. Dit is de andere grote tempel in Lhasa. Heb net chow-mein met groente gegeten en ik zit nu dit bij zaklantaarnlicht te schrijven want de stroom in Lhasa is al voor de tweede keer vanavond uitgevallen.

Zaterdag 23 november.

11:45, Lhasa, hotel.

Fuck the Chinese!! Vanochtend naar de Potala geweest. Entree is normaal voor buitenlanders al pretty hoog, maar na een kwartier bakkeleien met de vrouw achter de kassa, die zoals gewoonlijk weer eens geen woord over de grens sprak, kwam ik erachter dat buitenlanders in het weekend nog een keer een extra toeslag moeten betalen. Het was weer na het wijzen op symbolen in de LP gids dat we er uiteindelijk uitkwamen. Ik dacht eerst nog dat het een foto permit was, maar zelfs nadat ik het fotototoestel had opgeborgen bleef ze met het rijstpapieren recutje zwaaien. De prijs is normaal Y45, maar ik het weekend komt daar Y85 bij, dus Y130 totaal. Daar kun je hier in Lhasa 10 keer voor dineren. Locals betalen niets extra, ik denk ongeveer Y2. De officiele politiek van de Chinese overheid is ook dat buitenlanders overal extra voor moeten betalen. De mensen op straat nemen dat over en denken ook dat het een daad van vaderlandsliefde is als je een buitenlander een poot uittrekt. Ik ben dus ook niet naar binnen gegaan, ik ga na het weekend wel.
Gisteravond vroeg naar bed gegaan, de LP Tibet gids gelezen en daarna nog wat gebabbeld met mijn Noorse kamergenoten. De electriciteit bleef weg tot ergens rond 10 uur. Dat schijnt normaal te zijn hier. Het is bijzonder als een avond alles het blijft doen. Om 23:00 gaan slapen, maar het licht in de dorm bleef aan dus ik bleef in een soort halfslaap. Na 12 uur ging het licht uit, maar ik heb toch nooit echt vast geslapen. De zorgen over de return trip bleven ook nog steeds rondzeuren, ik kon dat niet goed van me af zetten. Om 8:30 eruit gegaan, gewassen, tanden gepoetst en richting Potala vertrokken. Was pas om 10 uur open, dus heb eerst nog wat rondgekeken en op wat bultjes geklommen. Daarna was ik om 10 uur terug bij de ingang, met de al eerder vertelde afloop. Zit nu stoom af te blazen op de binnenplaats van het hotel. Ga zo met m'n kamergenoten een uitgesteld ontbijt eten in het Banak Shol hotel.

14:00, Lhasa, lobby Pentoc hotel.

Toch nog een leuke dag. Ben wezen eten met mijn kamergenoten, de 3 Noren, 2 meisjes en een jongen, en Arie. Heb heerlijk muesli met melk gehad. Gek toch dat je er hier zo van kunt genieten terwijl je er thuis niks aan vindt. Na het eten op de terugweg naar het hotel de groep tegengekomen die ik een briefje had geschreven voor trip naar Nepal. De groep bestaond al uit 7 personen, dus ik kon er niet meer bij. Maar weer verder zoeken. Ben om 12:30 naar Bharkor Square en de Jokhang gegaan. Heb daar de Bharkor Circuit gelopen. Dat is een pelgrims circuit om de Jokhang heen. Prachtig, overal kraampjes waar je allerlei dingen kunt kopen. Meestal geloofsartikelen zoals het inmiddels bekende vet, gebedssjaaltjes en vlaggen of gebedsmolens en sieraden. Overal waren pelgrims, sommige prostrating, dat is steeds vollledig op de buik liggen en weer overeind komen. Er zijn mensen die honderden kilometers op deze manier afleggen.
Er zijn hier op dit moment zoveel pelgrims omdat maandag een groot festival in Lhasa wordt gehouden ter nagedachtenis aan de oprichter van de Drehpung orde. Lhasa wordt nu overspoeld door pelgrims omdat de belangrijkste Drehpung kloosters hier in de buurt liggen. De Jokhang wordt beschouwd als het belangrijkste klooster in Tibet. Het is het centrum van het Tibetaanse Boeddhisme. En dat voel je ook wel als je hier zo rondloopt. Het is ook geen toeristenattractie, je wordt getolereerd en geinspecteerd, maar het is hier op de eerste plaats een heiligdom. Het is hier zo heilig dat de Chinezen hier zelfs geen entree voor buitenlanders durven heffen. Dat wil wat zeggen. Ik liep het circuit midden tussen al deze traditioneel geklede Tibetanen en ik was volgens mij voor hen een grotere attractie dan zij voor mij. Ik had ook het gevoel dat ik de enige westerling in de Bharkor area was. Dat zal wel niet zo geweest zijn maar het geeft wel aan dat Lhasa rond deze tijd van het jaar niet zo druk door toeristen wordt bezocht. Daarna de Jokhang tempel binnen gegaan. Dat was ongelooflijk mooi met al die pelgrims. Er was een muziekceremonie gaande in de open ruimte na de hoofdingang met trommels en hele lange hoorns, een soort midwinterhoorn maar dan veel langer. De muziekceremonie was voor het festival van maandag. In het centrale heiligdom waren de pelgrims aan het bidden en overal de kaarsen aan het bijvullen met vet. Er waren weer allemaal standbeelden en altaren met schilderijen. Ik begin langzamerhand wat dingen te herkennen en begrijpen maar het is toch nog allemaal heel vreemd voor me. Rond het heiligdom was ook een hele lange gang met ongeveer 100 gebedstrommels. Ik heb de gang ook gelopen en alle trommels een slinger gegeven. Moet erg goed zijn geweest voor mijn karma. Op het dak van de Jokhang heb je een prachtig uitzicht op de Potala die zo'n 3 kilometer hiervandaan ligt. Ik heb in en rond de Jokjong inmiddels wel weer een rolletje volgeschoten, en ik zal zeker hier nog een paar keer terug komen deze week.
Vanmiddag ga ik verder op zoek naar lotgenoten die samen met mij naar Nepal terug willen. Het wordt moeilijker.

21:30, Lhasa, hotel.

Ben weer op zoek geweest en heb door rondvragen 2 groepjes gevonden die ook naar Nepal willen. De eerste bestaat uit 2 meisjes, Esther uit Nederland en Chena uit Taiwan. Zij willen in 4 dagen terug naar Nepal met onderweg bezoeken aan Ghyantse, Shigatse, Sakya, Rongbuk/Everest. Ik zal dit in het vervolg de uitgebreide trip noemen. De andere groep bestaat uit Dymphne, uit Enschede, en Paul uit Engeland. Zij willen het liefst zo snel mogelijk het land uit naar Nepal, dat kan in 2 dagen. Ik zal dit de snelle trip gaan noemen. Dymphne had als laatste woonplaats Enschede en ze werkte op de UT bij bestuurskunde. Wat is de wereld klein. Ze is nu net als Paul bezig met een wereldreis en heeft dus nu geen vaste verblijfplaats. Verder is er nog een Duits meisje, Anne geheten dat overal berichtjes heeft geplaatst dat ze zo snel mogelijk het land uit wil, maar met haar hebben we nog geen kontakt gehad. Het is allemaal nog erg onzeker, maar ik wed nu op 2 paarden door met beide groepen een trip proberen te regelen. Het was een erg drukke dag vandaag. Er is veel meer gebeurd dan ik nu puf heb om op te schrijven. Het is nu 22:00 en ik ga slapen. Kan ik weer lekker piekeren of het allemaal wel goed zal komen.

Zondag 24 november.

12:00, Lhasa, Bus 3 naar Drehpung.

Vanochtend om 8:30 opgestaan, Rustig aan ontbeten met mijn kamergenoten in het Banak Shol hotel. Daarna m'n eerste bowel-movement test gedaan sinds mijn akkefietje in Tingri. Resultaat is goed, ik ben dus weer geslaagd voor mijn gezondheidstest. Moet nog wel Ciproxin slikken, omdat het een anti-bioticum is moet ik de kuur afmaken en die duurt voor mijn (ex)kwaal een week. De ontsteking op m'n onderarm is nu een kratertje van 1 cm lang met een diameter van 0.5 cm en 0.5 cm diep. Sinds de Ciproxin is de onsteking wel minder geworden, maar er blijft dus een fikse wond over. Heb de wond vanochtend schoongemaakt en hoop dat het nu ook een beetje schoon blijft. Vannacht is op onze kamer midden in de nacht Lars uit Berlijn binnen komen vallen. Die had net een busreis van 30 uur uit Golmud achter de rug. Hij stonk echt vreselijk naar zweet, het was niet te harden. De busreis vanaf Golmud intrigeerde me toch wel zeer. Al mijn kamergenoten hebben hem gedaan en het schijnt toch een zeer enerverende ervaring te zijn. De reis is volstrekt niet comfortabel en iederen betaalt een andere prijs voor de reis. Omdat het de enige toegestane manier is om over land vanuit China hier te komen hebben de handige Chinezen de prijzen voor buitenlanders!! de laatste jaren verdrievoudigd. Er zijn echter weer allemaal illegale manieren om je aan deze Chinese prijsvorming te onttrekken.
Ik zit nu een kwartiertje te wachten in de bus tot hij vol is. Er is hier namelijk geen dienstregeling voor bussen, ze vertrekken gewoon als ze vol genoeg zitten. Ik ben al weer belaagd door bedelaars. Volgens mij kan India wat dit betreft niet veel erger zijn.

14:00, Lhasa, Bus 3 vanaf Drehpung.

Heb net het Drehpung klooster bezocht en ik vond het niet bijster indrukwekkend. En toen een bedelaar ook nog mijn broek kapot scheurde ben ik hem helemaal snel gesmeerd. De scheur zit op mijn dijbeen en is ongeveer 15 cm lang. Ik heb ontdekt dat als je alleen bent de bedelaars veel agressiever zijn met bedelen. Het is nu ook genoeg, de eerste bedelaar die nu nog aan me zit kan een enorme dreun verwachten. Ze zitten in de bus weer allemaal naar me te kijken en te ginnegappen. Ik ben hier in verre omtrek ook de enige westerling. Ik moest zonet zelfs ook een foto van de hele bus maken. Dat is de omgekeerde wereld. Dat zijn wel grappige dingen. Verder heb ik vandaag een verdere discriminerende houding van Chinezen gezien. Ze hebben er een hekel aan als toeristen niet in een groep reizen, dus dat proberen ze op alle manieren te voorkomen. Hier bij het klooster betalen buitenlandse toeristen Y10. ALLEENREIZENDE buitenlandse toeristen betalen Y30, dus 3 keer zoveel. Ik werd zo giftig dat ik gewoon via de zijkant het klooster ben ingelopen, ik heb dus helemaal niet betaald.

14:30, Lhasa, bij kleermaker op straat.

Zit nu bij de kleermaker op straar die voor Y3 mijn broek gaat repareren. Dat is het leuke van China, je hebt overal handwerkslieden die de boel voor je kunnen repareren. Ga zometeen een lekker crackertje tonijn uit mijn noodrantsoen eten voor de schrik.

18:00, Lhasa, hotel.

Heb sinds de laatste dagboeknotities de benen uit mijn lijf gelopen, maar het ziet er nu toch naar uit dat we voor dinsdag een uitgebreide trip voor 4 dagen naar Nepal kunnen regelen. We hebben nu 5 a 6 personen voor deze trip. Backup is een groep die woensdag via de snelle route naar Nepal wil en nu nog uit 3 personen bestaat (Doug en 2 Japanners).

22:00, Lhasa, hotel.

Het ziet er naar uit dat we met 6 personen in een Landcruiser in 4 dagen vanaf Lhasa naar Nepal gaan met vertrek op dinsdag. De groep (Paul,Dymphne,Lars,Anne, Chena en ikzelf) is het eens. Morgen kunnen we een landcruiser gaan boeken bij Tom en Jerries. Het licht is voor de derde achtereenvolgende avond de hele avond uit in Lhasa. Heb ook geen zin meer bij kaarslicht te schrijven. Schrijf wel meer als ik weer meer licht heb.

Maandag 25 november.

14:00, Lhasa, hotel.

Life Sucks!!! De manager van Tom en Jerries was er weer eens niet vanochtend en het ziet er ook niet naar uit dat we hem vandaag kunnen bereiken. Zonder hem kunnen we geen landcruiser boeken zoals wij dat willen. Dus de trip voor dinsdag kan niet meer geregeld worden. Anne heeft voor de zoveelste keer weer andere plannen en Lars begint ziek te worden, waarschijnlijk problemen met de kou en de hoogte. Chena wil nu eigenlijk gewoon terug naar China. Blijven Paul, Dymphne en ik over. Paul en ik gaan proberen ons bij de groep van Doug aan te sluiten, dat worden dan 6. Dymphne gaat zich bij een groep die vanuit het Pentoc wordt geformeerd voegen en neemt de uitgebreide trip. Dit alles betekent dus dat we geen sightseeing gaan doen, maar dat we in twee dagen zo snel mogelijk naar de grens gaan. Jammer, maar ik kom hier vast nog wel eens terug. Dit zou ook het enige van de vakantie zijn wat niet gelukt was en dat is op zich ook al een klein wonder. Wat ik dus ga missen is Yamdrok, Ghyantse, Sakya en Rongbuck/Everest Base Camp, mwoohh.
Bij de groep van Doug heeft zich tot mijn stomme verbazing ook Robrecht aangesloten. Ik was gisteravond erg verrast toen ik in het Pentoc nog met de andere groep bezig was dingen te bespreken dat Robrecht ineens de lobby binnenkwam en met Doug aan het discussieren over de reis was. Hij zag er wat moe uit vergeleken met de laatste keer dat ik hem zag, maar dat zal voor mij ook wel gegolden hebben. Volgens mij ben ik op dit moment tussen de 10 en 15 kilo lichter dan toe ik vertrok. Ik ben echt zo dun als een rietje, zo mager als een plank. Van mijn bierbuik is helemaal niks over, alle vet is verdwenen.
Ben vanochtend tussen de bedrijven door ook nog even naar het Potala paleis geweest. Het was echt prachtig, maar omdat het vandaag festival is is het daar ook vreselijk druk. De hele Potala was een grote rij (pelgrim)bezoekers. Je komt van boven in de Potala en dan word je steeds verder langs allerlei zalen en heiligdommen naar beneden geleid. Omdat het zo druk was was dit een grote rij. Ik heb er 1 1/2 uur ingestaan, maar toen vond ik het wel genoeg en ben al voordringend naar beneden naar de uitgang gelopen. Heb zo natuurlijk wel alle vertrekken kunnen zien. Ik moest ook wel zoiets verzinnen want ik had om 13:00 een afspraak met Paul en Dymphne. Heb in de Potala ook weinig foto's gemaakt omdat je in de Potala net als in de andere kloosters geen foto's in de gebouwen mag maken. Komende uit de Potala heb ik voor het eerst in Tibet een taxi genomen naar het hotel terug. Kosten, Y12, dus dat viel ook wel mee. Ik was net op tijd voor de afspraak, pfview, dit geregel begint me aardig op de zenuwen te werken, je kunt er geen vat op krijgen, vreselijk.

17:30, Lhasa, hotel.

Paul en ik hebben ons zoals al voorspeld bij de groep van Doug en Robrecht aangesloten voor de 2 daagse trip naar Nepal. We vertrekken morgenvroeg om 7 uur. Ik kan dus theoretisch donderdagmorgen weer in Nepal zijn. We zijn met z'n zessen in de Landcruiser, (Doug,Jan,Paul,Robrecht en 2 Japanners), dus dat wordt lekker proppen. Heb vanmiddag niet veel meer gedaan. Heb alleen het Bharkor Circuit nog een keer gelopen. Wat sieraden en kaarsenstandaarden gekocht die ze hier bij de kloosters in met honderden tegelijk gebruiken om vet te verbranden. Ben ook nog even naar het klooster zelf geweest. Dat was nu helemaal (festival) overlopen met pelgrims, prachtig. Daarna ben ik naar het hotel terug gegaan om me te douchen en te scheren voor de trip van morgen. Op de een of andere manier voel ik me nu bekaf. Het is zo'n gevoel of je een week niet geslapen hebt. Nu heb ik de laatste dagen ook bar slecht geslapen dus dat zou kunnen kloppen.

Dinsdag 26 november.

22:00, Lhatse, hotel!!!.

Heb nog nooit zo laat mijn eerste dagboekstukje van de dag geschreven, en daar is ook een simpele reden voor, het was weer een bijzonder enerverende dag. Vanochtend om 6:30 opgestaan na vanaf 3 uur te hebben wakker gelegen van het gesteun en gekreun van Lars die toch wel behoorlijk ziek is. Zoals al viel te verwachten vertrok de Landcruiser niet om 7 uur, maar na veel gezeur, stress en verwijten omdat Doug volgens Tom en Jerries een afspraak over het inspecteren en betalen van de auto niet was nagekomen, vertrokken we pas om 11:00. Tot mijn verbazing waren de auto en chauffeur dezelfde als op de heenweg. Dat deed mij wel goed want Dawa was een heel zekere, veilige chauffeur met echt een arendsoog voor dingen die voor hem gebeurden. Het enige probleem was dat hij dus geen woord Engels sprak. We moeten met z'n zessen voor deze trip Y2700 betalen, dat is Y450($50) per persoon. Dat is niet slecht. Het is met z'n zessen in de Landcruiser wel een beetje proppen, maar als het goed is duurt het maar 2 dagen. Ik schrijf de dag even in telegramstijl op, dan ga ik slapen.(6:30 wakker, 8:30 ontbijt, Tashi I, 10:00 1e contact manager, 11:00 vertrek, 12:00 Lhasa eindelijk uit, 15:00 lunch, Y20 opgelicht, 19:30 donker rijden, 20:15 Lhatse, 21:00 erg heet gegeten, 22:00 naar bed, schrijven, 22:15 slapen, ben behoorlijk kapot ).

Woensdag 27 november.

20:45, Zhangmu, lodge.

We zijn vandaag van Lhatse naar de grens met Nepal gereden. Om 8:30 opgestaan na een wat onrustige nacht slaap. Ben veel wakker geweest, maar heb denk ik de 8 uur slaap wel gehaald. We zijn om 9:15 vertrokken, de afspraak was 9 uur, zo'n stipte afspraak heb ik hier in Tibet nog niet meegemaakt. Voor de rest hebben we de hele dag doorgereden. Kreeg door de krappe ruimte nog erg last van zitvlees. Maar de landschappen waren weer onvergetelijk en vergoedden alles. Het was op de passen nog weer veel kouder dan een week geleden, en er was ook veel meer wind. Verder leek er ook wel veel meer ijs van bevroren riviertjes op de weg te liggen. We kwamen om 17:00 bij het begin van Zhangmu aan en wilden eigenlijk meteen door naar de grens. Maar het was nog net zo'n rotzooitje als op de heenweg en over de laatste 2 kilometer deden we nog een uur. Toen we bij het hotel kwamen, waar ik op de heenweg had geslapen, zijn we maar uitgestapt. Het verkeer zat echt in een definitieve 'jam'. Bij het hotel werd ik weer onmiddellijk herkend, dat is altijd leuk. Zwart de laatste Yuans in Roepies gewisseld (1:7). Dat is wel niet het onderste uit de kan, maar altijd beter dan officieel wisselen. Daarna met z'n vieren (Doug, Paul,Robrecht) door het stadje gelopen. De anderen keken zich de ogen uit bij zoveel rotzooi. Elkaar na donker kwijtgeraakt en daarna met Robrecht bij de Tibetaan wezen eten waar ik volgens mij ziek van de kip ben geworden. Geen vlees dit keer voor mij natuurlijk. Vlak voor de deur werd de onontwarbaar lijkende kluwen van auto's uitelkaar gehaald en dat was te ruiken. Ik viel bijna flauw van de uitlaatgassen in het restaurant. Want de deur moest openblijven anders kwamen er geen klanten binnen. Eten raf-raf opgegeten en nu lekker ontspannen in de slaapzak in het hotel.
Heb achteraf toch nog redelijk snel en eenvoudig Nepal gehaald, maar wat heb ik in het begin in de piepzak gezeten. Heb in ieder geval geleerd dat je dit soort experimenten niet aan het einde van de vakantie moet plaatsen. En dan te bedenken dat origineel de Tibet trip in de reserve voor Lukla was gestopt. Ik zal als ik wat minder moe ben proberen een China-Tibet resume te schrijven. Ik ben alleen bang dat dat op dit moment niet te positief zal uitvallen. Het is het raarste land met de moeilijkste inwoners waar ik tot nu toe ben geweest.

Donderdag 28 november.

16:30, Kathmandu, "Trans Himalayan guesthouse".

Jawel, we zijn weer terug in Kathmandu! En ik heb ook alweer een nieuwe pen. Nu heb ik eindelijk vakantie:) Vanochtend om 8:30 opgestaan, wat rondgelummeld en om 9:30 naar de grens gegaan. Ik had nog Y20, daar heb ik in een klein winkeltje vlak voor de grens een nieuwe flitsend gekleurde Koreaanse rollerball pen voor gekocht. Hoop dat Marieke hem leuk vind, heb ik weer een souvenir. De formaliteiten bij de grens waren weer zo gepiept. Daarna moesten we 8 km door niemandsland over een haarspeldweg naar de Nepalese grens lopen. De boekjes zeiden dat er voor wandelaars wat afkortingen van de weg waren. Wij waren echter een paar keer veel te enthousiast en belandden 2 keer op erg moeilijke geitenpaadjes die meer tijd kostten dan de weg zelf. De laatste was ook nog een keer bezaaid met brandnetels, soldatenknopen, poison ivy en nog veel meer moois zodat ik binnen de kortste keren helemaal onder zat. Om 11:30(China)=9:15(Nepal) waren we over de Nepalese grens. De formaliteiten werden hier weer met een glimlach afgehandeld. Vooral toen ik uit de grond van mijn hart zei vreselijk blij te zijn weer in Nepal te zijn. Na de grens 2 taxi's gecharterd voor de reis naar Kathmandu. We hadden geen van allen zin in nog eens 7 uur in de local bus. De prijs was Rp3500 voor 2 taxi's. We waren met 6 personen, dus dat was Rp580 per persoon, daar wilde ik geen ellende voor hebben. Om 10:30 vertrokken. Er waren om de paar kilometer politie checkpoints opgesteld waar de chauffeur moest uitleggen dat hij ons naar Kathmandu bracht. Twee keer moesten we ons paspoort laten registreren. In dat opzicht verschilt Nepal niet zoveel van China. Onze chauffeur reed echt als een dolleman. De weg was erg slecht en een Toyota Corolla is maar laag, ik heb er dus weer een paar flinke bulten bij. Om 11:15 geluncht met dal bhat, heerlijk na al dat hete Chinese voer. Daarna weer door naar Kathmandu. In Laminada kreeg de auto een lekke band. Deze werd prompt als was het een fietsband geplakt. Het wiel werd van de auto gehaald, binnenband eruit, oppompen in water, lek met plakkertje plakken ..) Na een half uurtje weer verder naar Kathmandu. Hoe dichter we bij de stad kwamen hoe gevaarlijker de verkeerssituaties werden. Paul zat voorin en kreeg een paar keer zowat een hartaanval. Waar ik vooral weer aan moest wennen is dat ze aan de linkerkant van de weg rijden. Dus bij een linke manouvre met tegenliggers dacht ik steeds 'je zit verkeerd'. Om 13:30 kwamen we bij het "Trans Himalayan guesthouse", waar ik inmiddels al twee keer eerder had gelogeerd aan. Doug, Robrecht en ik gaan hier slapen. Paul zoekt iets goedkopers, ik heb hem naar Moritz's favoriet, het Buddhist guesthouse gebracht. Ik heb weer kamer 204 voor $8, dus balkon, groot bed, warme douche, perfect. Ik ben volmaakt gelukkig, lekker 3 dagen relaxen. Vanavond gaan we met z'n vieren uit eten en dan weer vroeg op stok, of niet natuurlijk. Ik ben dus weer vreselijk blij in Kathmandu te zijn. De mensen lachen weer, de "staring squads" zijn er ook niet meer. Ik heb het gevoel dat ik de wereld hier weer begrijp.

Vrijdag 29 november.

08:30, Kathmandu, hotel.

Gisteren om 17:00 Marieke gebeld. Er zou sneeuw in Nederland vallen. Moeilijk voor te stellen als je hier zo zit. Voor de rest was alles goed. Volgens mij was ze de hal aan het schilderen. Ik zal het wel zien als ik thuis kom. s'Avonds met z'n vieren bij "In Himalaya" gaan eten. Heb tomatencremesoep en tagliatella met tomaten-paddestoelensaus gegeten. Daarna de Pilgrim bookstore weer eens met een bezoekje vereerd. Heb vooral rondgekeken, heb alleen "Buddhism" van Christmas Humphries gekocht, volgens de Tibet gids het standaardwerk op het gebied van Boeddhisme. Daarna naar Walden bookstore gegaan. Daar heb ik zelfs 2 boeken gekocht, "Everest" van Walt Unsworth, een hele dikke pil over de geschiedenis van de beklimming van de Everest. En "The great game" van Peter Hopkirk over de koude oorlog op de Aziatische hoogvlaktes rond de vorige eeuwwisseling. Met de nieuwe aanwinsten naar het hotel terug, muziek geluisterd, begonnen met "Everest" en om 23:00 gaan slapen. Tot 6 uur geslapen. Daarna weer CD'tje geluisterd en "Everest" gelezen, geschoren en gedoucht. Saai he? Heb ontdekt dat er maar 1 persoon tegelijk in het hotel kan douchen. Ik zat 20 minuten zonder warm water en ik hoorde iemand anders douchen. Toen dat stopte had ik weer warm water, en kon zelf dus douchen. Ga om 9 uur met Doug en Robrecht ontbijten, denk dat we maar weer eens naar de Pumpernickel moeten.

15:30, Swayambunath (Monkey Temple) revisited.

Vanmorgen lekker rustig gewinkeld. Met Doug en Robrecht naar New Road geweest. Heb daar wonder boven wonder eens een keer niks gekocht. Onderweg nog wel een Nepalese kalender voor Rp25 gekocht. Robrecht heeft me bij een boekhandel geintroduceerd waar ik 15% korting op alle boekaankopen kan krijgen. Alvast een lijst gemaakt, denk dat dat voor $150 aan boeken wordt. Hoop alleen dat BIMAN geen limiet op gewicht heeft. Daarna ben ik met Doug nog een keertje naar de Monkey Temple gegaan omdat het zo mooi was. Daar zit ik nu lekker in de zon dit te schrijven. Dit is dus in zoverre een rustdag dat de reis-stress van Tibet ontbreek, maar voor de rest blijf ik wel lekker actief.

Zaterdag 30 november.

12:00, Kathmandu, hotel.

Gisteravond met Paul en Doug in "New Orleans" wezen eten. Heerlijk vegetarisch gerecht gehad met bonen, rijst en verse groenten en kruiden. Ze weken de groenten daar eerst 20 minuten in iodine water, dus je kunt daar gewoon verse ongepelde groentes en salades eten. Daarna toetje gegeten bij "In Himalaya". Chocolade en citroen cake gehad, het was heerlijk. Paul vindt Nepal ook erg leuk, hij gaat 2 weken raften en trekken, terwijl hij toch eerst snel naar India wilde. Het schijnt maar $250 te kosten, dat is echt een koopje. Ben om 21:30 gaan slapen. Was om 6 uur weer wakker, maar heb toch nog weten te doezelen tot 8:30. Ontbeten met Doug en Robrecht bij "In Himalaya", heerlijk in de zon op het dakterras. Heb weer het ongelooflijke German breakfast gehad (Thee, vers geperst sinasappelsap, muesli met yoghurt, 2 toast met honing/jam, 2 gebakken eieren en gebakken aardappelen met groente). Voel het nu een paar uur later nog zitten. Daarna lekker op strooptocht geweest naar boeken. Heb een hele lijst voor plm. Rp5000. opgesteld. Nu ga ik vanmiddag naar de kleine boekenzaak om over de prijs te onderhandelen, ben benieuwd. Zoals je ziet neem ik het er hier goed van en rust nu echt uit. Mijn buik begint zelfs weer wat rondingen te vertonen.

20:15, Kathmandu, hotel.

Vanmiddag boeken gehaald. Allerlei cadeautjes erbij gekregen. Daarna terug naar het hotel om te lezen wat naar muziek te luisteren. Nog geprobeerd te douchen, maar het warme water was mij te koud. Volgens mij is de temperatuur in Kathmandu wel 5 tot 10 graden lager dan een maand geleden. Zo nu en dan vind ik het echt koud (in mijn zomeroutfit natuurlijk). Heb met Robrecht in "New Orleans" gegeten. Heb weer eens het heerlijke tofu gerecht gehad. Ben nu terug in het hotel en ga nog wat lezen en muziek beluisteren.

Zondag 1 december.

12:30, Kathmandu, hotel.

Laatste dag in Kathmandu. Vannacht wat onrustig geslapen. Om 7 uur kon ik niet meer liggen en ben maar weer eens "Everest" gaan lezen en muziek luisteren. Ben nu in het "Everest" boek bij de verdwijning van Irvine en Mallory, erg spannend allemaal. Ben om 9 uur met Doug en Robrecht weer bij "In Himalaya" wezen eten. De Pumpernickel was voor de heren te druk. Heb weer een German breakfast gehad. Ga vandaag 2 dingen doen, 1) rugzak inpakken en 2) zijde voor Marieke kopen. Met het eerste ben ik nu ongeveer klaar. De rugzak kan het qua volume goed hebben, ik moet alleen hopen dat het gewicht onder de 20kg blijft, anders moet ik extra betalen, hoewel Robrecht zegt dat ze daar bij BIMAN niet zo zwaar aan tillen. De zijde voor Marieke maakt ook vorderingen. Ik weet nu via Kee, dat is een Nederlandse die hier in Thamel een naaiatelier/modewinkel heeft, dat ik Chinese zijde moet hebben. Dat is mooi dun en heeft prachtige ingeweven patronen. Het is afhankelijk van de kwaliteit maar de prijs is tussen de 300 en Rp700. Het is fantastisch mooi spul, ik kan bij Kee al een hele mooie roze lap van 2 meter voor Rp600 kopen. Van Kee heb ik ook wat adressen gekregen die ik vanmiddag eens ga aflopen.

15:00, Kathmandu, hotel.

Dilemma, heb net roze zijde voor Marieke gekocht. Maar nu heb ik een paarse/roze zijde met 'rozenprint' voor Rp1450 per 2 meter gezien. Het is de mooiste zijde die ik tot nu toe gezien heb. Maar wel vreselijk duur, dit is voor Nepalese begrippen een maandsalaris. Voor mij is het $25. Ik denk maar dat ik het koop omdat het voor Nederlandse begrippen natuurlijk erg goedkoop is. Om de pijn wat te verzachten koop ik voor mezelf een mooie kashmir sjaal.

19:00, Kathmandu, "le Bistro" restaurant.

Zit voor de tweede keer deze vakantie alleen te dineren. Heb net een heerlijk feestmaal voor mezelf besteld. Vanmiddag heb ik inderdaad de dure zijde voor Marieke gekocht plus de kashmir sjaal voor mezelf. Daarna ben ik weer naar het hotel gegaan en heb de rugzak nog wat verder ingepakt. Op 5 minuten werk na is dat nu klaar. Heb om gewicht te sparen erg veel boeken in mijn dagrugzakje gedaan. Ik denk dat die nu ook wel zo'n 6 kg is. Om 17:00 met Robrecht nog een rondje door de stad gelopen via Durbar Square en New Road. Ongelooflijk, wat een leven heerst er toch in deze stad. Robrecht wilde vanavond niet dineren omdat hij nog steeds vol zat van het ontbijt! Ik ben voor het eten nog even terug geweest om m'n dagboek te halen om dit te schrijven bij het eten. Tot mijn verrassing stond Kevin daar net in te checken. Hij was net terug van zijn rafting trip en ging vanavond met z'n rafting groep eten. Heb afgesproken dat we morgen nog een keer gaan ontbijten om onze verhalen kwijt te kunnen. Ik ga nu aan het monstrueuze diner beginnen (soep,salada,pasta etc.) en daarna nog wat lezen en weer vroeg slapen. Hoop dat dat een beetje wil want de volgende 48 uur doe ik waarschijnlijk geen oog dicht.

Maandag 2 december.

12:00, Kathmandu, luchthaven.

Zit nu achter de immigratie op de luchthaven van Kathmandu. Heb net de boel ingecheckt en heb alle bureaucratische hobbels die bij dit soort landen horen genomen. Heb net een kopje thee genomen om bij te komen van de stress die toch altijd weer bij dit soort situaties optreedt. Je wordt ook vanuit het heerlijk rommelige Kathmandu, waar je na 6 1/2 week Azie toch aardig aan was gaan wennen, in de strakke westerse luchthaven gegooid. Dat is op zich al een hele cultuurschok.
Kon vannacht erg slecht in slaap blijven. Ben ook al om 21:00 gaan slapen. Als gevolg hiervan werd ik om 3 uur al wakker en kon daarna ook niet meer slapen. Had ook een zeer onrustig gevoel over me, waarschijnlijk door de reis die ik vandaag ga maken. Heb wat gelezen, CD'tje geluisterd en steeds weer geprobeerd te gaan slapen, maar niks hielp. Om 7 uur ben ik maar gaan douchen en heb de rest van de sanitaire zooi afgehandeld. Heb om 8 uur bij Robrecht de brief gehaald die ik voor hem in Nederland moet gaan posten. Daarna kon ik de definitieve pakking van de rugzak gaan maken. Die is toch aardig zwaar geworden. Veel meer dan 20 kg denk ik zo. Om 9 uur met Robrecht en Kevin wezen ontbijten op het dakterras. Heb voor de laatste keer het fameuze German breakfast genomen. Omdat ik nog Rp400 over had ben ik nog 1 keer naar de boekhandel geweest en heb Peter Hopkirk's "Foreign devils on the Silk road" gekocht. Een klassieker over de geschiedenis van de zijderoute, wat ongetwijfeld een van mijn volgende trips zal worden. Daarna terug gegaan naar het hotel. De rotzooi die ik achter wilde laten (tandpasta,scheerschuim,zeep,slippers ..) aan de jongen van de receptie gegeven. Plus een fooi, want de jongen had altijd alles perfect geregeld en van Robrecht hoorde ik dat hij geen cent verdiende met z'n werk. Hij kreeg alleen kost en inwoning gratis. Ben om 11 uur met de taxi naar de luchthaven gereden, waar ik na een half uur in de rij te hebben gestaan de boel kon inchecken, de hele formulieren- en stempelmachinerie kon afwerken, en uiteindelijk hier in de lounge belanden. Dit is altijd het punt waar ik op reis de meeste hekel aan heb, alle dingen in de aanloop naar een vliegreis.

17:00, Kathmandu, luchthaven!!!

Jawel, ik had er ook een wedje op moeten doen, het vliegtuig heeft inmiddels 3.5 uur vertraging en er is nog lang geen zicht op dat het ook werkelijk zal gaan vertrekken. Ze tellen steeds een uur bij de verwachte vertrektijd en er blijft het woordje "delay" achter vlucht 704 naar Dhaka staan. Het kan dus weer erg leuk worden. Het vliegtuig vanuit Dhaka naar Brussel vertrekt om 00:30, dus ik had sowieso moeten wachten en of dat nou in Dhaka is of hier, dat maakt ook niet zoveel uit. Heb zonet wel een gratis lunch gehad omdat het vliegtuig vertraging heeft.

18:30, Kathmandu, luchthaven.

Het vliegtuig schijnt stuk te zijn en vanuit Dhaka kunnen ze geen nieuw hierheen sturen. Wat er stuk was weet ik niet, maar de piloot heeft de boel nu provisorisch gerepareerd en is nu met Dhaka aan het bellen of hij zo mag vertrekken. Tenminste dat is het gerucht dat ik net gehoord heb, maar het klinkt best wel geloofwaardig. Het is wel een beetje een hairy business, maar ik denk dat een taxiritje door Kathmandu veel gevaarlijker is. Mijn hoofd begint wel op de een of andere manier akelig zeer te doen. Er hangen hier overigens nergens telefoons, anders had ik Marieke wel gebeld dat ze me niet uit Brussel moet komen halen omdat het volgens mij hoogst onzeker is of we wel op dinsdag in Brussel zullen aankomen. De reputatie van BIMAN op dat gebied is legendarisch. De ervaren rotten hebben allemaal wel een meer-dan-24-uur-vertraging-verhaal met BIMAN. Men zegt dat als Dhaka zegt dat we niet mogen vliegen met de gedane reparatie ze gewoon de hele vlucht annuleren, en wat dan?

21:30, Dhaka, luchthaven.

Het is ons dan toch gelukt. Het vliegtuig is om 19:30 vertrokken vanuit Kathmandu. Om 21:00 locale tijd hier geland. Hard gerend naar de transfer desk en ik heb nu een window-seat op de vlucht naar Brussel (hoop ik). Dan kan ik misschien lekker wat slapen. De stoeltjes in het vliegtuig van Kathmandu naar Dhaka (een Fokker F28) waren wel heel erg klein. Ik kon nauwelijks het tafeltje voor het eten naar beneden klappen. Het is hier op Dhaka nu verder een kwestie van 2.5 uur wachten, boarden en er in Brussel weer uit. Ik zie de toekomst weer wat zonniger tegemoet.

23:45, Dhaka, luchthaven.

Wonder. Ik ben in de boarding area en de boarding procedure lijkt wel zo te gaan beginnen. Alles is dus perfect op tijd. Het is alleen erg warm hier. We zitten hier ook op zee-niveau in de buurt van de evenaar. De temperatuur is hier zo'n 32C, en ik zweet uit mijn, hopelijk laatste, verschoning. We hebben ook net een diner aangeboden gekregen met kip, patatjes en groente. Het ziet er dus naar uit dat ik deze terugreis een keer of 6 warm zal moeten eten. Daar gaat mijn lijn:) Je kunt van alles van BIMAN zeggen, maar het eten is wel goed voor elkaar. Het toestel vliegt van Dhaka naar Delhi, van Delhi naar Brussel en als eindbestemming heeft het New York. Net als op vluchten van Schiphol naar Amerika zijn hier dus ook Amerikaanse ondervragers aan lessenaartjes die je in het kader van de terrorismebestrijding een paar onschuldige vraagjes stellen. Zoals 'Wanneer en waar heb je je koffer ingepakt en met wie?'.

Dinsdag 3 december.

02:45, New Delhi.

We zijn net geland in New Delhi. Op de een of andere manier zweet ik me echt rot in het vliegtuig. Zal wel de tropische hitte zijn. Mijn buurman ving net in het vliegtuig een malaria mug. Hoop dat mij dat bespaard blijft, ik ben namelijk niet ingeent tegen malaria omdat ik in de bergen zou blijven.

11:30(Delhi tijd, 6:30 NL tijd), Ergens boven Europa.

Net lekker een uurtje geslapen. Mijn buurman is vertrokken naar een betere plek, Ik had dus heerlijk 2 stoelen voor mij alleen om te slapen. Heb alleen nog steeds lichte hoofdpijn. Volgens mij iets van uitdroging. Het is nog 2 uur naar Brussel. Dus ze komen nu langs met het ontbijt. Buiten kun je prachtig zien dat er veel sneeuw is gevallen in Europa. Het ziet er wel erg koud en grijs uit.

08:30, Brussel.

Exact op tijd geland, Prachtig. Zat recht boven de vleugel en kon dus alle vleugelveranderingen goed zien. Dat is toch altijd een heel spectakel op zo'n DC-10. Ik zie nu dat het hier pijpenstelen regent, welkom thuis!

15:00 Enschede, thuis.

Ben na 33 uur reizen eindelijk thuis!! Ben met de trein vanuit Brussel gegaan want de auto was stuk. Ben erg moe, maar ook erg voldaan. Het werden dus de gladiolen :)

Nawoord.

Het is nu een half jaar later als ik dit zit te tikken. Het was een van mijn beste vakanties. Vooral Nepal was heel erg mooi en kan ik ook iedereen aanraden. Voor de rest had ik gehoopt dat een beetje van de onrust in me om dingen te willen zien zou verdwijnen want ik had nu de trip gedaan die boven aan mijn verlanglijstje stond. Maar niets van dit alles; ik ben nog onrustiger als voorheen. Als alles goed gaat ga ik eind 1998 met de bergsportvereniging naar Patagonie en daarna staat Bolivia op het programma.

Jan Flokstra
Universiteit Twente
Faculteit Informatica
Kamer: INF 3015
Telefoon: +31 53 4893721
E-mail: flokstra@cs.utwente.nl